އަލްއުޚްތު ޚަދީޖާ އިސްމާޢިލް
ކުޑަކުދިން ރަނގަޅު ގޮތުގައި ތަރުބިއްޔަތުކޮށް ބޮޑެތި ކުރުމަކީ އެންމެ ބުރަ މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އަދި އެންމެ ހިތްހަމަޖެހުން ގެނެސްދޭ އެއްކަމެވެ. އެއީ އެކަމަށް ތައްޔާރުވެވޭތޯ މަސައްކަތް ކުރިއަސް އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ތައްޔާރުވެވިފައި ނުވާކަމުގެ އިޙްސާސް ގެނުވާ މަސައްކަތެކެވެ. ކަންބޮޑުވާންޖޭހޭ ފަހަރާއި ހާސްވާންޖެހޭ ފަހަރު އަދި ހަދާނެ ގޮތް ހުސްވީއޭ ހީވާ ފަހަރުވެސް އަންނާނެއެވެ. މި ދަންނަވާލަނީ ދަރިން ބަލާ ބޮޑު ކުރުމުގައި އެޅިދާނެ ބައެއް މުހިއްމު ފިޔަވަޅު ތަކެވެ. ކަމުގެ ތަޖުރިބާކާރުން ބުނާ ގޮތުގައި މިފަދަ ފިޔަވަޅުތައް އަޅަމުން ދާނަމަ ބެލެނިވެރިންނަށް ހިތްހަމަ ޖެހުން ލިބި އަދި ދަރިފުޅުގެ ފަރާތުން ލިބޭ އުފާވެރިކަން ބޮޑުވާނެއެވެ.
1. އަމިއްލަ ނަފްސަށް ކުރާ ޤަދަރު މަތިކުރާށެވެ.
ކުއްޖާ ދާދި ކުޑައިރު އަމިއްލަ ނަފްސާ ދޭތެރޭ ވިސްނަން ފަށައެވެ. ތިމާ އަކީ ކާކުކަން އޭނައަށް ފެންނާނީ ބެލެނިވެރިޔާގެ ނަޒަރުންނެވެ. ބެލެނިވެރިޔާ ދައްކާ ވާހަކައާއި ކުއްޖާއާ ދޭތެރޭ ކަންތައް ކުރާ ގޮތް ކުއްޖާ ފާހަގަ ކުރަމުން ދާނެއެވެ. ވާހަކަދެއްކުމުގައި ގެންގުޅޭ ރާގާއި، ބަސް ބުނެ އުޅޭ ގޮތް ނަގައިގަންނާނެއެވެ. ކުއްޖާ އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ކުރާ ޤަދަރު އަދި އިތުބާރު ބިނާ ވެފައި އޮންނާނީ އޭނާގެ ބެލެނިވެރިޔާގެ ފަރާތުން އިވޭ އަޑުތަކާއި ބެލެނިވެރިޔާ ކަންތައް ކުރާ ގޮތުގެ މައްޗަށެވެ. ނަފްސުގެ ޤަދަރު މަތިކުރުމަށް ކުއްޖާ ކުރާ ރަނގަޅު ކަންތަކަށް، އެއީ ކިތައްމެ ކުޑަ ކަމަކަށް ވިޔަސް، ތަޢުރީފުކޮށް ހިތްވަރު ދޭށެވެ. އެކުރެވުނު ކަންތަކާ ފަޚްރުވެރި ކުރުވާށެވެ. އޭނާއަށް ކުރެވޭވަރުގެ ކަންތައް އަމިއްލައަށް ކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ދިނުމުން އޭނައަށް ވެސް ކަންތައްތައް ކުރެވޭކަމަށް ވިސްނި ނަފްސަށް ކުރާ ޤަދަރު މަތިވާނެއެވެ. އެއާ އިދިކޮޅަށް ކުއްޖާ ނިކަމެތި ކޮށް ދެރަ ކޮށްލާފަދަ ބަސްބުނެ އެހެން ކުދިންނާއި ނުރަނގަޅު ގޮތުގައި އަޅާކިޔާނަމަ ކުއްޖާއަށް އޭނާއަކީ އަގެއްނެތް މީހެއްގެ ގޮތުގައި ވިސްނެން ފަށައެވެ.
ވީމާ ކުދިން ނިކަމެތި ކުރުވާފަދަ ބަސް ނުބުނުމަށް ސަމާލުވާން ވާނެއެވެ. ޖިސްމާނީ ގޮތުން ލިބޭ އަނިޔާ އަށްވުރެ ނަފްސާނީގޮތުން ލިބޭ އަނިޔާގެ އަސަރު ގިނަދުވަހު ދެމިހުންނާނެއެވެ. އެހެންކަމުން ކުދިންނާ ދޭތެރޭ ރަޙުމް ބަހައްޓާ، ވިސްނާނުލައި ބަސް ނުބުނުމަށް ސަމާލުވާށެވެ. ކުއްޖާ ކުރާ ކަމަކާ ދޭތެރޭ ހިތްހަމަނުޖެހުނަސް ކުއްޖާ ގޯސް ނޫންކަމާއި، ގޯހީ ކުއްޖާއަށް ކުރެވުނު ޢަމަލުކަން، އަދި ކޮންމެ މީހަކުވެސް ކުށެއް ކުރެވިދާނެކަން ވިސްނައިދޭށެވެ. ކުއްޖާދެކެ ލޯބިވާކަން އަންގައި ދޭށެވެ.
2. ކުރާ ރަނގަޅު ކަންތައް ފާހަގަ ކުރާށެވެ.
ތިމާ ހިތްހަމަ ނުޖެހޭ ގޮތަކަށް ކުއްޖާ ކަންތައްކުރާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ފާޑުކިޔެނީ ކުއްޖާ ކަންތައްތައް އިސްލާހު ކުރޭތޯއެވެ. ތިމާކުރާ ކަންތައްތައް ހިތްހަމަނުޖެހި މީހަކު އަބަދު އަބަދު ފާޑުކިޔާނަމަ ވާނީ ކިހިނެއްތޯ ވިސްނާލާށެވެ. ކަންތައްތައް އިސްލާހު ކުރަން ބޭނުން ނަމަ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ ކުއްޖާ ކުރާ ރަނގަޅު ކަންތައްތައް ފާހަގަކޮށް ތަޢުރީފްކުރުމެވެ. މިސާލަކަށް އެކުގެއި ކުޅެން އުޅޭ އެހެންކުއްޖަކާ ދޭތެރޭ ކުއްޖާ ރަނގަޅު ގޮތުގައި ކަންތައް ބަހައްޓައިފި ނަމަ ވަރަށް ރަނގަޅު ކަމަށް ބުނެ ތަޢުރީފު ކުރާށެވެ. މިފަދައިން ކުރާ ތަޢްރީފުގެ ހެޔޮ ނަތީޖާ ގިނަ ދުވަސްތަކެއްގެ ފަހުން ފެންނާނެއެވެ. އެއްޗެތި ކިޔާ އަދި ފާޑު ކިޔުމުން ނުފެންނާނެ ހެޔޮ ނަތީޖާއެވެ. ކުއްޖާއަށް ތަޢުރީފުކުރެވޭ ފަދަ އެއްކަމެއް ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ފާހަގަ ކުރާށެވެ. އެންމެ މަދުވެގެން އެއްކަމެކެވެ. އެފަދަ ކޮންމެ ވަގުތަކު ކުއްޖާ އަށް ލޯބި ދިނުމުގެ ގޮތުން ބައްދާލާ އަދި ކުއްޖާ އުފާވާނޭ ފަދަ ބަސް ބުނާނަމަ އަޖައިބުވަނިވި ނަތީޖާ ފެންނާނެއެވެ. ގެންނަންބޭނުންވާ ބަދަލު ފެންނާއެވެ.
3. ޙައްދު ކަނޑައަޅައި އަޚްލާގީ މިންގަނޑު ހިފަހައްޓާށެވެ.
ކުއްޖާގެ އަޚްލާގު ރަނގަޅުކޮށް އަމިއްލަ ނަފްސު ކޮންޓުރޯލް ކުރަން ދަސްކޮށްދިނުމަކީ ތަރުބިއްޔަތުގެ މުހިއްމު އެއްބައެވެ. ކުއްޖާއަށްޓަކާ ތިމާ ކަނޑައަޅާ ޙައްދުތަކާއި މިންގަނޑުތައް ކުއްޖާ އަބަދުވެސް ޓެސްޓު ކުރާނެއެވެ. ހަރުދަނާ އަދި ޒިންމާދާރު ބަޔަކަށް ދަރިން ހެދުމަށް އެޙައްދުތަކާއި މިންގަނޑުތަކުގައި ހިފެހެއްޓުމަށް ކުއްޖާއަށް ދަސްކޮށް ދޭންޖެހެއެވެ. ގޭތެރޭގެ ގަވާއިދުތަކެއް ހެދުމުން ތިމާ، ކުއްޖާގެ ފަރާތުން އެދެނީ ކޮންކޮން ކަންތައްތަކެއްކަން ކުއްޖާއަށް ވިސްނޭނެއެވެ.
މިސާލަކަށް، ފިލާވަޅު ނުހަދާ ޓީވީ ނުބެލޭނެކަން އަދި އެހެން ކުއްޖެއްގެ ގައިގާ ޖަހައިގެން ނުވާނެކަން މިފަދަ ޤަވާއިދުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނިދާނެއެވެ. އަދި ޤަވާއިދެއްގެ ގޮތުން ޓީވީ ބެލުމާއި ކުޅުމަށްވެސް ވަގުތު ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ. މިފަދަ ޤަވާއިދުތަކެއް ހެދުމަށްފަހު ތީމާ ސަމާލުވާން ޖެހޭ ކަންތައްތަކެއް ވެއެވެ. ޤަވައިދާ އެއްގޮތައް ކުއްޖާ ކަންތައް ނުކޮށްފިނަމަ ދެން ކަންތައްވާނެ ގޮތް ކުއްޖާއަށް އަގައިދޭން ޖެހެއެވެ. ނުހިފެއްޓިއްޖެ ނަމަ ޤަވާއިދުތައް އެއީ ކުއްޖާއަށް އެއްވެސް މުހިއްމު އެއްޗެއްނޫނެވެ. މިސާލަކަށް، އެހެން ކުއްޖެއްގެ ގައިގާ ޖަހައިފިނަމަ ކުރާހިތްވާ ކޮންމެވެސް ކަމެއް އެދުވަހު ނުކުރެވޭނެކަން އެންގިދާނެއެވެ. ދެން އޮންނާނީ ތިމާގެ ބަހުގައި ތިމާ ހިފެހެއްޓުމެވެ. ކުއްޖާގެ ފަރާތުން އެދެވެނީ ކޮންކޮން ކަންތައްތަކެއްކަން ކުއްޖާއަށް ވިސްނެމުންދާނެއެވެ.
4. ކުއްޖާއަށްޓަކައި ވަގުތު ހުސްކުރާށެވެ.
ކުރަން ހުންނަ ކަންތައް ގިނަވުމުން ބެލެނިވެރިންނަށް ކުއްޖާއާއި އެކު ހޭދަ ކުރަން ވަގުތު ނުވާ ފަހަރު އާދެއެވެ. ކުއްޖާއަށްޓަކައި ހުސްކުރާ ވަގުތެވެ. މިފަދަ ވަގުތަކީ ކުއްޖާއަށް ވަރަށް މުހިއްމު ވަގުތުތަކެކެވެ. ފަތިހާ ތެދުވެ ދަރިފުޅާ އެކީ ނާސްތާކޮށް ހިނގާލަންގޮސް ހެދުމުން ކުއްޖާ އެދޭ ސަމާލުކަން ނުދެވޭނަމަ ސަމާލުކަން ހޯދާނެ އެހެން ގޮތެއް ކުއްޖާހޯދައެވެ. ކުއްޖާ ބަސްނާހަން ފަށައެވެ.
ދަރިންނަށްޓަކައި ވަގުތު ހުސްކުރުމަށް ސަމާލުކަންދޭ ބައެއް ބެލެނިވެރިން އެވަގުތުތައް ކުރީގައި ކަނޑައަޅައެވެ. މިސާލަކަށް ހަފްތާގެ ވަކި ރެއެއް އެއީ ކުދިންނާއި އެކު ބޭރަށް ގޮސް އުފާ ކުރުމަށް އޮންނަ ޚާއްޞަ ރެއެއްކަމަށް ކަނޑައަޅައެވެ. އުމުރުން ބާރަ ތޭރަ އަހަރުގައި މިފަދަ ވަގުތު ތަކަށް އެކުދިން ހުންނަށް ޝައުގުވެރިކަން ކުޑަވިޔަސް އަބަދުވެސް ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ފުރުސަތު އެކުދިންނަށް ދިނުން ވަރަށް މުހިއްމެވެ. އެކުދިންނާ ގުޅުން ބަދަހިވާނޭ ފަދަ ކަންތައް ކުރުން މުހިއްމެވެ. މިސާލަކަށް އެކުގައި ފުޓުބޯޅަ މެޗެއް ބަލައިލެވިދާނެއެވެ. މިފަދައިން ގުޅުން ބަދަހި ކުރުމުން ކުއްޖާ ދަސްވެ ކުއްޖާގެ ރަޙްމަތްތެރިން ވެސް ދަސްވަމުން ދާނެއެވެ.
އާމްދަނީ ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ބެލެނިވެރިންނަށް ދަރިފުޅާއެކު ގިނަ ވަގުތުތަކެއް ހޭދަ ނުކުރެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ކުއްޖާއާއެކު ހޭދަކުރާ ކިތައްމެ ކުޑަ ވަގުތުކޮޅަކީވެސް ކުއްޖާއަށް މުހިއްމު ވަގުތުކޮޅެއްކަން ހަނދާން ކުރާށެވެ. އެކުގައި ކުރާ ކުދި ކުދި ކައްތައްވެސް ކުއްޖާ ހަނދާން ކުރާނެއެވެ.
5. ހެޔޮ މިސާލަކަށް ވާށެވެ.
ބެލެނިވެރިން ކުރާ ކޮންމެ ކަމަކީ ކުއްޖާއަށް ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެކެވެ. ކުއްޖާ ކަންތައްތައް ކުރަން ބޭނުންވަނީ ބެލެނިވެރިން ކަންތައް ކުރާ ގޮތަށެވެ. އުމުރުން ހަގުވިވަރަކަށް ކުދިން ބެލެނިވެރިންގެ ކަންތައްތައް ފާހަގަކޮށް ނަކަލު ކުރުމަށް އެދެއެވެ. އެހެންކަމުން ތިމާ ކަމަކާ ރުޅިއައިސް ތަކެތި ސުންނާފަތި ކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން ވިސްނާލާށެވެ. ތިމާގެ ދަރިފުޅު ރުޅި އަންނަ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެފަދަ ކަންތައް ކުރުމަށް ތިމާ އެދޭ ހެއްޔެވެ؟ ތިމާ ކުރާ ކަންތައް ދަރިފުޅު ބަލަމުން ދާކަން ވިސްނާލާށެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުން އެހެންކުދިންނާ ރުޅި ހަދާ، ތޮޅެ އަދި ޒުވާބުކުރާ ކުދިންނަކީ ގޭތެރެއިން އެފަދަ މިސާލުތައް ދެކޭ ކުދިންނެވެ.
ވީމާ ބެލެނިވެރިންނަކީ ކުދިންނަށް ހުރި ރަނގަޅު މިސާލެއްކަމަށް ވާންޖެހެއެވެ. އެހެން މީހުންނަށް އިޙްތިރާމް ކުރާ ރަޙްމަތްތެރި، ތެދުވެރި ބަޔަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. އޯގާތެރި އަދި ކެތްތެރި ބަޔަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. އަމިއްލަ އެދުންތަކަށް ވުރެ އެހެންމީހުންގެ އެދުންތަކަށް އިސްކަންދޭ ބަޔަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. ބަދަލަކަށް ނުއެދި ހިތްހެޔޮކަމާއެކީ މީހުންނަށް ކަންތައް ކޮށްދޭ މީހަކަށް ބަޔަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. ކުއްޖާގެ ކިބައިގާ އެ ސިފަތައްވުމަށް އެދޭނަމައެވެ. ތިމާ އާއި ދޭތެރޭ އެހެން މީހުން ކަންތައް ކުރުމަށް ތިމާ އެދޭ ގޮތަށް، ތިމާގެ ދަރިފުޅާ ދޭތެރޭ ކަންތައް ކުރާށެވެ.
6. މުވާސަލާތް ކުރުމަށް އިސްކަން ދޭށެވެ.
ކުއްޖާ ކައިރީ ކަމެއް ކުރުމަށް ބުނެ އެކަމެއް ކުރަން ބުނީ ކީއްވެގެންކަން ކުއްޖާއަށް ތިމާ ބުނެ ނުދޭނަމަ އެކަމެއްގެ މުހިއްމުކަމެއް ކުއްޖާއަކަށް ނުވިސްނޭނެއެވެ. އަދި އެކަމަށް ދެވޭ ސަމާލުކަން ވެސް ކުޑަވާނެއެވެ. މިސާލެއް ނަގާނަމަ ކޮޓަރިން ނުކުންނަމުން ހޮޅިބުރި ނިންވާލުމަށް ބުނެފައި ނިންވާލަން ޖެހެނީ ކީއްވެގެން ކަން ކުއްޖާއަށް ވިސްނާނުދެވޭނަމަ އެކަމަށް ދެވޭ ސަމާލުކަން ކުޑަވެ ހޮޅިބުރި ނިންވާލަން ޖެހެނީ ކީއްވެގެންކަމާއި ނިއްވާ ނުލުމުން ވާނެ ގޮތް ކުއްޖާއަށް ކިޔައި ދެވިފައި ވާނަމަ އެކަމަށް ދެވޭ ސަމާލުކަން ބޮޑުވެއެވެ.
ބޮޑެތި މީހުންނެކޭ އެއްފަދައިން ކުދިންގެ ހިތުގައިވެސް ސުވާލު އުފެދޭނެއެވެ. އަދި އެސުއާލުތަކުގެ ޖަވާބު ހޯދުމަށް އެދޭނެއެވެ. ބެލެނިވެރިންގެ ފަރާތުން ޖަވާބު ނުލިބޭނަމަ ކަންތައްތައް ކުރުމުގެ ބޭނުމާމެދު ހިތުގައި ޝައްކު އުފެދުން އެކަށީގެންވެއެވެ. ވީމާ ކުދިންނަށް ކަންތައްތައް އޮޅުން ފިލުވައި ދިނުން މުހިއްމެވެ. ތިމަ ކުއްޖާގެ ކިބައިން އެދެނީ ކޮންކޮން ކަންތައްތަކެއްކަން ސާފުކޮށްދޭށެވެ. އަދި އިތުރު މައްސަލަތައް ވާނަމަ ކިޔައިދޭށެވެ. އެފަދަ މައްސަލަތަކާ ދޭތެރޭ ތިމާ ދެކެ ގޮތް ކިޔައިދީ މައްސަލައަށް ޙައްލެއް ހޯދުމުގައި ކުއްޖާ އެހީ ހޯދާށެވެ. ކުއްޖާ ހުށައަޅާ ޙިޔާލުތައް ބަލައިގަންނާށެވެ. ކަންތައްތައް ކަނޑައެޅުމުގައި ކުއްޖާ ބައިވެރި ކުރާނަމަ ކުއްޖާއަށް އެކަމެއް ޤަބޫލުކުރަން ފަސޭހަވާނެއެވެ. ގޭތެރޭގެ ބައެއް ޤަވާއިދުތައް ހެދުމުގައި ކުއްޖާ ބައިވެރިކުރާނަމަ އެ ޤަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތަށް ކަންތައް ކުރުމަށް ކުއްޖާ ސަމާލުކަން ދޭލެއް އިތުރުވާނެއެވެ.
7. ބައެއްކަންތައްތަކަށް ބަދަލުގެންނަން ޖެހިދާނެކަން ވިސްނާށެވެ.
ތިމާ އެދޭ ގޮތްނޫން އެހެން ގޮތަކަށް ކުއްޖާ ކަންތައް ކުރަމުންދާނަމަ އެގޮތައް ކަންތައް ވަނީ ކީއްވެގެންކަން ވިސްނާލާށެވެ. ކުއްޖާ ވަށައިގެންވާ މާޙައުލުގެ އަސަރު ކުއްޖާގެ އުޅުމަށް ކުރާނެއެވެ. މާޙައުލަށް ގެންނަ ބަދަލުން ކުއްޖާގެ އުޅުމަށް ބަދަލު ގެނެވޭނެއެވެ. މިސާލަކަށް، ދެއަހަރަށް ދާ ކުއްޖަކަށް މާގިނައިން ނޫނެކޭ ބުނަންޖެހޭނަމަ އޭނާ އުޅޭ ތަނުގައި ވާތަކެތި، ނޫނެކޭ ބުނަން ނުޖެހޭފަދަ ގޮތަކަށް އެތުރިދާނެއެވެ. އޭނާއަށް އަތްލުމުގެ ހުއްދަ ނެތް އެއްޗެހި އަތްނުފޯރާ ހިސާބަކަށް ލާ ފޮރުވިދާނެއެވެ. މިފަދައިން ކަންތައްތައް ކުރުމުން ކުއްޖާއަށާއި ބެލެނިވެރިޔާއަށް ލިބޭ މާޔޫސްކަން ކުޑަވެއެވެ.
8.ކޮންމެ ޙާލަތެއްގައި ވެސް ލޯބިވާކަމަށް ވިސްނައިދޭށެވެ.
ބެލެނިވެރިޔެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ކުއްޖާއަށް ހެޔޮނުބައި ވިސްނައިދީ ރަނގަޅު ގޮތުގައި ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމަކީ ތިމާގެ ޒިންމާއެކެވެ. ރަނގަޅުގޮތް ދަސްކޮށްދިނުމަށް ތިމާ ކުރާ މަސައްކަތް ކުއްޖާ ބަލައިގަންނަސް ބަލައިގަތުން ބިނާވެގެންވަނީ ކުއްޖާއަށް ވިސްނައިދިނުމަށް ތިމާ ޙިޔާރުކުރާ ގޮތެއްގެ މައްޗަށެވެ. ތުހުމަތު ކުރުމާއި ގޮތްދެއްކުން އަދި ނުރަނގަޅު ގޮތުގައި ފާޑު ކިޔުމަކީ ކުއްޖާ އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ކުރާ ޤަދަރު ކުޑަކުރުވާނެ ކަންތަކެވެ. ކުއްޖާ ނަފުރަތު ކުރާނެ ކަންތަކެވެ. ވީމާ ކުއްޖާއަށް މަގު ދެއްކުމުގައި މިފަދަ ކަންތައްތައް ނުކޮށް ވޭތޯބަލަން ވާނެއެވެ. ރަނގަޅު ކަންތައް ކުރުމަށް ހިތްވަރު ދޭންވާނެއެވެ. ކަންތައްތައް ރަނގަޅު ވާނެ ކަމަށް ތިމާ އުންމީދު ކުރާކަން އަންގަން ވާނެއެވެ. އަދި ކޮންމެ ޙާލަތެއްގައިވެސް ކުއްޖާދެކެ ލޯބިވާކަން އަންގަންވާނެއެވެ.
9. ބެލެނިވެރިއަކަށް ވުމުގައިވެސް ޙައްދުތަކެއް ވާކަން ދަންނާށެވެ.
ތިމާއަކީ އެންމެ ފުރިހަމަ ބެލެނިވެރިޔާއަށް ވުމީ ނާދިރު ކަމެކެވެ. ތިމާގެ ކިބައިގައިވާ ރަނގަޅު ސިފަތައް ފާހަގަ ކުރާށެވެ. އަދި ނުރަނގަޅު ކަންތައްތައް ރަނގަޅު ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރާށެވެ. ކުއްޖާގެ ފަރާތުން ތިމާ އުއްމީދުކުރާ ކަންތައްތަކަކީ ވެދާނެ ކަންތައްތައްތޯ ވިސްނާލާށެވެ. އަދި ތިމާގެ ބައިވެރިޔާގެ ފަރާތުން އުއްމީދު ކުރެވޭ ކަންތައްތަކަކީވެސް ވެދާނެ ކަންތައްތައްތޯ ވިސްނާލާށެވެ. ތިމާއަށް ހުރިހާކަމެއް ނުއެނގިދާނެކަން ހަނދާން ކުރާށެވެ. އަމިއްލަ ނަފްސަށް މަޢާފު ކުރާށެއެވެ. ހުރިހާ ކަމެއް އެއްފަހަރާ ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި މުހިންމު ކަންތައްތަކަށް ސަމާލުކަން ދޭށެވެ. އަމިއްލަ ޞިއްޙަތަށް ސަމާލުކަން ދޭށެވެ. ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން ތިމާ ކުރާހިތްވާ ކަމެއް ކުރުމަށް ވަގުތު ހޯދާށެވެ. އަމިއްލަ ނަފްސަށް ސަމާލުކަން ދިނުމުގެ ސިފަ ދަރިފުޅުގެ ކިބައިގައި އަށަގަންނުވަން ބޭނުންނަމަ ތިމާގެ ކިބައިގައިވެސް އެސިފަ އަށަގަންނުވާށެވެ.
އިތުރަށް ވިދާޅުވޭ...
