Showing posts with label އައްޝައިޚް މުޙައްމަދު ޝަހީމް ޢަލީ ސަޢީދު. Show all posts
Showing posts with label އައްޝައިޚް މުޙައްމަދު ޝަހީމް ޢަލީ ސަޢީދު. Show all posts

5.12.2010

ޙަޟާރަތް ބިނާކުރުމުގައި އަންހެނުންގެ ދައުރު

އައްޝައިޚް މުޙައްމަދު ޝަހީމް ޢަލީ ސަޢީދު
"އަންހެނުންގެ ޙައްޤުތައް ހޯދައިދިނުމަކީ އަންހެނާއަކީ މުޖްތަމަޢުގައި ބަސްކިޔޭ ޤަދަރުވެރި އިޙްތިރާމްލިބިގެންވާ އިންސާނަކަށް ހެދުމެވެ. އޭނާ އޭނާގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ މަގުން އެއްކިބާކޮށް ޣަރީޒާތަކުގެ ޝިކާރައަކަށް ހެދުމެއްނޫނެވެ. ސްޓޭޖްތަކަށް އަރުވައި ޢިއްފަތާއި އަބުރުވެރިކަމުގެ ތަރަހައިން އޭނާ ބޭރުކޮށް އުފަލާއި އަރާމްގެ ވަސީލަތަކަށް ހެދުމެއްވެސް ނޫނެވެ. ވިޔަފާރިވެރިންގެ މުދާވިއްކަން އިޝްތިހާރުކުރެވޭ ވަސީލަތަކަށް ހެދުމެއްވެސް ނޫނެވެ. މިވާހަކަތައް ދައްކާމީހުންނަކީ ފަހަރުގައި ނާތާހުޒީބު ހައްދުފަހަނައަޅާފައިވާ އަދުގެ ދުނިޔޭގެ ތަހުޒީބާއި ބީރައްޓެހިބައެއްކަމުގައި ބައެއް މީހުން ސިފަކޮށްފާނެއެވެ. ނަމަވެސް ޙަޤީޤަތަކީ ހިތިއެއްޗެއްކަމުގައި ދަންނާށެވެ"

بسم الله الرحمن الرحيم

الحمد لله رب العالمين، والصلاة والسلام على نبينا محمد وعلى آله وأصحابه أجمعين ومن تبعهم بإحسان إلى يوم الدين، وبعد:
މާތް ﷲ އިންސާނުން އުފައްދަވާފައިވަނީ އެކަލާނގެ އަށް އަޅުވެތިވުމަށެވެ. އެކަލާނގެ ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި އަންގަވާފައިވެއެވެ. ( وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالإنْسَ إِلاَّ لِيَعْبُدُونِ) الذاريات: 56 މާނައީ: "އަދި ތިމަން ރަސްކަލާނގެ އަށް އަޅުކަންކުރުމަށް މެނުވީ ޖިންނީންނާއި އިންސީން ނުހައްދަވަމުއެވެ."

އާދެ! އަޅުކަންކުރުމަށް އުފައްދަވާފައިވާކަން އެނގެވުމުގެ މަފްހޫމަކީ ހަމައެކަނި އަޅުކަމުގެ ގޮތުގައި ފާހަނގަކުރެވޭ ބައެއް ކަންކަންކޮށްލުމެއްނޫނެވެ. އަޅުކަމުގެ މުރާދަކީ ﷲ އާއި އެހެންތަކެއްޗާއި އެއްފަދަ ނުކުރުމާއި، ދުނިޔެއާރާސްތުކުރުމެވެ. ވީމާ މިކަންކަން ބިންމަތީގައި ޤާއިމުކުރުމަށްޓަކައި ލެއްވިގެންވާ ޚަލީފާއިންނަކީ އިންސާނާނުންނެވެ. ބިންމަތީގައި އެ ޙަޤީޤަތް ޤާއިމުކުރުމަކީ އިންސާނިއްޔަތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެވެ. އިންސާނުންނަކީ އަންހެނުންނާއި ފިރިހެނުންނެވެ.

ދުނިޔެ އާރަސްތުކުރުމާއި ޙަޟާރަތް ބިނާކުރުމުގައި އަންހެނުންގެ އެއްވެސް ދައުރެއް އޮވެގެން ނުވާނެކަމަށް ދެކެވޭ ވާހަކަތަކަކީ މާތްވެގެންވާ އިސްލާމްދީނުގެ އަޞްލު އުޞޫލުތަކާއި މުޅިން ތަޢާރަޟްވާ ވާހަކަތަކެކެވެ. ޙަޤީޤަތަކަށް އެނބުރި ދާއިރު އަންހެނާއަށް ދިރިހުރުމުގެ ޙައްޤާއި އަނިޔާވެރިކަމުން މިނިވަންވެގަތުމުގެ ފުރްޞަތު ހޯދައިދީ، އޭނާ އަކީ މަތިވެރި އިންސާނެއްކަމުގައި ހަދައިދިނީ އިސްލާމްދީންކަން އެނގިފާޅުވެއެވެ. މާތްވެގެންވާ އިސްލާމްދީނުގެ ދަންމަރުގެ އަލިކަން ދުނިޔެއަށް ފާޅުވެގެންދިޔައީ ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި ހަޟާރްތަކުގައި އަންހެނާއަށް ނިކަމެތިކޮށް ހިތާފައިވާ ޖަހާލަތުގެ އަނދިރި ދުވަސްވަރެއްގައި ކަން ތާރީޚު ހެކިދެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ޢަރަބިކަރައިގައި އަންހެނުންނަށް އަނިޔާވެރިވުން އޮތީ އިންތިހާ އަށް ފެތުރިފައެވެ. އެމީހުން ގަނެވިއްކާހަދައެވެ. ދިރިތިއްބާ ވަޅުލަމުން ދެއެވެ. އަންހެން ދަރިޔަކު ލިބުމަކީ ހިތާމައެއްކަމުގައި ދެކެމުންދިޔައެވެ. ދިރިތިއްބާ ވަޅުލަމުންދިޔަ އަންހެން ދަރީންގެ ކުށަކީ ކޮބައިކަމާމެދު ﷲ ސުވާލު އިޢުލާންކުރެއްވިއެވެ. ( وَإِذَا الْمَوْءُودَةُ سُئِلَتْ (٨) بِأَيِّ ذَنْبٍ قُتِلَتْ (٩) التكوير: 9-8 މާނައީ: "އަދި ދިރިތިއްބާ ވަޅުލެވުނު އަންހެން ދަރީންނާ ސުވާލު ކުރެވޭ ހިނދެވެ. އޭނާ މަރައިލީ ކޮން ކުށެއްގެ ސަބަބުންހެއްޔެވެ؟"

އަދި ވެސް ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. ( وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِالأنْثَى ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَهُوَ كَظِيمٌ (٥٨)يَتَوَارَى مِنَ الْقَوْمِ مِنْ سُوءِ مَا بُشِّرَ بِهِ أَيُمْسِكُهُ عَلَى هُونٍ أَمْ يَدُسُّهُ فِي التُّرَابِ أَلا سَاءَ مَا يَحْكُمُونَ ) (٥٩) النحل: ٥٨ – ٥٩ މާނައީ: " އަދި އެއިން މީހަކަށް އަންހެން ދަރިއެއް ލިބިއްޖެކަމުގެ ޚަބަރުދެވިއްޖެ ނަމަ، އެމީހެއްގެ މޫނު އަނދިރިވެގެންދެއެވެ. އޭނާ އަށް އެކަމުގައި ހިތާމަ ލިބިގެންވާ ޙާލުގައެވެ. އެމީހާއަށް ދެވުނު ޚަބަރުގެ ނުބައިކަމުން މީސްތަކުންގެ ކިބައިން އޭނާ ނިވައިވެގަނެތެވެ. ނިކަމެތިކަން މަތީގައި އޭނާ އެކުއްޖާ ގެންގުޅޭނީ ބާވައެވެ؟ ނުވަތަ ފަސްގަނޑުގެ ތެރެއަށް އެކުއްޖާ ކޮށްޕާލާނީ ބާވައެވެ؟ ދަންނާށެވެ! އެއުރެންގެ ނިންމުން ހާދަހާވާ ނުބައިވެގެންވެއެވެ."

މިއީ ދުނިޔޭގައި ކަންހިނގަމުންދިޔަ އުޞޫލެވެ. އަންހެނުންގެ ޙައްޤުތައް ކީއްކުރަންތޯއެވެ؟ އަންހެނުންގެ ނަސްލުވެސް ނައްތާލަން މަސައްކަތްކުރީއެވެ. ބައެއް ޙަޟާރަތްތަކުގައި އަންހެނާ ދިރިހުއްޓާ އަލިފާނަށް ލައި އަންދަމުން ދިޔައެވެ. އޭނާ ބޭނުންކުރަމުން ދިޔައީ ޖިންސީ ޣަރީޒާ ފުއްދާ ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މިގޮތުގައި އިންސާނިއްޔަތުވަނިކޮށް މަތިވެރި ﷲ އިޢުލާންކުރައްވަނީ އެންމެހައި އިންސާނުންނަކީ އިންސާނީ ވަންތަކަމުގައި ހަމަހަމަ ބައެއްކަމަށެވެ. ( يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ (١٣) ( الحجرات:13 ) މާނައީ : [ އޭ މީސްތަކުންނޭވެ! ހަމަކަށަވަރުން ތިމަން ﷲ ތިޔަބައިމީހުން ހެއްދެވީ އާދަމްގެފާނާއި ޙައްވާގެފާނުގެ ކިބައިންނެވެ. އަދި ތިމަން ﷲ ތިޔަބައިމީހުން ތަފާތު ޤައުމުތަކަށާއި ޤަބީލާތަކަކަށް ލެއްވީ ތިޔަބައިމީހުން އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް ތަޢާރަފުވުމަށްޓަކައެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ތިޔަބައިމީހުންކުރެ ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުގައި އެންމެ މާތްކަންބޮޑީ އެންމެ ތަޤުވާވެރިމީހާއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ﷲ އީ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ޚަބީރުވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ. ]

އަދި ހެޔޮ ޢަމަލުގެ މައިދާނުގައްޔާއި ޝަރީޢަތުގެ ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ޢުޤޫބާތުގެ ކުރިމަތީގައި ވެސް އަންހެނުންނާއި ފިރިހެނުންގެ ދަރަޖައަކީ އެއްދަރަޖައެއްކަމެވެ. މި ޙަޤީޤަތްތައް ކަށަވަރުކުރައްވަމުން ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވަނީ މިފަދަ އިންނެވެ.( إِنَّ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَالْقَانِتِينَ وَالْقَانِتَاتِ وَالصَّادِقِينَ وَالصَّادِقَاتِ وَالصَّابِرِينَ وَالصَّابِرَاتِ وَالْخَاشِعِينَ وَالْخَاشِعَاتِ وَالْمُتَصَدِّقِينَ وَالْمُتَصَدِّقَاتِ وَالصَّائِمِينَ وَالصَّائِمَاتِ وَالْحَافِظِينَ فُرُوجَهُمْ وَالْحَافِظَاتِ وَالذَّاكِرِينَ اللَّهَ كَثِيرًا وَالذَّاكِرَاتِ أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ مَغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِيمًا (٣٥) الأحزاب: ٣٥ މާނައީ: " ހަމަކަށަވަރުން މުސްލިމު ފިރިހެނުންނާއި މުސްލިމު އަންހެނުންނާއި މުއުމިން ފިރިހެނުންނާއި މުއުމިން އަންހެނުންނާއި ކިޔަމަންތެރި އަޅުވެރި ފިރިހެނުންނާއި ކިޔަމަންތެރި އަޅުވެރި އަންހެނުންނާއި ތެދުވެރި ފިރިހެނުންނާއި ތެދުވެރި އަންހެނުންނާއި ކެއްތެރި ފިރިހެނުންނާއި ކެއްތެރި އަންހެނުންނާއި ބިރުވެތިވާ ފިރިހެންނުނާއި ބިރުވެތިވާ އަންހެނުންނާއި ޞަދަޤާތްދޭ ފިރިހެންނުންނާއި ޞަދަޤާތްދޭ އަންހެނުންނާއި ރޯދަހިފާ ފިރިހެނުންނާއި ރޯދަހިފާ އަންހެނުންނާއި އެއުރެންގެ ލަދުވެތި ގުނަން ރައްކާތެރިކުރާ ފިރިހެނުންނާއި އެއުރެންގެ ލަދުވެތި ގުނަން ރައްކާތެރިކުރާ އަންހެނުންނާއި ގިނަގިނައިން ﷲ ހަނދުމަކޮށް ޛިކުރުކުރާ ފިރިހެނުންނާއި ޛިކުރުކުރާ އަންހެނުންނާއި އެ އެންމެނަށްޓަކައި ﷲ ފާފަ ފުއްސެވުމާއި ބޮޑުވެގެންވާ ދަރުމަ ތައްޔާރުކުރެއްވިއެވެ."

އަދިވެސް ﷲ ވަހީކުރައްވާފައިވެއެވެ. ( مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ (٩٧) النحل: ٩٧ މާނައީ: " މުއުމިނަކު ކަމުގައިވާޙާލު ފިރިހެނުންގެ ތެރެއިން ވިޔަސް ނުވަތަ އަންހެނުންގެ ތެރެއިން ވިޔަސް ޞާލިޙު ޢަމަލެއްކޮށްފި މީހާ ދަންނާށެވެ! ފަހެ ހަމަކަށަވަރުން އެމީހަކަށް ރަނގަޅު ބާއްޖަވެރި ދިރިއުޅުމެއް ތިމަން ރަސްކަލާނގެ ދެއްވާހުށީމެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން އެއުރެން ޢަމަލުކޮށް އުޅުނު އެންމެހެޔޮ ގޮތުގައި ދަރުމައިން އެއުރެންނަށް ތިމަން ރަސްކަލާނގެ ޖަޒާ ދެއްވާހުށީމެވެ."

ޢުޤޫބާތުގައި ހަމަހަމަކުރައްވަމުން ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. ( الزَّانِيَةُ وَالزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ وَلا تَأْخُذْكُمْ بِهِمَا رَأْفَةٌ فِي دِينِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَلْيَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَائِفَةٌ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ (٢) النور: ٢ މާނައީ" ޒިނޭކުރާ ފިރިހެނާއާއި ޒިނޭކުރާ އަންހެނާއާއި ދެމީހުން ކުރެ ކޮންމެ މީހެއްގެ ގައިގައި ސަތޭކަ އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖަހާށެވެ! އަދި ﷲ އަށާއި އާޚީރަތް ދުވަހަށް ތިޔަބައިމީހުން އީމާންވާކަމުގައިވަނީ ނަމަ ﷲގެ ދީނުގައި އެދެމީހުންނާ މެދު ވާ ޙުކުމް ގައި އެދެމީހުންނާމެދު އޯގާވެރިކަމެއް ތިޔަބައިމީހުން ނުބަހައްޓާށެވެ!"

އަދި ޢާއިލީ ގުޅުމުގައި އަންހެނާ އަށް ހައްޤުތަކެއް ދެއްވާފައިވެއެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ.( يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا يَحِلُّ لَكُمْ أَنْ تَرِثُوا النِّسَاءَ كَرْهًا وَلا تَعْضُلُوهُنَّ لِتَذْهَبُوا بِبَعْضِ مَا آتَيْتُمُوهُنَّ إِلا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ وَعَاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ فَإِنْ كَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسَى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَيَجْعَلَ اللَّهُ فِيهِ خَيْرًا كَثِيرًا (١٩) النساء:19 މާނައީ: )އޭ އީމާންވީ މީހުންނެވެ! ނުރުހުމުގައި އަންހެނުން ވާރުތަކޮށްގަތުމަކީ، ތިޔަބައިމީހުންނަށް ހުއްދަވެގެންވާ ކަމެއްނޫނެވެ. އަދި ފާޅުވެގެންހުރި، ހުތުރުކަން ބޮޑުވެގެންވާ ފާފައެއް އެކަނބަލުން ކޮށްފިކަމުގައިވަންޏާ މެނުވީ އެކަނބަލުންނަށް ތިޔަބައިމީހުން ދީފައިވާ ތަކެތީގެތެރެއިން ބައެއްވިޔަސް އަތުލައިގަތުމަށްޓަކައި، އެކަނބަލުންނަށް ދަތި ނުކުރާށެވެ! އަދި ހެޔޮގޮތުގައި އެކަނބަލުންނާއެކު އުޅޭށެވެ! ތިޔަބައިމީހުން އެކަނބަލުންނާއި ނުރުހުންތެރިވެއްޖެނަމަ ދަންނާށެވެ! ބައެއްފަހަރަށް ތިޔަބައިމީހުން އެއްޗަކަށް ނުރުހުންވެދާ އެއްޗަކީ އެއެއްޗެއްގައި ﷲ ގިނަވެގެންވާ ހެޔޮކަން ލައްވައިފައިވާއެއްޗެކެވެ.(

އަދި ޢިއްފަތްތެރި އަބުރުވެރި އަންހެނުންގެ އަބުރު ޙިމާޔަތްކުރައްވައި މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. ( وَالَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمَانِينَ جَلْدَةً وَلا تَقْبَلُوا لَهُمْ شَهَادَةً أَبَدًا وَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ (٤)إِلا الَّذِينَ تَابُوا مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ وَأَصْلَحُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ (٥) النور: ٤،٥ މާނައީ: " ޢިއްފަތްތެރި އަބުރުވެރި އަންހެނުންނަށް ޤަޛުފުކުރާ މީހުން އެކަމުގެ މައްޗަށް ހަތަރު ހެކިން ނުގެނައިނަމަ ފަހެ އެއުރެންގެ ގައިގައި އަށްޑިހަ އެތިފަހަރުން ޙައްދުޖަހާށެވެ! އަދި ދުވަހަކު ވެސް އެއުރެންގެ ހެކިބަހެއް ތިޔަބައިމީހުން ޤަބޫލު ނުކުރާށެވެ! އަދި އެއުރެންނީ ހަމަ ފާސިޤުންނެވެ. އެއަށް ފަހު ތައުބާވެ ޢަމަލުތައް އިޞްލާޙު ކޮށްފި މީހުން މެނުވީއެވެ. ފަހެ ހަމަކަށަވަރުން ﷲ އީ ގިނަގިނައިން ފާފަ ފުއްސަވާ ރަޙީމް ވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ." އަދިވެސް ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. ( إِنَّ الَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ الْغَافِلاتِ الْمُؤْمِنَاتِ لُعِنُوا فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ (٢٣) النور: ٢٣ މާނައީ: " ޢިއްފަތްތެރި، އަދި ފާފަކުރުމުގެ ޚިޔާލެއްވެސް ނެތް މުއުމިން އަންހެނުންނަށް ޤަޛުފުކުރާ މީހުންނަށް ދުނިޔެއާއި އާޚިރަތުގައި ލަޢްނަތް ލައްވާފައިވެއެވެ. އަދި އެއުރެންނަށް ބޮޑުވެގެންވާ ޢަޒާބު ހުއްޓެވެ."

އިސްވެދިޔަ އާޔަތްތަކުން އެނިގެންދަނީ އިސްލާމްދީނުގެ ޢަދުލުވެރިކަމެވެ. މަތިވެރިކަމެވެ. އިންޞާފުވެރިކަމެވެ. ކުލުނުވެރިކަމާއި އޯގާތެރިކަން ވާޞިލުވެފައިވާ ދަރަޖެއެވެ. އާދެ! ބައެއް ޙާލަތްތަކުގައި އަންހެނާ ފިޠުރީގޮތުން އުފުލަންޖެހިފައިވާ ތަކްލީފުތަކުގެ ސަބަބުން އޭނާގެ ދަރަޖަ މާތް ﷲ ވަނީ މަތިވެރިކުރައްވާފައެވެ. އެއްދުވަހަކު ކީރިތި ރަސޫލާގެ އަރިހަށް މީހަކު އައިސް ދެންނެވިއެވެ. " އޭ ﷲގެ ރަސޫލާއެވެ. މީސްތަކުންގެ ތެރެއިން ތިމަންނަ އެންމެ ހެޔޮކޮށްހިތުމަށް ޙައްޤުކަންބޮޑީ ފަހެ ކާކުތޯއެވެ؟" އިތުރު އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. "ތިބާގެ މަންމައެވެ." ދެންވިއެވެ. "ދެން ކާކުތޯއެވެ؟" ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. "ތިބާގެ މަންމައެވެ." ދެންނެވިއެވެ. "ދެންކާކުތޯއެވެ؟" ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. "ތިބާގެ މަންމައެވެ." ދެންނެވިއެވެ. "ދެންކާކުތޯއެވެ؟" ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. "ތިބާގެ ބައްޕައެވެ." މިޙަދީޘްއިން އެނގެނީ މަންމަ އުފުލާފައިވާ ތަކުލީފާއި ބުރައިގެ ސަބަބުން މަންމަގެ ދަރަޖަ ތިންގުނަ އިތުރުވެގެންވާ ކަމެވެ.

ހަމައެއާއެކު ދަރިއެއްގެ ޙާލަތުގައްޔާއި، އުޚުތެއްގެ ޙާލަތުގައި އެނާއަށް އަޅާލައި ރަނގަޅު ތަރުބިޔަތެއްދީފި ނަމަ އޭގެ ސަބަބުން ސުވަރުގެއަށް ވަނުމުގެ ނަޞީބު ދެއްވާފައިވާކަމުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވަނީ އަންގަވާފައެވެ.

އަދި އަންބެއްގެ ޙާލަތުގައި ވާނަމަ އޭނާ އަށް ހެޔޮކޮށް ހިތުމަށް އަންގަވާފައިވެއެވެ. އަދި ކީރިތި ރަސޫލާ ޙަދީޘްފުޅުކުރައްވާފައިވެއެވެ. (خَيْرُكُمْ خَيْرُكُمْ لأَهْلِهِ وَأَنَا خَيْرُكُمْ لأَهْلِي ) رواه الترمذي މާނައީ: " ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެންމެ ހެޔޮކަން ބޮޑު މީހަކީ އެމީހާގެ އަނބިދަރީންނަށް އޯގާތެރި މީހާއެވެ. ތިޔަބައިމީހުންގެ ކުރެ އަނބިދަރީންނަށް އެންމެ ހެޔޮ މީހަކީ ތިމަން ކަލޭގެފާނެވެ. "

މުސްލިމު އަޚުންނޭވެ! ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަންހެނުންނާއި ފިރިހެނުން ސިފަކުރައްވާފައިވަނީ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ބައެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެހެންކަމުން އިސްލާމީ ދައުލަތާއި މުސްލިމުންގެ ފަޚުރުވެރި ޙަޟާރަތް ބިނާކުރުމުގައި ފިރިހެނުންނެކޭ އެއްފަދައިން އަންހެނުން ވެސް ބައިވެރިވެފައިވެއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ދުވަސްވަރުގައި އަންހެނުންނަށް ދަތި އުނދަގޫ ކަންތައްތައް ޙައްލުކުރުމަށް އަޞްޙާބު ބޭކަނބަލުން ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ އަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް ވަޑައިގަންނަވައެވެ. އަދި އެކަނބަލުންގެ ޝަޚުޞިއްޔަތުތައް ބިނާކުރުމަށްޓަކައި ޢިލްމީ މަޖިލިސްތަކަށް ޙާޟިރުވެއުޅުއްވިއެވެ. އަދި އެކަނބަލުންގެ އެދުމުގެ މަތީން މާތް ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވަކި ޚާއްޞަ ދުވަހެއް އެކަނބަލުންނަށްޓަކައި ކަނޑަޅުއްވައި އެދުވަހުގައި އެކަނބަލުންނަށް ތަޢުލީމު ދެއްވާފައިވެއެވެ.

ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޙަޔާތްޕުޅަށް ބަލާލާއިރު އެދުވަސްވަރުގައި އަންހެނުންގެ ތެރޭގައި ހިލޭ ސާބަހަށް މަސައްކަތްކުރާ މީހުން އުޅެފައިވާ ކަން އެނގެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ނިކަމެތީންނަށް އަޅާލާ، ޚާއްޞައެހީއަށް ބޭނުންވާ މީހުންނަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެއްވާ ހައްދަވާ އަންހެން ބޭކަނބަލުން އުޅުއްވާފައިވެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އަބޫބަކުރުގެފާނުގެ ދަރިކަނބަލުން އަސްމާ ރަޟޔަﷲ ޢަންހާ ވެސް ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ. އަދި އެދުވަސްވަރު ހިތާމައިގެ ވަގުތުތަކުގައި ތަޢުޒިޔާ ވިދާޅުވުމަށާއި، ބަލިމީހުންނަށް ޒިޔާރަތްކުރުމަށް އެކަނބަލުން ނިކުންނަވާކަމުގައި ވެއެވެ.

އަދި ހެޔޮލަފާ ޞާލިޙު މުޖުތަމަޢެއް ބިނާކުރުމުގައި ދެޖިންސުގެ މީހުން އަދާކޮށްފައިވަނީ އުޚުއްވަތްތެރި ދައުރެކެވެ. އެއި މިއާޔަތުގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ ފަދައިންނެވެ. ( وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَيُطِيعُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ أُولَئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ (٧١) التوبة : 71 މާނައީ: '' މުއުމިން ފިރިހެނުންނާއި މުއުމިން އަންހެނުންނީ އޭގެ އެއްބަޔަކު އަނެއްބައެއްގެ އެހީތެރިން ކަމުގައިވާ މީހުންނެވެ. އެބައިމީހުން ހެޔޮކަންތަކަށް އަމުރުކޮށް ނުބައިކަންތައް ނަހީކުރެއެވެ. އަދި އެބައިމީހުން ނަމާދު ޤާއިމު ކުރެއެވެ. ޒަކާތްދެއެވެ. އަދި ﷲ އާ އެކަލާނގެ ރަސޫލާއަށް ކިޔަމަންވެއެވެ. އެބައިމީހުންނަށް ﷲ ރަޙްމަތް ލައްވާ ހުއްޓެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ﷲއީ ޢިއްޒަތްތެރި ވަންތަ ޙަކީމު ވަންތަ ރަސްކަލާނގެ އެވެ."

އާދެ! ޤައުމަށް ދިމާވި ބޮޑެތި ކާރިޘާތަކާއި ހަނގުރާމައިގެ ވަގުތުގައިވެސް އަންހެނުން ވަރަށް ފުރިހަމަ ދައުރެއް އަދާކޮށްފައިވެއެވެ. މިގޮތުން ލަޝްކަރުތަކުގައި ބައިވެރިވުމާއި، ހަނގުރާމައިގެ ވަގުތުގައި ލަޝްކަރުގެ އަހުލުވެރިންނަށް ފެން އުފުލުމާއި، ޒަޚަމްވެގެން ގެންނަ މީހުންނަށް ފަރުވާކުރުމާއި، މިފަދަ އެތައްކަމެއް ޞަޙާބީ ބޭކަނބަލުން ވަނީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. އަދި އެކަނބަލުން ދިރިއުޅުމަށްޓަކައި ބުރަ މަސައްކަތްކުރައްވާފައިއެވެ، މިގޮތުން ދަނޑުވެރިކަމާއި ނަޢަމް ޞޫފީގެ މަސައްކަތްކުރައްވާފައިވެއެވެ.

އާދެ! ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޙަޔާތްޕުޅުގައި ސިޔާސީ މައިދާނުން ވެސް އަންހެނުންގެ އަޑު އިވިފައިވެއެވެ. ޤުރައިޝުންގެ ފަރާތުން މުސްލިމުންނަށް ކުރިމަތިވެގެންދިޔަ އަނިޔާވެރި ޢުދުވާންތަކުން މުސްލިމުން ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި ނުހަނު ގިނަގުނަ މަސައްކަތްތަކެއް އަންހެންބޭކަނބަލުން ވެސް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. ޤުރައިޝުންގެ ޙިޞާރުގައި މުސްލިމުން ތިބި ދުވަސްވަރުގައި އުންމުލްމުއުމިނީން ޚަދީޖާ ރަޟިޔަﷲ ޢަންހާ ގެ މުދަލުން އެކަމަނާ މުސްލިމުންނަށް ޚަރަދުކުރައްވާފައިވެއެވެ. ޤުރައިޝުންގެ އަނިޔާއިން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި ޙަބަޝްކަރަޔަށް ފުރަތަމަ ހިޖުރަކުރި މީހުންގެ ތެރޭގައި ވެސް އަންހެނުން ހިމެނެއެވެ. މަޝްހޫރު ބައިޢަތުލްޢަޤަބާގައި އަންހެންބޭކަނބަލުން ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް ވަޑައިގެން ބައިޢަތު ހިއްޕަވާފައިވާކަން ކީރިތި ޤުރްއާނުން އެނގެން އެބައޮތެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ އިސްލާމްވީ ވެސް އަންހެން ބޭކަނބަލެކެވެ. އެއީ ޚަދީޖާ ރަޟިޔަﷲ ޢަންހާއެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ދުޝްމަނުންގެ އަނިޔާވެރިކަމުގެ ޝިކާރައަކަށްވެ ޝަހީދުވެވަޑައިގަތީ ވެސް އަންހެން ބޭކަނބަލެކެވެ. އެއީ ސުމައްޔާ ރަޟިޔަﷲ ޢަންހާ އެވެ. ޙުދައިބިއްޔާގެ ޞުލްޙައިގައި ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް މަޝްވަރާ ދެއްވުމުގައި އުންމުލްމުއުމިނީން އުންމު ސަލަމާ ރަޟިޔަﷲ ޢަންހާ އަދާކުރައްވާފައިވަނީ މަތިވެރި ދައުރެކެވެ. މިއެންމެހައި ކަންކަމުން ދޭހަވަނީ އިސްލާމީ ޙަޟާރަތް ބިނާކުރުމުގައި އަންހެނުންނާއި ފިރިހެނުން އެއްސަފެއްގައި މަސައްކަތްކޮށްފައިވާކަމެވެ.

ވީއިރު، ޙަޟާރަތްބިނާކުރުމުގައި އަންހެނުންނަށް އެއްވެސް ދައުރެއްނެތްކަމަށާއި، އެމީހުންނަށް ތަޢުލީމު ދިނުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެއްނޫންކަމަށާއި، އެމީހުން ތިބެންޖެހޭނީ ހަމައެކަނި ގޭގައި ކަމަށް ބުނެ އަޑުއުފުލުމަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގެ އުޞޫލުތަކާއި ހަމަތަކާއި މުޅިން ތަޢާރުޟްވާ، އަދި ސަލާމަތް ބުއްދި ޤަބޫލު ނުކުރާ ވާހަކަތަކެކެވެ. އިސްލާމްދީނުގެ އުޞޫލުތަކުގެ ތަރަހައިގެ ތެރޭގައި އިސްލާމީ އަދަބު އަޚްލާޤުގެ ތެރޭގައި މުޖްތަމަޢުގެ އެންމެހައި ކަންކަމުގައި އަންހެނުން ބައިވެރިވުމަކީ ދީނުގެ ނުޞޫޞްތަކުން ދޭހަކޮށްދޭ ކަށަވަރު ޙަޤީޤަތެކެވެ. ފިޠުރީ ސަބަބުތަކަކަށްޓަކައި ދެޖިންސުގެ މީހުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތުގެ ތެރެއިން އެއްބަޔަކު އަނެއްބައެއްގެ މައްޗަށް މާތް ﷲ ވަނީ މާތްކުރައްވައި އެކަމުގައި އިންޞާފު ޤާއިމުކުރައްވާފައެވެ. ޝަރީޢަތުގެ ނުޞޫޞްތައް ދިރާސާކުރުމުން މިކަން އެނގިފާޅުވެދާނެއެވެ.

އާދެ! އަންހެނުންގެ ޙައްޤުތަކުގެ ނަމުގައި އަޑުއުފުލާ އެންމެހާ ފަރާތްތަކަށް، އިސްލާމްދީނައި އިސްލާމީ ތާރީޚު މުރާޖިޢާކުރުމަށް އަޅުގަނޑު ގޮވާލަމެވެ. އަންހެނާއަށް އިސްލާމްދީން ވަނީ މަތިވެރި ޙައްޤުތަކެއް ހޯދައި ދީފައެވެ. އޭނާއާއި މެދު އިންޞާފުވެރިވެފައިވާ މިންވަރު އެހިނދު އެނގި ބަޔާންވެގެންދާނެއެވެ.

އިސްލާމްދީނުގައި އަންހެނާއަށް ދެއްވާފައިވާ މަތިވެރި ޙައްޤުތަކެއް އެހެން އެއްވެސް ޙަޟާރަތެއްގައި، އެހެން އެއްވެސް ފަލްސަފާއެއްގައި އަންހެނާ އަށް ހޯދާދީފައިނެތެވެ. ހަނގުރާމައިގެ ވަގުތުގައި ވެސް އަންހެނުން ނުމެރުމަށް އިސްލާމްދީން ގޮވާލާފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް ދުނިޔޭގެ ހަތަރު އުދަރެހަށް ނަޒަރު ހިންގާލުމުން މިފެންނަނީ މުޅިން އެހެން މަންޒަރެވެ. މުސްކުޅި އަންހެނުންނާއި، މާބަނޑު މީހުންނާއި، އަންހެން ދަރީން ޣައްޒާގައި ޙިޞާރުކުރެވިފައިވާތަނެވެ. ކާނެއެއްޗެއް، ބޯނެ އެއްޗެއް ފަރުވާކޮށްލާނެ ބޭސް ނުލިބި ލޯމަތީގައި މަރުވެގެން އެދަނީއެވެ. ހަމަ އެފަދަ ނިކަމެތި އަންހެނުންގެ މައްޗަށް މުސްލިމުންގެ ފަޚުރުވެރި ބަޣްދާދުގެ މަތީން ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި އަލިފާނުގެ ވާރޭ ވެއްސާތަނެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގެ ފަރުބަދަތަކުގެ ހޮހަޅަތަކުގެ ނާމާންކަމުގެ ޝިކާރައަކަށް އަންހެނުން ވެފައިވާ މަންޒަރެވެ. އަދި ޞޯމާލިޔާގައި އެފަދަ މީހުންގެ ޢިއްފަތާއި އަބުރު ނަގާލެވިފައިވާ ޞޫރައެވެ. މިކަންކަމަކީ މިއީ އިންސާނީ ޙައްޤުތަކާއި ބައިނަލްއަޤުވާމީ މުޢާހަދާތަކާ މުޅީން ޚިލާފަށް އަންހެނުންނާ ދެކޮޅަށް ހިނގަމުން ގެންދާ ވަރުގަދަ ޖަރީމާތަކެވެ. މިކަންކަމުން ދުނިޔެ އަށް ރައްކާތެރިކަން ހޯދައި ދިނުމަކީ އިންޞާފާއި އިންސާނީ ޙައްޤުތަކަށް ލޯބިކުރާ ކޮންމެ ފަރުދެއްގެ މަތިވެރި ވާޖިބެކެވެ. ކޮންމެ ދައުލަތެއްގެ މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ.

އާދެ! އަނިޔާވެރިވުމަކީ ﷲ ޙަރާމްކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. އަނިޔާއަކީ ހަމައެކަނި ޖިސްމާނީ ގޮތުން ދެވޭ އެއްޗެއްނޫނެވެ. މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންގެ މުޖްތަމަޢުގައި ވެސް އަންހެނުންނާމެދު އަނިޔާވެރިވެއެވެ. ވަކިގޮތަކަށް ހެދުން އެޅުމުން މަލާމާތްކުރުމާއި، ފުރައްސާރަކުރުމާއި، ނޭދެވޭ ބަސްތައްބުނުމާއި، ނޫސްމަޖައްލާތަކުގައި ބަދުނާމުކުރުމާއި، ގުރޫޕްތައްވެގެން އަންހެންކުދީންގެ ޢިއްފަތް ފޭރުމާއި ބްލެކްމޭލްކުރުމާއި، މިފަދަ ކަންކަން ބައެއް ފަހަރު ތަކުރާރުވަމުންދާ ކަން ފާހަނގަކުރެވެއެވެ. އަދި އަންހެނުންނަށް ވަޒީފާ ދިނުމުގައި ހަމަހަމަކަން ނުގެންގުޅުމާއި، ވަޒީފާ ދޭ ބައެއް މުއައްސަސާތަކުން އެންމެ ކުޑަމިނުން ބުރުގާ ވެސް ހުއްދަނުކުރާ ކަމީ މިފަދަ އިސްލާމީ ދައުލަތެއްގައި އޮންނަންޖެހޭ ތަފާތުކުރުމެއްކަމުގައި ޤަބޫލުނުކުރެވެއެވެ. މިފަދަ ކަންކަން ގެންގުޅޭ ނަމަ އިޖްތިމާޢީ ޙަޔާތުން ބައެއް އަންހެނުން އެއްކިބާވެގެން ދިއުމަކީ ވެދާނޭކަމެކެވެ. ނަތީޖާއަކަށް ވެގެންދާނީ މުޖްތަމަޢުން ހަމަހަމަކަމާއި އިންޞާފުވެރިކަން ގެއްލިދިއުމެވެ. ޙައްދުފަހަނައެޅުމާއި ނޭދެވޭ ވިސްނުމާއި ފިކުރިއްޔާތުގެ ޠޫފާންގެ ތެރެއަށް ޤައުމު ޣަރަޤުވެގެން ދިއުމެވެ.

އަންހެނުންގެ ޙައްޤުތައް ހޯދައިދިނުމަކީ އަންހެނާއަކީ މުޖްތަމަޢުގައި ބަސްކިޔޭ ޤަދަރުވެރި އިޙްތިރާމްލިބިގެންވާ އިންސާނަކަށް ހެދުމެވެ. އޭނާ އޭނާގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ މަގުން އެއްކިބާކޮށް ޣަރީޒާތަކުގެ ޝިކާރައަކަށް ހެދުމެއްނޫނެވެ. ސްޓޭޖްތަކަށް އަރުވައި ޢިއްފަތާއި އަބުރުވެރިކަމުގެ ތަރަހައިން އޭނާ ބޭރުކޮށް އުފަލާއި އަރާމްގެ ވަސީލަތަކަށް ހެދުމެއްވެސް ނޫނެވެ. ވިޔަފާރިވެރިންގެ މުދާވިއްކަން އިޝްތިހާރުކުރެވޭ ވަސީލަތަކަށް ހެދުމެއްވެސް ނޫނެވެ. މިވާހަކަތައް ދައްކާމީހުންނަކީ ފަހަރުގައި ނާތާހުޒީބު ހައްދުފަހަނައަޅާފައިވާ އަދުގެ ދުނިޔޭގެ ތަހުޒީބާއި ބީރައްޓެހިބައެއްކަމުގައި ބައެއް މީހުން ސިފަކޮށްފާނެއެވެ. ނަމަވެސް ޙަޤީޤަތަކީ ހިތިއެއްޗެއްކަމުގައި ދަންނާށެވެ!

އިސްލާމްދީނުގެ އުޞޫލުތަކުގެ އަލީގައި އަޅުގަނޑުމެން މަސައްކަތްކޮށްފި ނަމަ، ދެޖިންސުގެ މީހުންގެ ފުރިހަމަ ދައުރެއް އޮތް، ހެޔޮލަފާ ޞާލިޙު މުޖުތަމަޢެއް ބިނާކުރެވިދާނޭ ކަމީ ޔަޤީން ކަމެކެވެ. މާތް ﷲ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެނަށް ހިދާޔަތާއި ތައުފީޤު ދެއްވާށި- އާމީން

وصلى الله على نبينا محمد وعلى آله وأصحابه أجمعين ومن تبعهم بإحسان إلى يوم الدين. وسلم تسليما كثيراً.

وآخر دعوانا أن الحمد لله رب العالمين
--------------------------------------------
ނޫރުލްއިސްލާމް އިން ނަގާފައިވާ ލިޔުމެއް

އިތުރަށް ވިދާޅުވޭ...

2.24.2010

ތިމާގެ ލޯބިވާ ދަރިފުޅަށް އިސްލާމީ ތަރުބިޔަތު ދެއްވަން ބޭނުންފުޅުތޯ؟

އައްޝައިޚް މުޙައްމަދު ޝަހީމް ޢަލީ ސަޢީދު
ތަރުބިޔަތުގެ މާނައަކީ ކޮބާ؟
التربية މިއީ ޢަރަބި ލަފްޒެކެވެ. އަރަބި ބަހުގެ ޢިލްމުގައި ފުންނާބު އުސް ޢިލްމުވެރި ބޭފުޅެއްކަމުގައިވާ އަލްއިމާމު އިބުނު މަންޡޫރު އޭނާ ލިއުއްވާފައިވާ ލިސާނުލްޢަރަބި ގައި ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުން التربية މި ލަފްޒުގެމާނައަކީ އިތުރު ވުމާއި، ހެދި ބޮޑުވުމާއި، ކާނާ ދިނުމާއި، ރިޢާޔަތް ކުރުމާއި، ރައްކާތެރި ވުމެވެ. އަދި މިލަފްޒު ނެގިފައިވަނީ { ربا } މި ލަފްޒުން ކަމުގައިވެސް އިބްނު މަންޡޫރު ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.

އަލްއިމާމުއްޒަމަޚްޝަރީ އަސާސުލް ބަލާޣާ ގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވާގޮތުން التربية މާނައަކީ އިތުރުވުމާއި ހެދިބޮޑުވުމެވެ. އަދި މަޖާޒީ ގޮތުން ތަހުޒީބު ވުމަށް ވެސް މިލަފްޒު ބޭނުން ކުރެވޭ ކަމުގައި ޒަމަޚްޝަރީ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.
ތާޖުލްޢަރޫސްގައި އައްސައްޔިދު މުޙައްމަދު ރިޟާ އައްޒުބައިދީ ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުން التربية ގެ އަސްލަކީ { رب ّ} މި ލަފްޒެވެ. { ربَا } މިލަފްޒެއްނޫނެވެ.
މިސާލަކަށް : { فلان ربَّ ولده } މީހަކު އޭނާގެ ދަރި ބޮޑުކޮށް، އެކުއްޖާގެ ކަންތައް ހެޔޮގޮތުގައި ކުރިއެވެ. އަދި { فلان ربَّ القوم } މީހަކު ޤައުމުގެ ކަންތައް އިޞްލާޙުގެ މަގުން ހިންގައިފިއެވެ.

އަދި ހަމަ އެހެންމެ ޤާމޫސުލްމުޙީޠުގައި، މަޖުދުއްދީން މުޙައްމަދު އަލްފައިރޫޒު އާބާދީ ވިދާޅުވެފައިވަނީ التربية ގެ މާނައިގެތެރޭގައި ކާނާ ދިނުމާއި، މަތިވެރިކަން ހިމެނެއެވެ.

ޢިލްމުވެރި ބޭފުޅުންގެ ވާހަކަތަކުން އެނގި ފާޅުވެފައިވާ ގޮތުން މި ލަފްޒުގެ ވަށައިގެން އެނބުރޭ މާނަތަކުގެ ތެރޭގައި އިތުރުވުމާއި، ހެދި ބޮޑުވުމާއި، ކާނާ ދިނުމާއި، ރިޢާޔަތް ކުރުމާއި، ރައްކާތެރިވުމާއި، އިޞްލާޙުގެ މަގުން ކަންތައް ހިނގުމާއި، ތަހްޒީބު ކުރުމާއި، މަތިވެރި ކުރުން ހިމެނެއެވެ.


އިސްވެ ބަޔާންވެގެންދިޔަ ގޮތުން ލުޣަވީގޮތުން التربية މާނައަކީ: ޝަރަފުވެރި، ހަރުދަނާ މީހަކަށް ކުއްޖާވެ، އެނާ އުޅޭ ކޮންމެތަނެއްގައި މަތިވެރިކަން ލިބިގެންވާ މީހަކަށް އެނާ ވުމައްޓަކައި އޭނާ އަށް ބޭނުންވާ އިންސާނީ ޘަޤާފަތްދިނުމާއި، އޭނާއަށް ބޭނުންވާ ޟަރޫރީ ކާނާ ހޯދައިދިނުމާއި، އޭނާ އާއި ކުރިމަތިވާ ހުރިހާ ނުރައްކާތަކަކުން އޭނާ ސަލާމަތްކުރުމާއި ، އޭނާއާ މެދު ރައްކާތެރިވުމާއި، އޭނާ ނަފްސާނީ ގޮތުންނާއި، އިޖުތިމާޢީ ގޮތުންނާއި، އަޚްލާޤީގޮތުން ތަހުޒީބު ކުރުމާއި، އަދި އެނާ އަކީ، ޖިސްމާނީގޮތުންނާއި، ބުއްދީގެ ގޮތުންން ފުރިހަމަ މީހަކަށް ހެދުމައްޓަކައި މިހުރިހާކަމަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް އޭނާ ތަރުބިޔަތު ކުރުމެވެ.
ތަރުބިޔަތާއި މިޒަމާނުގެ ފިލޯސަފަރުން
ޢިލްމީގޮތުން ތަރުބިއްޔަތު މާނަކުރުމުގައި، މުރައްބީންނާއި، ފިލޯސަފަރުންގެ މެދުގައި އިޚްތިލާފު އުފެދިފައިވެއެވެ. އެއީ އެއިން ކޮންމެ ބަޔަކުވެސް ތަރުބިޔަތުކުރުމަށްޓަކައި ކަނޑަ އަޅާފައިވާ ނަޒަރިއްޔާތައްވެސް ތަފާތުވެފައިވާ ފަދައިންނެވެ. މިހެންކަމުން ބައެއް ފިލޯސަފަރުން ތަރުބިޔަތު މާނަކުރާގޮތް މިތަނުގައި ހާމަކޮށްލުމަކީ މުހިންމު ކަމެއްކަމުގައި އަޅުގަނޑު ދެކެމެވެ.
މަޝްހޫރު ފިލޯސަފަރުންކަމުގައިވާ އަފްލާޠޫންއާއި، ޖޯންޖެކް އާއި، އަދި ވެސް އެހެނިހެން ބައެއް ފިލޯސަފަރުން ވިދާޅުވާގޮތުން ތަރުބިޔަތަކީ ބޭނުންވާ ވަކިގޮތަކަށް ކުއްޖާ ބިނާކުރުމައްޓަކައި ބޭނުންކުރެވޭ ވަސީލެތެވެ. އެއީ ޢިލްމީ ބިންގަލެއްގެ މާތީގައި އުނަގަންނައިދިނުން ކަމުގައިވިޔަސް، ނުވަތަ ވަކި ހަމަތަކެއްގެ މަތީގައި ކުއްޖާ އާދަކުރުން ކަމުގައި ވިޔަސްމެއެވެ.
އަދި އިބުނު ސީނާ ވިދާޅުވާގޮތުން ތަރުބިޔަތަކީ ކަމެއް އާދަކޮށް ކުރުމެވެ. އެއީ އެއްކަމެއް އެކިފަހަރުމަތިން ، ދިގުމުއްދަތެއް ވަންދެން ތަކުރާރުކޮށް ކުރުމެވެ.
އަދި ބައެއް ފިލޯސަފަރުން ތަރުބިޔަތު ކުރުމުގެ ބޭނުން ކުއްޖާ ދިރިއުޅެ، ހެދިބޮޑުވަމުންދާ މުޖުތަމަޢާއި ގުޅުވާފައިވެސް، ތަރުބިޔަތު މާނަ ކޮށްފައިވެއެވެ. އޭގެތެރޭގައި ޖޯން ޑޭވީ ހިމެނެއެވެ. އޭނާ ބުނާގޮތުން ތަރުބިޔަތުކުރުމޭ ބުނެވޭ ބަހުގެ މާނައަކީ އިޖުތިމާއީ ގޮތުން ކުއްޖާ ބިނާކުރުރުމެވެ. މިފަދަ އެތައްގޮތަކަށް ތަރުބިޔަތު ކުރުން މާނަކުރެވިފައިވެއެވެ. މިހުރިހައި މާނަތަކެއް ވެސް ކުއްޖާގެ ވަށައިގެން ދައުރުކުރެއެވެ. ބޭނުމަކީ ޖިސްމާނީ ގޮތުންނާއި ނަފްސާނީގޮތުންނާއި ބުއްދީގެ ގޮތުންނާއި ، ރޫޙާނީގޮތުން ފުރިހަމަ އިންސާނަކު ބިނާކުރުމެވެ.
މާތްވެގެންވާ އިސްލާދީނުގެ ނަޒަރުގައި ތަރުބިޔަތު
އިސްލާމްދީނުގެ ފަލްސަފާއާއި، ނަޒަރިއްޔާތްތަކަށް ނަޒަރު ހިންގާލުމުން، ތަރުބިޔަތުގެ މާނައެއްގޮތުގައި ފެނިގެންދަނީ، ހުރިހާ ދާއިރާ އަކުން، ފުރިހަމަކަމާއި، ދުޅަހެޔޮކަން ލިބިގެންވާ އިންސާނަކު އުފެއްދުމެވެ. މިހެންކަމުން އިސްލާމްދީނުގައި ތަރުބިޔަތުކުރުމުގެ މާނައަކީ: ޞިއްޙީގޮތުންނާއި، ޢަޤްލީގޮތުންނާއި، ރޫޙާނީގޮތުންނާއި، އަޚްލާޤީ ގޮތުން، އިސްލާމްދީނުގައި އަންގަވާފައިވާ ހަމަތަކުގެމަތިން، ދީނުގެ އިރުޝާދުތަކުގެ އަލީގައި ކުއްޖާ ތަރުބިޔަތު ކުރުމެވެ.
ޞިއްޙީގޮތުން ތަރުބިޔަތު ކުރުމަކީ ކޮބާ؟
ޞިއްޙީގޮތުން ތަރުބިޔަތު ކުރުމޭ ބުނެވޭ ބަހުގެ މާނައިގައި ހަޤީޤަތުގައި ނަފްސާނީގޮތުން ތަރުބިޔަތު ކުރުމާއި، ޢަޤްލީގޮތުން ތަރުބިޔަތު ކުރުމާއި، ރޫޙާނީގޮތުން ތަރުބިޔަތު ކުރުން ޝާމިލުވެއެވެ. ސަބަބަކަށްވަނީ އެއްވެސް ޞިއްޙަތެއްނުވާ މީހެއްގެ ގައިގައި އެހެން އެއްވެސް ސިފައެއް ބިނާކުރުމަކީ ނުވާނެކަމެކެވެ. މިހެން ކަމުން އިސްލާމްދީނުގައި ކުއްޖާ ތަރުބިޔަތުކުރުމުގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ޞީއްޙީ ދާއިރާ ރިޢާޔަތް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. މިގޮތުން ޞިއްޙަތައް ގެއްލުންދެނިވި ކަންކަމުން އިންސާނާ ރައްކާތެރިވެ ހުރުމަށް އިސްލާމް ދީން ގޮވާލައްވާފައިވެއެވެ.
ބުއްދީގެ ގޮތުން ތަރުބިޔަތު ކުރުމަކީ ކޮބާ؟
ބުއްދީގެގޮތުން ތަރުބިޔަތުކުރުމުގައި ވަރަށް ފުރިހަމަ މަންހަޖެއް އިސްލާމްދީން ކަނޑައަޅުއްވާފައިވެއެވެ. ކަންކަމުގައި ވިންނައި ފިކުރުކޮށް މައިދާންތަކުގައި ކުރިއަރައި ދިއުމުގެ ހުނަރުވެރިކަން ކުއްޖާގެ ގައިގައި އަށަގެނުވުމަށް ވަރަށް ގިނަ އިރުޝާދުތައް އައިއސްފައިވެއެވެ.
ރޫޙާނީ ގޮތުން ތަރުބިތަރު ކުރުމަކީ ކޮބާ؟
ރޫޙާނީގޮތުން ތަރުބިޔަތު ކުރުމުގައި ވެސް އިސްލާމްދީނުގައި ކަނޑަ އަޅުއްވާފައިވާ ހަމަތަކަކީ، އެހެން އެއްވެސް ނިޒާމެއްގައި ކަނޑަ އަޅުއްވާފައިވާ ހަމަތަކެއް ނޫނެވެ. ނުބައި ނަފްސާނީ ބަދަލުތަކުން އިންސާނާގެ ހިތް ސަލާމަތް ކޮށް، ނަފްސު ޠާހިރު ކުރަން އަމުރު ކުރައްވާފައިވެއެވެ. އެހެނީ ބާއްޖަވެރި ޙަޔާތަކަށް މަގުދައްކާ ވަސީލަތަކީ ރޫޙާނީ ގޮތުން ކުރި އަރައިދިއުމެވެ. ބާއްޖެވރިކަމުގެ ތަޅުދަނޑިއަކީ އެއީ އެވެ.
އަޚްލާޤީ ގޮތުން ތަރުބިޔަތުކުރުމަކީ ކޮބާ؟
އަޚްލަޤީގޮތުން ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމުގައި ވެސް އިސްލާމްދީން ވަނީ ވަރަށް ފުރިހަމަ މިންގަނޑެއް ކަނޑަ އަޅުއްވާފައިވެއެވެ. މިގޮތުން ބަދުއަޚްލާޤީ ހުރިހާކަމެއް ވަނީ އިސްލާމް ދީނުގައި ޙަރާމް ކުރެވިގެންނެވެ. މިހެން ކަމުން ތަރުބަވީ ނިޒާމަކަށް އެންމެ ފުރިހަމަ ނިޒާމަކީ މާތްވެގެންވާ އިންލާމްދީނުގައި ، ވާ ތަރުބަވީ ނިޒާމު ކަމާ މެދު އެއްވެސް ޝައްކެއްނެތެވެ.
ތަރުބިޔަތު ކުރުމަށް އިސްލާމްދީން ކަނޑަ އަޅުއްވާފައިވާ މަތިވެރި ނިޒާމަކީ އިންސާނިއްޔަތުގެ މީގެ އެތައް ހާސް އަހަރެއްގެ ތާރީޚުގައި އިންސާނުން ދެކިފައިވާ އެންމެ ފުރިހަމަ، އެއްމެ ޝާމިލް ނިޒާމެވެ. އެއީ ވަރަށް ގިނަ ސަބަބުތަކަށްޓަކައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އިސްލާމީ ޢަޤީދާގެ މަތިވެރިކަމާއި، އެއީ ދެދުނިޔެ ކާމިޔާބު ކުރުމަށްޓަކައި ކުރެވޭ ތަރުބިއްޔަތަކަށް ވުމާއި ، އިސްލާމް ދީނަކީ ބުއްދި ޤަބޫލުކުރާ ހަމަތަކާއި އުޞޫލުތަކެއްގެ މަތީގައި ބިނާވެގެންވާ ދީނަކަށްވުން ހިމެނެއެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި ވަކިކަމެއް ކުރުމަށް އަމުރުކުރުކުރައްވާފައިވާ ގޮތަކަށް އެކަމެއް ކުރެވިއްޖެނަމަ މުޖުތަމަޢަށް ގިނަގުނަ ފައިދާތަކެއް ކުރާކަން އިސްނާނުންގެ ތަޖުރިބާއިން ވަނީ އެނގިފައެވެ.
މިގޮތުން ބަލާއިރު މުޖުތަމަޢަކީ ޞާލިޙު، ރަނގަޅު، ފަސާދަ މަދު މުޖުތމަޢަކަށް ހެދުމައްޓަކައި، ދީނުގައި އަންގަވާފައިވާ އިރުޝާދު ތަކާއި އެއްގޮތަށް ދަރީން ތަރުބިއްޔަތުކޮށް، މުޖުތަމަޢުގެ އަފްރާދުންނަށް ނަސޭހަތްތެރިވުމާއި ހެޔޮކަންތަކަށް އަމުރުކޮށް ނުބައި ކަންތައް ނަހީކުރަމަކީ އިސްލާމް ދީނުގެ އިޖުތިމާޢީ ރުކުންތަކުގެ ތެރެއިން ވާ މުހިންމު ރުކުނެކެވެ.
އިސްލާމީ ތަރުބިޔަތުގެ މުހިންމުކަން
އިސްވެބަޔާންވެދިޔަވާހަކަތަކުން އިސްލާމީ ތަރުބިޔަތުގެ މުހިންމުކަން ފާހަނގަވެގެންދެއެވެ. މިހެންކަމުން އެވާހަކަތަކުގެ އިތުރުން، އިސްލާމީތަރުބިޔަތުގެ މުހިންމުކަން ބަޔާންކުރުމަށްޓަކައި އަޅުގަނޑު ދެތިން ނުކުތާއެއް ފާހަގަކޮށްލާ ހިއްވެއެވެ:
• އިސްލާމީ ތަރުބިޔަތަކީ އިންސާނާ އާއި އޭނާގެ ޚާލިޤު ﷲ އާއި ވަރަށް ވަރުގަދައަށް ގުޅުވައިދޭ ތަރުބިޔަތެކެވެ، މިއީ އެހެން އެއްވެސް ތަރުބަވީ ނިޒާމެއްގައި ނުވާ އުސޫލެކެވެ. މިސާލަކަށް، ކައުނާއި، ކައުނުގައި ލެއްވިގެންވާ ތަންތަނާއި، ކަންތަތްއަތުގެ ޙަޤީޤަތާބެހޭގޮތުން އުންގަންނައިދެވޭއިރު، އެ އުގަންނައިދިނުމުގެ އިތުރުން އެތަކެތި ހެއްދި ފަރާތެއް ވާކަން އިންސާނާ އަށް އިސްލާމީ ތަރުބިޔަތު ބުނެދެއެވެ. ކަނޑައެޅިގެން އެނގޭގޮތުގައި ބިމަކީ ހަނަފަސްތަކެއްގެ ގޮތުގައި އޮތްތަނެކެވެ. ނަމަވެސް އެބިމަށް ދިރުންދެއްވީ ﷲ ކަމާއި އެތަނުން، މޭވާއާއި، ގޮވާން ނެރުއްވީ ވެސް ﷲ ކަން އިސްލާމީ ތަރުބިޔަތުގައި ބަޔާންކުރެއެވެ.
އެހެނިހެން ތަރުބަވީ ނިޒާމުތަކުން އަޅުގނަޑުމެންނަށް މިއުޞޫލެއްނުފެނެއެވެ. އެ ނިޒާމުތަކުގައި ހަމައެކަނި ކޮންމެ އެއްޗެއްގެވެސް ޙަޤީޤަތާބެހޭގޮތުން ހޯދެއެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ޚާލިޤުވަންތަ ފަރާތެއްވާ އެއްޗެއްކަން ބުނެނުދެއެވެ.
އިސްލާމީތަރުބިޔަތު މުހިއްމުކަން ދެނީ ވަކި ކަމަކަށްނޫނެވެ. ހުރިހާގޮތަކުންވެސް ފުރިހަމަ، އިންސާނަކު ބިނާކުރުމަށް އިސްލާމް ދީން ބާރު އަޅުއްވައެވެ. އެންމެ ތުއްތު އިރުން ފެށިގެން ވެސް މުޖުތަމަޢަށް ނިކުންނައިރަށް އޭނާ ތައްޔާރު ކުރެއެވެ. ރޫޙާނީ ގޮތުންނާއި، އަޚްލާޤީގޮތުން ހަރުދަނާ ޝަޚްޞިއްޔަތަކަށް ހަދައެވެ. ރަނގަޅު ކާނާދީ ޞީއްޙީ ގޮތުން ފުރިހަމަ ކުރެއެވެ. ހެޔޮވިސްނުންދީ ޙަޔާތް އާރާސްތުކުރަން ދަސްކޮށްދެއެއެވެ.
އިސްލާމީ ތަރުބިޔަތުގެ މުހިންމުކަން ހާމަވެގެންދާ ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި، ހިމެނޭ އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ އެއީ އަޚްލާޤުގެ އެންމެ މަތީދަރަޖައިގެ ސިފަތަކަށް މުހިންމުކަންދޭ ތަރުބިއްޔަތަކަށް ވުމެވެ. އަދި ޢަމަލީ ތަރުބިއްޔަތަކަށް ވުމެވެ. އިސްލާމްދީން އިސްނާގެ ކިބައިން އެދެނީ ހެޔޮ ރަނގަޅު ގޮތުގައި ވުމަށެވެ. އަދި އޭނާގެ ފުށުން އެހެންމީހުންނަށް ހެޔޮގޮތް ވާޞިލުކޮށްދިނުމަށެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި ޢިލްމު އުގެނެނީ އެހެން މީހުންނަށް އުނގަންނައި ދިނުމަށެވެ. ހަމައެކަނި އޭނާ ގެ ފައިދާއަކަށް ނުހެދުމަށެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާގެ ބަސްފުޅެއްގައިވެއެވެ: ''ޢިލްމުވެރިންގެ މައްޗައް ބޮޑާވެގުތުމަށާއި، ޖާހިލުންނާއި ޖަދަލުކުރުމަށާއި، މަޖްލިސްތަކުގައި ވާހަކަދައްކައި މޮޅުބައެއްކަން ބަޔާންކުރުމަށް ތިޔަބައިމީހުން ތަޢުލީމު ނުއުނގެނޭށެވެ. ފަހެ އެގޮތަށް ކަންތައް ކޮށްފިމީހަކަށް އަލިފާނެވެ. އަލިފާނެވެ.''
މިއިންދޭހަވަނީ އިސްލާމީ ތަރުބިޔަކީ، ރައްބާނީ، ތަރުބިޔަތެއްކަމެވެ. އަޚްލާޤީމަތިވެރި ސިފަތަކެއްގެމަތީގައި ބިންގާ އެޅޭ އަމަލީ ތަރުބިޔަތެއްކަމެވެ.
އިސްލާމީ ތަރުބިޔަތުގެ މުހިންމުކަން ފާޅުވެގެންވާ ނުކުތާތަކުގެ ތެރޭގައި އެއީ ޙިކުމަތާއި ގުޅިފައިވާ ތަރުބިޔަތަކަށް ވުން ހިމެނެއެވެ.
ޢިލްމު އުނގެނުމުގެ ސަބަބުން ވިސްނުންތަނަވަސްވެއެވެ. ޙިކުމަތުގެ ސަބަބުން އެވިސްނުން ހެޔޮގޮތުގައި ބޭނުން ކުރަން ދަސްވެއެވެ. ޙިކުމަތަކީ އުނގެނެވިދާނެ
މާތްވެގެންވާ އިސްލާމްދީނުގައި ދަރީން ތަރުބިޔަތުކުރުމުގެ މަރްޙަލާތައް
ޤައުމުގެ ދަރީން ރަނގަޅުގޮތުގައި ތަރުބިޔަތުކުރުމަކީ އިސްލާމްދިން އެކަމަށް އެންމެ ބާރު އަޅުއްވާފައިވާ އެއްކަމެވެ. ޤައުމެއްގެ މުސްތަޤްބަލު ރަނގަޅުވުމާއި ނުބައިވުން ބިނާވެގެންވަނީ އެޤައުމެއްގެ ދަރީންނަށް ދެވޭ ތަރުބިއްޔަތުގެ މައްޗަށެވެ.
ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް ލާދީނީ ޚިޔާލުތަކާއި، އޮއިވަރުތައް އިސްލާމީ ދުނިޔޭގެ ކަންކޮޅުތަކުގައި ފެތުރި ނުރައްކާތެރި ފިކުރީ ހަނގުރާމައެއްގެ ޙަމަލާތަކާއި އިސްލާމީ އުންމަތުގެ ދަރީން ކުރިމަތިލާންޖެހިފައިވާ މިފަދަ ދުވަސްވަރެއްގައި، ހަރުދަނާ ރަނގަޅު އިސްލާމީ ތަރުބިޔަތެއްގެ ރައްކާތެރިކަން އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަރީންނަށާއި، ޒުވާނުންނަށް ހޯދައިދިނުމުގެ މުހިމުކަމަކީ ހެޔޮވިސްނޭ އެއްވެސް މީހަކު އިންކާރު ކުރާނެ ކަމެއްނޫނެވެ.
ކުދީންތަރުބިޔަތު ކުރުމުގައި ވަރަށް މުހިންމު ދެމަރުޙަލާއެއްވެއެވެ.
1. އޭގެތެރޭގައި ފުރަތަމަ މަރުޙަލާއަކީ ތުއްތުކުދިން މަދްރަސާއަށް ދާންފެށުމުގެ ކުރިއްސުރެފެށިގެން ފަށާ ތަޢުލީމުގެ އަހަރުތައް ނިމުމާދޭތެރޭގައި ހިނގާ އަހަރުތަކެވެ. މިއީ އެހާ މުހިއްމު މަރްޙަލާ އެއްކަމުގައިވަނީ އެދުވަސްވަރަކީ އެކިއެކި އާދަތައް ކުދިންނަށް ދަސްވެ، އަދި އެކުދިންގެ ޝަޚްޞިއްޔަތުގެ ބިންގާ އެޅޭ ދުވަސްވަރު ކަމުގައި ވާތީއެވެ. އެހެންކަމާއެކު ކުދިންގެ ސިކުނޑިއަށް ވަކިގޮތްތަކެއް ވިސްނައިދީ އެގޮތްތައް އެކުދިންގައި އަށަގެނުވުން އަވަސްކުރިވަރަކަށް އެކުދިން އެގޮތްތަކަށް ހޭނި، އެއީ ރަނގަޅުގޮތްތަކެއް ކަމުގައި ބަލައިގަންނަގޮތް ބޮޑުވާނެއެވެ.
2. ކުދިންތަރުބިއްޔަތުކުރުމުގެ ދެވަނަ މަރްޙަލާއަކީ: އެކުދިންބޮޑެތިވަމުން އައިސް ޒުވާންދުވަސްވަރާ ކުރިމަތިލާ އަހަރުތަކެވެ. އެއީ މިހާރު ތަޢުލީމީ ނިޒާމު ހަމަޖެހިފައިވާ ގޮތުންނަމަ ޘާނަވީ ތަޢުލީމު ލިބިގަންނަ އަހަރުތަކެވެ. މިމަރްޙަލާ މުހިންމު ވެގެންދަނީ މިމަރްޙަލާއަކީ ދުނިޔޭގެ ކަންތައްތަކާއި ދިރިއުޅުމުގައި އެކުދިންނަށް ފެންނަ މަންޒަރުތަކާމެދު އެކުދިން ވިސްނާ ފިކުރުކުރަން ފަށާ ދުވަސްވަރު ކަމުގައި ވާތީއެވެ.
ހަމަ އެފަދައިން މި މަރްހަލާއަކީ އެއުމުރުގެ ވަރަށް ގިނަކުދިން އެކުދިންގެ ނަމޫނާއެއްގެ ގޮތުގައި ކޮންމެވެސް މަޝްހޫރު މީހަކު އިޚްތިޔާރު ކުރާ މަރްޙަލާއެވެ. މިގޮތުން ކުޅިވަރުގެ ދަނޑުގައި މަޝްހޫރުވެފައިވާ ކޮންމެވެސް ކުޅުންތެރިޔަކު، ނުވަތަ މަޝްހޫރު ލަވަކިޔުންތެރިއަކު، ނުވަތަ މާރީތި ފިލްމީ ތަރިޔަކު އެއީ އެކުދިންގެ ކުރިމަތީގައި ވަރަށް މޮޅު ބަޠަލަކަށް ވެގެންހިނގައިދާނެއެވެ.
އިސްލާމީ ތަރުބިއްޔަތުގެ ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާގޮތުގައި، މި ދެމަރްޙަލާގެ ތެރެއިން ފުރަތަމަ މަރްހަލާގައި އިސްކަންދޭންޖެހޭނީ، އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑާއި ގުނަވަންތައް އުފެދިފައިވާލެއް ފުރިހަމަކަމުގެ މައްޗައް އެކުދިންގެ ސަމާލުކަން ހޯދައިގަތުމަށެވެ. އަދި ހަމަ އެފަދައިން ވަށައިގެންވާ ތަންތަނާއި ކަންތައްތަކާއި އިރު، ހަނދާއި ތަރިކަތާ، ޖަނަވާރުތަކާއި، ކައުނުގެ އެހެނިހެން ކަންތައްތަކުގެ ވާހަކަ، އެކުދިންގެ ސިކުނޑިގެ ފެންވަރާ ގުޅޭގޮތަށް އަންގައި އެކުދިންގެ ޝައުޤުވެރިކަން ހޯދައިގަތުމަށެވެ.
އަދި ދުނިޔެއާއި ދުނިޔޭގައިވާ ތަކެއްޗެއް ހެއްދެވީ ﷲ ކަމަށް ބަޔާންކުރާ ކައުނީ ދަލީލުތައް އެކުދިންގެ ފެންވަރާ ގުޅޭގޮތަށް ހާމަކޮށްދިނުމަށްވެސް އިސްކަންދޭން ޖެހޭނެކަމަށް ޢިލްމު ވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ. ކުޑަކުދިންގެ ހިއްތަކަށް އީމާންކަން ވައްދައިދިނުމުގެ މުހިންމުކަން ވަރަށް ޞަރީޙުކޮށް ބަޔާންކޮށްދޭ ޙަދީޘެއް އިބްނު މާޖާ ﷲ ރުއްސުންލެއްވި ޖުންދު ބުނު ޢަބްދުﷲ ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. '' އަހަރެމެންބޮޑެތިވަމުން އައި ދުވަސްވަރު ، ކީރިތި ރަސޫލާގެ އަރިހުގައި އުޅުނީމުއެވެ. އެދުވަސްވަރު އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން ޤުރްއާން އުނގެނިގަތުމުގެ ކުރިން އަހަރެމެން އުނގެނިގަތީ އީމާންކަމެވެ. އަހަރެމެން ކީރިތި ޤުރްއާން އުނެގނިގަތީ އޭގެފަހުގައެވެ. ފަހެ އެކަމުގެ ސަބަބުން އަހަރެމެންގެ އީމާންކަން ވަރުގަދަވެގެން ދިޔައެވެ.''
ކުދިންތަރުބިޔަތުކުރުމުގެ ދެވަނަ މަރްޙަލާގައި މުހިންމުކަން ދޭންވީ އެކުދިންނަސް ދުނިޔެ އުފެދުނު ގޮތާއި، ދުނިޔޭގެ އެކިކަންތައްތަކާއި ބެހޭގޮތުން އެކުދިންގެ ހިތުގައި އުފެދޭ ސުވާލުތަކަށް، އެކުދިން ހިންހަމަ ޖެހޭފަދަ ހަރުދަނާ ޖަވާބެއް ހޯދައިދިނުމަށެވެ. އަދި ހަމަ އެހެންމެ ކުރިންވެސް ދެންނެވި ފަދައިން މިއީ '' ބަޠަލަށް އަޅުކަންކުރުމުގެ '' ދުވަސްވަރެވެ، މިހެންކަމުން އެއީވެސް މައިންބަފައިންނާއި ތަރުބިއްޔަތުގެ ޒިންމާ އުފުލާ މީހުން ވަރަށް ބޮޑަށް ސަމާލުކަން ދޭންޖެހޭނެ ކަމެކެވެ. އިސްލާމީނަޒަރަކުން / މައުމޫން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް ، ޞ 49 – 58
ތަރުބިއްޔަތުގެ ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވަނީ އެއުމުރުގެ ކުދިން އެކުދިންގެ ބަޠަލުންގެ ގޮތުގައި ގެންގުޅޭމީހުންނާއި، އަޅުގަނޑުމެންނާ ހުރިތަފާތު މި މަރްޙަލާގައި ބަޔާންކޮށްދިނުމީ މުހިއްމު ކަމެކެވެ. ހަމަ އެއާއެކު އިސްލާމީ ތާރީޚުގައި ފާހަނގަކޮށްލެވޭ އެކި އެކި ޒުވާން އަބްޠާލުންގެ ވާހަކަ އެކުދިންނަށް ކިޔައިދީ، އެބޭފުޅުން ކުރައްވާފައިވާ ޖިހާދާއި އެބޭފުޅުންގެ ހިއްވަރުގަދަކަމާއި ހޯދާފައިވާ ކާމިޔާބީތައް ބަޔާންކޮށްދިނުން ވެސް މުހިއްމުކަމުގައި ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ.
މިއުމުރުގައި ކުދިންތަރުބިއްޔަތު ކުރަން ޖެހޭނީ ވަރަށް ޙިކުމަތާއެކުގައެވެ. ޢޭރުން އަޅުގަނޑުމެން އުންމީދުކުރާ ފަދަ ޤަދަރުވެރި ޖީލެއް، މުޖުތަމަޢުން ފެނިގެން ދާނެކަން ކަށަވަރެވެ.
އިސްލާމީ ތަރުބިއްޔަތުގެ ވަސީލަތްތައް
ކޮންމެ ކަމެއްވެސް އެކަމެއްކުރަން އޮންނަ އެއްމެ ރަނގަޅަކަށް އެކަމެއް ކުރުމުން އެކަމަކުން ނުކުންނާނީ ވަރަށް އެދެވޭ ނަތީއްޖާއެކެވެ. އެހެން ނޫންނަމަ އެކަމުން ފަހަރެއްގައި ތިމާގެ މަޤްޞަދާ ނުގުޅޭ ނަތީއްޖާއެއްވެސް ނުކުމެދާނެއެވެ.
މިހެންކަމުން ކޮންމެ މުރައްބީއެއްވެސް އަބަދުވެސް މަސަކަތްކުރާނީ ތަރުބިޔަތު ކުރުމުގައި ވީހާވެސް ގިނަ ވަސީލަތެއްގެ ބޭނުން ހިފޭތޯއެވެ. މިހެންކަމުން މިބަޔާންކޮށްލަނީ އިސްލާމީ ތަރުބިއްޔަތު ދިނުމުގައި ބޭނުން ކުރެވިދާނެ ވަސީލަތްތަކެވެ :
1- ރީތި ނަމޫނާ ދައްކައިގެން ތަރުބިއްޔަތު ކުރުން .
2- އާދަކުރުވައިގެން ތަރުބިއްޔަތުކުރުން .
3- ވަޢުޡު ދީގެން ތަރުބިއްޔަތުކުރުން
4- ކުއްޖާއަށް ސަމާލުވެ ތަރުބިއްޔަތުކުރުން.
5- އަދަބުދީގެން ތަރުބިއްޔަތުކުރުން .
ކުރުގޮތަކަށް މިބައިތަކަށް އަލިއަޅުވާލުމަކީ މުހިންމުކަމެއްކަމުގައި އަޅުގަނޑު ދެކެމެވެ.
ރީތި ނަމޫނާ ދައްކައިގެން ތަރުބިއްޔަތު ކުރުން
ރީތިނަމޫނާ ދައްކައިގެން ތަރުބިޔަތުކުރުމީ، ތަރުބިޔަތުގެ އެންމެ ފުރިހަމަ، އަދި އެންމެ ކާމިޔާބު ވަސީލަތެވެ. ރީތީ ނަމޫނާއެއްދައްކާ އާއިލާގެތެރޭގައި ކުއްޖާ ބޮޑުވަމުން އަންނާނީ ވަރަށް ރަނގަޅު ތަރުބިއްޔަތެއްގެ މަތީގައެވެ.
ﷲ ތައާލާ އެކަލާނގެ އަޅުތަކުންނަށް ހިދާޔަތް ދައްކުވައި، އިރުޝާދު ދެއްވުމަށް ފޮނުއްވާ މާތް ނަބިއްޔުންނާއި ރަސޫލުންނަށް، ރީތި ރަނގަޅު ސިފަތައް ދެއްވައެވެ. އެބޭކަލުންނީ ޚުލުޤުފުޅު ރަނގަޅު ބޭކަލުންގެ ގޮތުގައިވިއެވެ. އެއީ އަޅުތަކުން، އެބޭކަލުންގެ ފުށުން އެކަންތައްތައް ދަސްކޮށް، ނަމޫނާ ލިބިގަތުމަށެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާގެ ޝަޚްޞިއްޔަތުގައި ﷲ ތަޢާލާ އެންމެފުރިހަމަ ޝާމިލް ، ކާމިލް ސިފަތަކެއް ލައްވާފައިވެއެވެ. އެއީ އިސްލާމީ ތަރުބިއްޔަތައްޓަކައެވެ. އެއީ އެކަލޭގެފާނުގެ އަޞްޙާބުންނަށާއި ފަހުން އަންނަޖީލުތައް އެކަލޭގެފާނުގެ ޝަޚްޞިއްޔަތުން ފުރިހަމަ ނަމޫނާ ލިބިގަތުމައްޓަކައެވެ.
އުއްމުލްމުއުމިނީން ޢާއިޝަތުގެފާނާއި ކީރިތި ރަސޫލާގެ އަޚްލާޤާއި ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރެވުނެވެ. އެކަމާނާ ވިދާޅުވީ ، '' އެކަލޭގެފާނުގެ ޚުލުޤުފުޅަކީ ކީރިތި ޤުރުއާނެވެ.'' އެބަހީ ، ޚުލުޤުފުޅު ހުންނަނީ ޤުރުއާނުގައި އަންގަވާފައިވާ ގޮތަށެވެ.
އެއީ ވަރަށް ފުރިހަމަ ޖަވާބެކެވެ. އޭގައި މުޅި ޤުރްއާނުގެ މަންހަޖު އެކުލެވިގެންވާ މާނައެކެވެ. އަދި އަޚްލާޤީ މަބާދިއުތަކާއި، އުޞޫލަތަށް އެކުލެވިގެންވާ ޖަވާބެކެވެ، އެއީ ޙަޤީޤަތެކެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާއަކީ ޢަމަލީގޮތުން ޤުރްއާނުގެ މުތަރްޖިމެވެ. މިހެންކަމުން މީސްތަކުން އެކަލޭގެފާނުގެ ދަޢްވަތައް އިޖާބަދީ ، އެކަލޭގެފާނު ދެއްކެވި ނަމޫނާގެ ސަބަބުން އެކަލޭގެފާނަށް އީމާންވިއެވެ.
ކަންކަމަށް އާދަކުރުވައިގެން ތަރުބިއްޔަތުކުރުން
ކަންތައްތަކަށް އާދަކުރުވައިގެން ތަރުބިޔަތުކކުރުމަކީ އިސްލާމީ ތަރުބިޔަތުގެ އުޞޫލުތަކުގެ ތެރެއިންވާ އަސްލެކެވެ. ކޮންމެކުއްޖަކުވެސް ދުނިޔަށް އަންނަނީ ފިޠްރަތުގެ ސާފުކަންމަތީގައެވެ. މާތް ނަބިއްޔާގެ އަރިހުން އަލްއިމާމުލްބުޚާރީ ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. '' ކޮންމެކުއްޖަކުވެސް ދުނިޔެއަށް އުފަންވަނީ ފިޠްތަރުގެ ސާފުކަން މަތީގައެވެ. ދެންފަހެ އެކުއްޖާ ޔަހޫދީއަކަށް ހަދަނީ، ނުވަތަ ނަޞްރާނީއަކަށް ހަދަނީ ، ނުވަނަތަ މަޖޫސީއަކަށްހަދަނީ އެކުއްޖާގެ މައިންބަފައިންނެވެ. '' މުރާދަކީ އެކަންތަކަށް އާދަކުރުވައި ތަރުބިޔަތުކުރަނީ މައިންބަފައިންނެވެ.
ކީރިތި ރަސޫލާގެ އަރިހުން އަލްއިމާމު އަބްދުއްރައްޒާޤު އެކަލޭގެފާނުގެ މުޞައްނަފުގައި ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. އިތުރު އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ތިންކަމަކަށް ހާނުވައި އާދަކުރުވައި ތިޔަބައިމީހުންގެ ދަރީންތަރުބިއްޔަތު ކުރާށެވެ. '' އެއީ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ނަބިއްޔާއަށް ލޯބިކުރުމަށާއި، އެކަލޭގެފާނުގެ އާލުބައިތުންނަށް ލޯބިކުރުމަށާއި، ޤުރުއާންކިޔެވުމަށެވެ. ''މިގޮތަށް ދަރީން ހާނުވައި ތަރުބިއްޔަތުކޮށްފިނަމަ، ކާމިޔާބު ޖީލެއްގެ ބިންގާ އެޅިދާނެއެވެ.
ވަޢުޡު ނަޞީޙަތް ދީގެން ތަރުބިއްޔަތުކުރުން
ކުދީންނަށް ރަނގަޅު ނަޞޭހަތާއި ވަޢުޡު ދީގެން ތަރުބިއްޔަތުކުރުމަކީ ވަރަށް ކާމިޔާބު އުޞޫލެކެވެ. މިކަމަށް ނަމޫނާއެއްގެ ގޮތުގައި ލުޤްމާނުގެ ފާނު އެކަލޭގެފާނުގެ ދަރިކަލުންނަށް ދެއްވި ވަޢްޡު ފުދެއެވެ. ލުޤްމާން ސޫރަތުގެ ބާރަވަނަ އާޔަތުން ނަވާރަވަނަ އާޔަތަށް ބައްލަވާށެވެ.
ކުއްޖާއަށް ސަމާލުވެ ތަރުބިއްޔަތުކުރުން
ކުއްޖާއާމެދު ސަމާލުވެ ތަރުބިޔަތުކުރުމަކީ، އޭނާގެ ޢަޤީދާއާއި، އަޅްލާޣުގެ ބިންގާއެޅުމުގައި، ރަނގަޅަށް ސަމާލުވުމާއި، ނަފްސާނީގޮތުންނާއި އިޖުތިމާޢީގޮތުން އެނާއާމެދު ފަރުވާބަހައްޓައި، އަޅާލުމެވެ. އަދި އަބަދުވެސް އޭނާގެ ހުރިހާކަމަކާބެހޭގޮތުން އޭނާއާ ސުވާލުކޮށް ހެދުމެވެ. އޭނާ އުޅޭނޫޅެގޮތްބަލައިހެދުމެވެ. ނުބައިމަގަކުން ދާނަމަ ހެޔޮމަގު ދެއްކުމެވެ.
މިއީ ވަރަށް ކާމިޔާބު އުޞޫލެކެވެ. މިއުޞޫލަކީ ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި ބޭނުންކުރެވިފައިވާ އުޞޫލެކެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ވިދާލުވެފައިވެއެވެ . '' ކުއްޖާގެ އުމުރުން ހަތް އަހަރުން އޭނާއަށް ނަމާދު ދަސްކޮށްދޭށެވެ. އަދި އޭނާގެ އުމުރުން ދިހަ އަހަރުވުމުން އޭނާ ނަމާދު ނުކޮށްފިނަމަ، އޭނާއަށް އަދަބު ދޭށެވެ. ''
މި ގޮތަށް ދަރީން ތަރުބިޔަތުކުރެވިއްޖެނަމަ، ކާމިޔާބު ޖީލެއް އުފެއްދިދާނެކަން ހަމަ ޔަޤީނެވެ.
އަދަބުދީގެން ތަރުބިޔަތުކުރުން
އިސްލާމްދީނަކީ ފުރިހަމަ އުޞޫލުތަކެއްގެ މަތީގައި ބިނާވެގެންވާ ދީނެވެ. މިހެންކަމުން މުޖުތަމަޢު ރަނގަޅުގޮތުގައި އޮތުމަށްޓަކައި އުޤޫބާތްތަކެއްވެސް ކަނޑައަޅުއްވާފައިވެއެވެ.
މިސާލަކަށް މުރުތައްދުވާމީހާއަށް، މަރުގެ އަދަބު ދިނުމާއި، މީހެއްގެ ފުރާނައަށް ގެއްލުންދޭ މީހާގެ ކިބައިން ޤިޞާޞްހިފުމާއި، މީހުންގެ މުދާވަގަށް ނަގާމީހާގެ އަތްކެނޑުމާއި، ޤަޛްފުކުރާމީހާ އަށްޑިހަ އެތިފަހަރު ޙައްދު ޖެހުމާއި، އޭނާގެ ހެކިބަސް ޤަބޫލު ނުކުރުމާއި، ޒިނޭކުރާމީހާ އަށް ޙައްޤުވާ އަދަބު ދިނުމާއި، ރާބޯ މީހާ ސާޅީސް އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖެހުމާއި، މިފަދަ ޢުޤުބާތްތައް ވަނީ ކަނޑައަޅުއްވާފައެވެ. އަދި މިނޫނަސް ކުއްތަކަށް އަރައިގަންނަ މީހުންނަށް އަދަބުދީ ތަޢްޒީރުކުރުމުގެ ޙައްޤު ޙާކިމަށް ދެއްވާފައިވެއެވެ.
ކުޑަކުދީންނަށް އަދަބުދީ ތަރުބިޔަތު ކުރުމުގައި އިސްލާމްދީން ދައްކަވާފައިވާ މަގުކުޑަކުދިންނަށް އަދަބުދީގެން ތަރުބިޔަތުކުރުމުގައި އެކުދީންނާ މުޢާމަލާތް ކުރަން ޖެހޭނީ ބޮޑެތިމީހުންނާ މުޢާމަލާތްކުރާ ގޮތަކަށް ނޫނެވެ. ކުޑަކުދިންނާ މުޢާމަލާތް ކުރުމަށް މާތްވެގެންވާ އިސްލާމްދީނުގައި ވަރަށް މަތިވެރި އުޞޫލުތަކެއް ކަނޑަ އަޅުއްވާފައިވެއެވެ . އޭގެތެރޭގައި :
1- އޯގާތެރިކަމާއި ލުއިފަސޭހަގޮތް ބޭނުންކުރުން ކީރިތި ރަސޫލާ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. '' ތިބާގެ މައްޗައްވަނީ އޯގާތެރިކަމާއެކު މުޢާމަލާތްކުރުމެވެ. ހުތުރުބަސް ބުނުމާއި، ހަރުކަށިކަމުން އެއްކިބާވާށެވެ. ''
2- ކުއްޖާގެ ޠަބީޢަތަށް ބަލައި މުޢާމަލާތްކުރުން ކުދީންގެ ތެރޭގައި ތަފާތު މިޒާޖުގެ ކުދީންނާއި، ޞިއްޙީގޮތުން ތަފާތު ކުދިން ތިބޭނެކަން ކަށަވަރެވެ، މިހެންކަމުން އެކުދީންގެ ޠަބީޢަތް ރިޢާޔަތްކުރުމަކީ ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެކެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި އަދަބުދިނުންވަނީ، ދެން އެކަމުގައި އެހެންގޮތެއްނެތުމުންނެވެ. ތަރުބިއްޔަތުގެ ޢިލްމުވެރިން ކަމުގައިވާ، އިބުނު ސީނަޢާއި، އަލްޢަބްދަރީއާއި، އިބުނު ޚަލްދޫން ވިދާޅުވަނީ ، އެއްގޮތަކަށްވެސް ތަރުބިއްޔަތުކުރާ މުރައްބީ، ވަރަށް ޟަރޫރީ ޙާލަތެއްގައިނޫނީ އަދަބު ދީގެން ނުވާނެކަމުގައެވެ. އަދި ކުއްޖާގައިގައި ކުއްލިގޮތަކަށް ޖަހައިގެން ނުވާނެކަމަށެވެ. އޭނާއަށް އޭނާގެ ސިކުނޑިއާގުޅޭކަހަލަ އިންޒާރެއްދީ ނަފްސާނީގޮތުން ތައްޔާރުކުރަން ޖެހޭނެކަމުގައި މި ބޭފުޅުން ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.
3- ޢުޤުބާތްދިނުމުގައި ފުރަތަމަ ލުއިގޮތެއްގައި ހިފުން އެއަށްފަހު އުދަގޫ ގޮތަށް ދިއުން. މިހެންމިދައްނަވަނީ ކުއްލިގޮތަކަށް އެކުއްޖާއަށް ތަޙައްމަލް ނުކުރެވޭ ފަދަ އަދަބެއްދެވިއްޖެނަމަ އޭނާއަށް ގެއްލުމެއްވެދާނެކަމުގައެވެ.
ތަރުބިޔަތުކުރުމުގައި ކީރިތި ރަސޫލާ ގެންގުޅުއްވި އުޞޫލުތައް
1- އޯގާތެރިކަމާއެކު ކުށަށް އިޝާރާތްކުރެއްވުން.
2- އިޝާރާތުން އެއީ ގޯހެއްކަން ބުނެދެއްވުން.
3- އެއީ ކުށެއްކަން ބަޔާންކުރެއްވުން.
4- ކުށްކުރާމީހާ އާއި ވަކިމުއްދަތަކަށް ގުޅުން ކަނޑާލުން، މިސާލަކަށް، އެއްވެސް އުޒުރަކާ ނުލައި ތަބޫކު ހަނގުރާމައަށް ނުގޮސް، މަޑުކުރިމީހުންނާއި މެދު ކަންތައް ކުރެއްވި ގޮތް.
5- ބިރުވެރި ވަޢްޟުގެ ބޭނުން ކުރެއްވުން.
އަދަބު ދިނުމުގެ ޝަރުޠުތައް
1- ހުރިހާ ވަސީލަތެއްގައި ހިފައި ކާމިޔާބެއް ނުލިބުމުން މެނުވީ އަދަބު ނުދިނުން
2- ރުޅިއައިސްފައި ހުރެ ނުޖެހުން
3- ގެއްލުމެއްލިބިދާނެފަދަ ތަނެއްގައި ނުޖެހުން
4- ތަދުނުވާގޮތައް ޖެހުން
5- ފުރަތަމަ ކުށްކޮށްފިނަމަ، އޭނާ އިޞްލާޙުވާން ފުރްޞަތު ދިނުން
6- ތަރުބިއްޔަތުކުރާ މީހާ އަމިއްލައަށް ކުރުން
7- އިންޒާރުދިނުން، މިއީ ޤުރްއާނުގައި ވަރަށް ގިނައިން ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ އުސްލޫބެކެވެ. ތިރީގައި އެވަނީ އެ އުސްލޫބު ބޭނުން ކުރެވިފައިވާ ބައެއް އާޔަތްތަކެވެ.
ތަރުބިޔަތު ކުރާމީހާގެ ގައިގައި ހުންނަންޖެހޭ ސިފަތައް
1- އިޅްލާޞްތެރިކަން
2- ތަޤްވާވެރިކަން
3- ތަޢުލީމު
4- ޙިލްމުވެރިކަން
5- ޙިކުމަތްތެރިކަން
ލޮބުވެތި އަޚުންނާއި އުޚުތުންނޭވެ. ކުއްޖާއަށް ރީތި ނަމޫނާ ދެއްކުމުގެ ސަބަބުން، އެންމެ ފަސޭހައިން ރަނގަޅުގޮތުގައި ތަރުބިޔަތުވާނެއެވެ. އަދި ކަންތައްތަކަށް އާދަކުރުވައި ތަރުބިޔަތުކުރުމުން އޭނާގެ ސުލޫކާއި ތަރުބިޔަތަށް ވަރަށް އެކަށީގެންވާ ބަދަލު އަންނާނެއެވެ. އަދި އޭނާ އަށް ވަޢްޡު ދީ ނަސޭހަތްތެރިވުމުން ހެޔޮގޮތްތައް ވިސްނޭނެއެވެ. އޭނާއާއި ސަމާލުވެ ބެހެއްޓުމުން، އޭނާ މަގުފުރެދިގެ ނުދާނެއެވެ. އޭނާއަށް އަދަބު ދީ ހެދުމުން، ނުބައި ސިފަތަކުން ދުރުވާނެއެވެ. މާތް ﷲ އާއި ވަކީލު ކޮށް މިގޮތަށް އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަރީން ތަރުބިއްޔަތު ކުރަމާހިނގާށެވެ! މާތް ﷲ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންނަށް ތަފްފީޤް ދެއްވާށިއެވެ! – އާމީން

އިތުރަށް ވިދާޅުވޭ...

11.09.2009

ބުރުގާ އެޅުމުގައި ރަނގަޅުނޫން ބައެއް އާދަތައް

އައްޝައިޚް މުޙައްމަދު ޝަހީމް ޢަލީ ސަޢީދު
ބައެއް އަންހެނުންނަށް ނުވަތަ ބައެއް އަންހެންކުދިންނަށް ހީވެފައި އޮންނަނީ އިސްތަށިގަނޑު ކޮންމެވެސް ގޮތަކުން ނިވާކުރީމަ ދެން ހުރިހާކަމެއްނިމުނީ ކަމުގައެވެ. ބުރުގާއާ އެކުލާ ހެދުން ކޮންމެ ގޮތަކަށް ހުއްޓަސް ހެޔޮކަމަށް ބަލައެވެ. މިއީ ރަނގަޅުގޮތެއްނޫނެވެ.

ގަޔަށް ބާރު ހެދުމާއި ފިނދު މަސްގަނޑު ކަނޑާ ނަގާފައި ހުންނަ ޖިންސު ނުވަތަ ހަރުވާޅުފަދަ އެއްޗިއްސަކީ ބުރުގާއާ އެކަށީގެންވާ އެއްޗެއްނޫނެވެ. ގިނަ ކުދިން މިބާވަތުގެ ހެދުން އަޅަނީ ދީނުގައި މިކަން އޮންނަ ގޮތް އެކުދީންނަށް ނެގޭތީކަން ޔަޤީނެވެ. ނުބައި ނިޔަތަކުނޫނެވެ.

އަދި ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް ފިރިހެނުން ލާ ފާޑުގެ ހެދުން އަންހެނުން އެޅުމަކީ ނުވަތަ ފިރިހެނުން އަންހެނުން ލާ ފާޑުގެ ހެދުން އެޅުމަކީ ދީނުގައި މަނާކުރައްވާފައިވާކަމެކެވެ. އަދި ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ދޫފުޅުން އެފަދައިން ޢަމަލުކުރާ މީހުންނާ މެދު ލަޢުނަތުގެ ދުޢާ އައިސްފައިވެއެވެ. އިތުރު އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (عَنْ أَبِيْ هُرَيْرَةَ رَضِيَ الله عنهُ قَالَ : لَعَنَ رَسُوْلُ اللهِ صَلَّى اللهُ عليهِ وَسَلَّمَ الرَّجُلَ يَلْبَسُ لِبْسَةَ الْمَرْأَةِ ، وَ الْمَرْأَةَ تَلْبَسُ لِبْسَةَ الرَّجُلِ ) - رواه أبو داود بإسناد صحيح- މާނައީ: [ މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި އަބޫ ހުރައިރަތުގެފާނުގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. އަންހެނުންގެ ހެދުން އަޅައިގެން އުޅޭ ފިރިހެނުންނަށާއި، ފިރިހެނުންގެ ހެދުން އަޅައިގެން އުޅޭ އަންހެނުންނަށް ސަލާމާއި ޞަލަވާތްލެއްވި ﷲ ގެ ރަސޫލާ ލަޢުނަތް ލައްވާފައިވެއެވެ.] މިފަދަ އެތައް ޙަދީޘެއް މިބާބުގައި އައިސްފައިވެއެވެ.

ޝައްކެއްނެތް ގޮތުގައި ބައެއް ކުދީން މިފަދަ ހެދުންލަނީ އެދުވަސްވަރުގައި އޮންނަ އޮއިވަރަށް ބަލާފައެވެ. ވިސްނާލިޔަސް މިފަދަ ހެދުންތަކުން އިސްލާމީ ބުރުގާގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލް ނުވާނެކަން ދޭހަވެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ޤައުމުގެ އަންހެނުން ކުދީންނަކީ އިސްލާމްދީނުގެ އަސާސުތަކަށް ޙުރުމަތްތެރިކޮށް ހިތާނެ ކުދީންނެވެ. މިހެންކަމުން އެކުދިންގެ ރީތިކަމާއި އަބުރުވެރިކަން ފާސިޤުންގެ ލޯތަކުން ޙިމާޔަތްކުރުމަކީ އެކުދިންގެ އެންމެ އިސްވާޖިބުކަމުގައި ދެކެންވާނެއެވެ.

ގަޔަށް ބާރުހެދުން ލައިގެންއުޅޭނަމަ، މުޖުތަމަޢުތެރެއަށް ނިކުންނަ އިރު މަތިން ފަރުދާއެއް ވައްޓާލުމަކީ ޖިލްބާބު ލުމެވެ. ތުނި ފަރުދާއެއް މަތިން އެފަދައިން ލައިގެން މުޖުތަމަޢަށް ނުކުތުން ރަނގަޅުވާނެއެވެ. އަދި އަވިންވެސް ސަލާމަތް ވާނެއެވެ. މިއީ އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ އަންހެނުން ކަންކުރާގޮތެވެ.

ބައެއް އަންހެންކަނބަލުން ތިމަންމެން ވަކި ޢުމުރަކަށް ދިޔާމަ ބުރުގާ އަޅާނަމޭ ނުވަތަ، ޙައްޖައްގޮސްފައި އައިސް ބުރުގާ އަޅާނަމޭ ބުނެހަދައެވެ. މިއީ ޙައިރާން ވާފަދަ ވާހަކައެކެވެ. އެފަދަވާހަކަތައް އެބުނަނީ ތިމާމެން އެދުވަހާ ހަމައަށް ދިރިތިވެވޭނޭ ކަމުގެ ޔަޤީންކަން އޮވެގެންބާވައެވެ؟ ނުވަތަ އެކަން އެނގިގަންނަންބާވައެވެ؟ ނުވަތަ ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުގައި މަކަރާއި ޙީލަތް ހަދަނީ ބާވައެވެ؟ މުއުމިމުންގެ ސިފައަކީ މިފަދައިން ޙީލަތެއް ހެދުމެއްނެތި، އަވަހަށް ﷲ އާއި، ރަސޫލާގެ އަމުރަށް ބޯލަނބައި ކިޔަމަންގަތުމެވެ.

ނޯޓް: މިއީ ނޫރުލްއިސްލާމް.ނެޓް އިން ނަގާފައިވާ ލިޔުމެކެވެ.

އިތުރަށް ވިދާޅުވޭ...