Showing posts with label އަލްއުޚްތު އަނާރާ ނަޢީމް. Show all posts
Showing posts with label އަލްއުޚްތު އަނާރާ ނަޢީމް. Show all posts

9.15.2012

ޢައުރަނިވާކުރުމަކީ ލިބޭ ރައްކާތެރިކަމެކެވެ.

އަލްއުޚްތު އަނާރާ ނައީމް
ޢައުރަ ނިވާކުރުމަކީ އިސްލާމީ ޝަރުޢުގައިވާ ގޮތަށް ހަށިގަނޑު ނިވާކުރުމެވެ. މި ގޮތުން ބަލާއިރު އިސްލާމީ ޝަރުޢުގައި ފިރިހެނާގެ ޢައުރައަކީ ފޫޅާއި ކަކުލާ ދެމެދެވެ. އަންހެނާގެ މޫނާއި ދެ އަތްތިލަ ފިޔަވައި މުޅި ހަށިގަނޑަކީ ޢައުރަކަމަށް ޢިލްމުވެރިން އިޖުމާޢުވެ އެވެ. ދަލީލަކީ ނޫރު ސޫރަތުގެ 31 ވަނަ އާޔަތެވެ. ނަމާދުގައި ވެސް އަންހެނުން ތިބެންޖެހެނީ މި ދެންނެވި ގޮތަށް ޢައުރަނިވާކޮށްގެންނެވެ. އަންހެނާގެ މުޅި ހަށިގަނޑަކީ ޢައުރަކަމަށް ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެ އެވެ. އެ ބޭފުޅުންގެ ދަލީލަކީ އަޙްޒާބް ސޫރަތުގެ 59 ވަނަ އާޔަތެވެ.

އައުރަނިވާކުރުމަށްޓަކައި އިންސާނުން ފޭރާން ބޭނުންކުރުމަކީ، އެހެނިހެން މަޚުލޫޤޫންނާއި އިންސާނުން ތަފާތުކޮށްދޭ މައިގަނޑު ބަހާއެކެވެ. ފޭރާމަކީ ވަރަށް ވެސް ބޮޑު ނިޢުމަތެކެވެ. ރަނގަޅު ގޮތުގައި ފޭރާން ބޭނުންކުރުމުން އިންސާނާގެ ޢިއްޒަތާއި ކަރާމާތް ހިފެހެއްޓެ އެވެ. އިންސާނުންގެ ތެރެއިން ހަމަ ކޮންމެ މީހަކުމެ، އެ މީހަކީ ކުޑަ ކުއްޖެއް ކަމުގައި ވިޔަސް ނުވަތަ ބޮޑު މީހެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، މުއްސަންޖެއް ކަމުގައި ވިޔަސް ފަޤީރެއް ކަމުގައި ވިޔަސް އައުރަ ނިވާކުރުމަށާއި ފިންޏާއި ހޫނުން ހަށިގަނޑު ރައްކާތެރި ކުރުމަށްޓަކައި އެ މީހެއްގެ ނިސްބަތުން ފޭރާން ބޭނުންކުރަންޖެހެ އެވެ.

ނިވާވާނޭ ފޭރާމެއް ނެތުމަކީ އިންސާނުންނަށް ލަދުވެތިކަމާއި ނިކަމެތިކަން އިޙްސާސްކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. ކަންމިހެން އޮތްއިރު ފިޠުރީ ގޮތުން ދުޅަހެޔޮކަން މަތީ ހުރި ކޮންމެ އިންސާނަކުމެ އައުރަ ނިވާކުރުމަށް ސަމާލުވާނެ އެވެ. އަދި އައުރަ ކަޝްފުވުމަކަށް ނުރުހޭނެ އެވެ. މިކަމުން އެނގި ފާޅުވެގެންދަނީ އިންސާނުން ފޭރާންލައި އުޅެނީ އާދަކާދައިގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމަކަށްވާތީ ނޫން ކަމެވެ. އެހެނަސް އައުރަ ނިވާކުރުމަށްޓަކައި ފޭރާން ބޭނުންކުރުމަކީ އެއީ އިންސާނާގެ ޠަބީޢަތާއި ގުޅިލާމެހިފައިވާ ފިޠުރީކަމެއް ކަމެވެ.

މިހާ ހިސާބުން މުސްލިމުން ލާން ބޭނުންކުރާ ފޭރާމުގައި ހުންނަންޖެހޭ ޝަރުޠުތަކަށް ނަޒަރުކޮށްލާނަމެވެ. ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި މުސްލިމުން ލާ ފޭރާމުގައި އަށް ޝަރުޠެއް ހަމަވާންޖެހެ އެވެ. ފުރަތަމަ ޝަރުޠަކީ އައުރަ ނިވާވާ ފަދަ ހެދުމަކަށް ވުމެވެ. އައުރަ ނިވާކުރުމަށް މާތްﷲ ވަނީ އަމުރުކުރައްވާފަ އެވެ. މާތްﷲގެ އަމުރުފުޅުތަކަށް އެންމެހާ މުސްލިމުން ތަބާވެ ބޯލަނބާ ކިޔަމަންވާންޖެހެ އެވެ. އެއީ ދެ ދުނިޔޭގެ ބާއްޖަވެރިކަން ހޯދުމަށްޓަކަ އެވެ. ހިލޭ މީހުންގެ ކުރިމައްޗަށް ނުކުންނަ އިރާއި އެހެނިހެން ޙާލަތްތަކުގައި އައުރަ ނިވާކުރަންޖެހޭ މިންގަނޑު ތަފާތެވެ.

ހެދުން އެޅުމުގައި ސަމާލުވާންޖެހޭ ދެ ވަނަ ޝަރުޠަކީ ލާހެދުމަކީ ގައިގެ ވަނާތައް ފާޅުވާ ފަދަ ބާރުހެދުމަކަށް ނުވުމެވެ. މާނައަކީ ހެދުން ވާންޖެހޭނީ ދޫ ހެދުމަކަށެވެ. އެހެނީ ގަޔަށް ބާރު ހެދުމަކަށްވާ ނަމަ ހެދުން އެޅުމުގެ ފުރިހަމަ މަޤުޞަދު ޙާޞިލެއް ނުވާނެ އެވެ. ހެދުން އެޅުމުގެ މައިގަނޑު މަޤުޞަދަކީ ހަށިގަނޑު ނިވާކުރުމެވެ.

ތިން ވަނަ ޝަރުޠަކީ ލާ ހެދުމަކީ ގައިގެ ހަމުގެ ކުލަ އެނގޭ ފަދަ ތުނި ހެދުމަކަށް ނުވުމެވެ. ގައިގެ ހަމުގެ ކުލަ އެނގުމަކީ ފިތުނައަކަށް ހުށަހެޅިދާނެ ކަމެކެވެ. ވީމާ، ލާހެދުމަކީ ތުނި ހެދުމަކަށް ވެގެންނުވާނެ އެވެ. ހަތަރު ވަނަ ޝަރުޠަކީ މަޝްހޫރުކަން ހޯދަން ބޭނުންކުރާ ހެދުމަކަށް ނުވުމެވެ. މިސާލަކަށް މާ ދުރަށް ފަސްބައި ދެމިފައިވާ ޒީނަތްތެރި ހެދުންތައް ހިމެނިގެންދާނީ މި ބައިގެ ތެރޭގަ އެވެ.

ފަސް ވަނަ ޝަރުޠަކީ އަނެކުންގެ ޙިއްޞުތައް ލަންބުވާލާ ފަދަ މީރުވަސް ދުއްވުމަށްޓަކައި ބޭނުންކުރާ ހެދުމަކަށް ނުވުމެވެ. އެހެނީ މި ކަމަކީ ފިތުނައަކަށް ހުށަހެޅިގެން ހިނގައިދާނެ ކަމެކެވެ. ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅު އަޅައިގެން ތިބުމުން، އެކަމުގެ ލާބަ އާއި މަންފާ ކުރާނެކަމީ ޝައްކެއް އޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ. ހަ ވަނަ ޝަރުޠަކީ އަންހެނުން ފިރިހެން ހެދުން ނޭޅުމެވެ. އަދި ފިރިހެނުން އަންހެން ހެދުން ނޭޅުމެވެ. ހެދުން އެޅުމުގައި ޠަބީޢީ ގޮތަކީ އެ ޖިންސަކަށް ޚާއްޞަ ކުރެވިފައިވާ ހެދުމެއް އެޅުމެވެ.

ހަތް ވަނަ ޝަރުޠަކީ ކާފިރުން އަޅާފަދަ ހެދުމަކަށް ނުވުމެވެ. މިސާލަކަށް ކާފިރުން އަޅުކަންކުރަން ބޭނުންކުރާ ހެދުންތަކެވެ. އަށް ވަނަ ޝަރުތަކީ ހެދުމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ޒީނަތްތެރިކަން ފާޅުވާ ގޮތަށް މީހުންގެ ލޮލުގައި އަޅައިގަންނަ ފަދަ ހެދުމަކަށް ނުވުމެވެ. މީގެ އިތުރުން ލާން ބޭނުންކުރާ ހެދުމަކީ ސާފުތާހިރު ސާދާ ހެދުމަކަށް ވާންޖެހެ އެވެ. ލާން ބޭނުންކުރާ ފޭރާމުގައި އިސްވެ ދެންނެވުނު ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާނަމަ އެއީ އެ ފޭރާމަކުން ފޭރާންލާ މީހާ އަށް ޒީނަތްތެރިކަމާއި ޙިމާޔަތާއި ރައްކާތެރިކަން ލިއްބައިދޭނެ ފޭރާމެކެވެ.

ފޭރާން އެޅުމުން ލިބޭ ފައިދާ
އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ކަމަކަށް އަމުރު ކުރައްވާފައިވާނީ، އެކަމެއްގެ ފަހަތުގައި ތަފާތު ގިނަގުނަ ފައިދާތަކާއި ޙިކުމަތްތައް ލައްވާފައިވާއިވާތީކަން ކަށަވަރެވެ. އެފައިދާތަކުގެ މަދު މިންވަރެއް މެނުވީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގިފައިނުވެ އެވެ. އިސްލާމީ ޝަރުޢީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތަށް ފޭރާން އެޅުމުން އަޚްލާޤީ ގޮތުންނާއި އިޖުތިމާޢީ ގޮތުންނާއި ޞިއްޙީ ގޮތުން ގިނަގުނަ ފައިދާތަކެއް ލިބިގެންދެ އެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ފާހަގަކޮށްލެވޭ ބައެއް ސަބަބުތަކަށް ބަލާލާނަމެވެ.

އައުރަ ނިވާކުރުމުން ލިބޭ އިޖުޠިމާޢީ ރައްކާތެރިކަމަށް ބަލާއިރު އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ކަމަކީ އައުރަ ނިވާކުރުމުން ލޯތައް ރައްކާތެރިވެގެން ދިއުމެވެ. ދަލީލަކީ ނޫރު ސޫރަތުގެ 31 ވަނަ އާޔަތެވެ. އަދި ޒިނޭއާ ކައިރިވެސް ނުވުމަށް ޤުރުއާނުގައި އަންގަވާފައިވެ އެވެ. ކަންމިހެން އޮތްއިރު، އައުރަނިވާވާ ގޮތަށް ހެދުންއެޅުމަކީ ބެލުންތައް ތިރިވެ ނޭދެވޭ ޢަމަލުތަކުން ހިތްތައް ސާފުވެގެންދާނެ ކަމެކެވެ. ރޭޕްކުރުމާއި ބަދުއަޚުލާޤީ ޢަމަލުތައް މަދުވެގެންދާނެ އެވެ. ވީމާ، ނިވާކުރުމުގެ ސަބަބުން މުޖުތަމަޢަށް ވަރަށް ބޮޑެތި ފައިދާތަކެއް ކުރާނެކަން ކަށަވަރެވެ.

ހަމަ އެގޮތަށް މުސްލިމުން އައުރަ ނިވާވާ ގޮތަށް ހެދުން އަޅައިގެން ތިބޭއިރު ކުރެވިގެންދާ ޝަރަފުވެރި މަތިވެރި އިޙުސާސެއްވެ އެވެ. އެއީ އެ މުސްލިމުންނަކީ އުންމަތް ތަމްސީލުކުރަމުންދާ ބައެއްކަމުގެ އިޙްޞާސް ކުރެވުމެވެ. އަދި މުސްލިމެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން އެ މީހަކަށް ލިބިގެންދާ ޙައްޤުތަކާއި ވާޖިބުތަކާއި ކޮނޑުގައި އެޅިފައިވާ ޒިންމާތައް ހަނދާންވަމުން ދިއުމެވެ.

މިސާލަކަށް މާތްﷲގެ އަމުރުފުޅަށް ބޯލަނބާ ކިޔަމަން ގަތުމުގެ ގޮތުން، ބުރުގާ އަޅުއްވާ ކަނބަލުން، އެކަނބަލުން ބުރުގާ އަޅުއްވައިގެން ތިއްބަވާއިރު، އެއީ އިސްލާމީ އުންމަތް ތަމްސީލު ކުރަމުންދާ މީހެއްކަމުގެ އިޙްސާސްކުރެވެ އެވެ. އަދި މުސްލިމެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން އޭނާގެ ކޮނޑުގައި އެޅިފައިވާ ޒިންމާތައް ހަނދާންވާނެ އެވެ. ފަސްވަގުތު ނަމާދުކުރަންޖެހޭ ކަމާއި މުސްލިމުންނަށާއި މުޅި އިސްލާމީ އުންމަތަށް ނަޞްރު ދެއްވުން އެދި ދުޢާކުރަންޖެހޭކަން ހަނދާންކޮށްދޭނެ އެވެ. އެއީ ތަފާތު ޔުނިފޯމުތަކުގައި ވަޒީފާގެ މާޙައުލުގައި މަސައްކަތް ކުރަމުންދާއިރު އެބައިމީހުންނަށް އެބައިމީހުންގެ ޒިންމާ ހަނދުމަވާ އުޞޫލުންނެވެ. ނަތީޖާއަކަށްވާނީ ޒިންމާދާރު ބަޔަކު މުޖްޠަމަޢުގައި އިތުރުވުމެވެ. މުޖުތަމަޢުގެ އަމަން އަމާންކަން ޤާއިމްވަމުން ދިއުމެވެ.

މުޖުތަމަޢުން މީހަކު ދެނެގަންނަނީ އޭނާ އެ މުޖްތަމަޢެއްގައި ތަމްސީލުކުރާ ގޮތަކުންނެވެ. އަންހެނަކު ނިވާކޮށްފައި ހުންނަނަމަ، މުސްލިމް މުޖްޠަމަޢުތަކުން އެ މީހަކު ބޮޑަށް ބަލައިގަންނާނެކަމީ ފެންނަން އޮތް ބޮޑު ޙަޤީޤަތެކެވެ. މުސްލިމް އަންހެން ކަނބަލުން އިސްލާމީ ޝަރުޢީ މިންގަނޑުގެ ތެރޭގައި ނިވާވަނީ އެކަނބަލުންގެ ރުހުމާއި ފުރިހަމަ ހިތްހަމަޖެހުމާއެކުގަ އެވެ. އެކަނބަލުންނަށް ލިބޭ ޝަރަފާއި ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައެވެ. އެހެނީ ކަންކަމުގައި ކުރިއަރައި ގޮސް ކާމިޔާބު ހޯދުމަކީ، ނިވާވުމުގެ ސަބަބުން، ހުރަސް އަޅާ ކަމެއް ނޫންކަން އުންމަތުގެ މުސްލިމް ކަނބަލުންވަނީ ސާބިތުކޮށްދެއްވައިފަ އެވެ.

ނިވާނުކޮށް ތިބުމުން މެދުވެރިވާ ގެއްލުންތަކަށް ބަލާއިރު، އައުރަ ނިވާނުކޮށް އުޅުމަށް ނިންމޭ ނިންމުން ގިނަ ފަހަރަށް ވެގެންދަނީ، އެ މީހަކަށް ލިބިފައިވާ ރީތިކަން ހާމަކޮށް، އެހެން މީހުންގެ ސަމާލުކަން ހޯދަން އުޅެވ ޭގޮތެއް ކަމުގަ އެވެ. މި ކަމުގައި ދެއްކުންތެރިކަން ވަރަށް ބޮޑަށް އެކުލެވިގެންވެ އެވެ.

ދެއްކުންތެރިކަމަކީ އިސްލާމް ދީން ވަރަށް ބޮޑަށް މަނާކުރާ ސިފައެކެވެ. މިސާލަކަށް ދަންނަވަނީ ނަމަ، ޓީވީ ޗެނަލްތަކާ އިޝްތިހާރުތަކުން ދައްކާ ތަފާތު ޑިޒައިންތަކުގެ ހެދުންތައް ހޯދުމާއެކު، އަވަސް އަވަހަށް ފެޝަން ބަދަލުކުރުމާއި، ބޮލުގެ ކުލަ އާއި ބޮލުގެ ޑިޒައިން އަވަސް އަވަހަށް ބަދަލުކޮށް ހެދުން މިއީ އަބަދުގެ ވިސްނުން ކަމުގައިވުމީ، އެ މީހެއްގެ ސިކުނޑި އަށް އެކަމުގެ ނޭދެވޭ އަސަރުކުރާނެ ކަމެކެވެ.

އިތުރަށް ވިދާޅުވޭ...

3.17.2010

ޒަވާޖީ ޙަޔާތް ކާމިޔާބު ކުރަމާތޯ؟

އަލްއުޚްތު އަނާރާ ނަޢީމް
ހަލަބޮލި ކާރޫބާރުބޮޑު މަގެކެވެ. އެމަގުގެ މެދެއްހާ ހިސާބުގައި ލޯފަންމީހަކު، އޭނާއަށް އެމަގުން ސަލާމާތްވާނޭ މަގުދައްކައިދޭނޭ އެއްވެސްދަލީލެއް ނެތްހާލުގައި ހުއްޓެވެ. އޭނާގެ ވަށައިގެން ފަރާތަކުންވެސް ބޮޑެތިލޮރީތަކާއި ކާރުތަކާއި ސައިކަލްތައް ދުއްވަމުންދެއެވެ. އެފަދަ ހާލުގައި އެނިކަމެތި މީހާ އުނދަގުލާއި ނާއުއްމީދު އެކުލެވޭ ހާލު އެނުރައްކާތެރި ތާނގައި ހުއްޓެވެ. ކުރިޔަށް ނުވަތަ ފަހަތަށް ޖެހިލިޔަސް ވަނީ ނުރައްކަލެވެ.

މިފަދަ ހިތްދަތި ޙާލެއް ޖެހިފައިވުމުން އޭނާ ވިސްނާލިއެވެ. އަހަރެން މިގޮތަށް އުޅޭތާ ކިހާދުވަހެއްހެއްޔެވެ. އަހަރެންނަށް މިފަދަ ނުރައްކާތަކުން ސަލާމަތްވެވެން އޮތީހަމަ އެންމެ ދެގޮތެކެވެ. ފުރަތަމަގޮތަކީ: ލޮލުގެ އޮޕަރޭޝަންކުރާ މޮޅު ޑޮކްޓަރެއްގެ ކައިރިން ފަރުވާކޮށް ﷲގެ ވާގިފުޅާއެކު އަހަރެންގެ ލޮލަށް ޝިފާލިބުމެވެ. އެއިރުން އަހަރެންގެ ލޯ އަނބުރާ ލިބުނީއެވެ. އަދި އެފަދަ ނުރައްކާތަކުން ސަލާމަތް ވާނެއެވެ. ދެވަނަގޮތަކީ: އަހެންމީހަކު އައިސް އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފައިގެން އަމާންތަނަކަށް އަހަރެން ގެންގޮސްދިނުމެވެ. އެއިރުން އަހަރެންނަށް އަމާންކަން ލިބޭނެއެވެ. މިދެގޮތްނޫން އެހެން ކޮންމެގޮތެއް ޚިޔާރުކުރިޔަސް އޭނާއަށް ނުރައްކަލާ ކުރިމަތިވާނެކަމަށް އޭނާދެކެއެވެ. އޭނާގެ ޚިޔާލު ވަރަށް ތަނަވަސް އެހެން ނޫންތޯއެވެ.

މިދަންނަވާލީ ކަމަކާ އެއްފަދަ ކުރުމުގެގޮތުން ޖަހާލި މިސާލު ޙާދިޘާއެކެވެ. އަސްލު މައުޟޫ އައިގެން ކުރިޔަށް ދާނަމެވެ. އެޙާދިޘާގައި އުޅުނު ލޯފަންމީހަކީ ޤުރުއާނާއި ރަސޫލާގެ ސުންނަތުގެ ނޫރުން އަލިކަން ނުލިބިވާ ކޮންމެ މީހެކެވެ. އެފަދަ މީހުންނަށް އިޝާރާތް ކުރައްވައި ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. "(ކާފިރުކަމުން) މަރުވެފައިވަނިކޮށް (ތެދުމަގު ދެއްކެވުމުން) ތިމަން ރަސްކަލާނގެ އެމީހަކު ދިރުއްވައި މީސްތަކުންގެ ތެރޭގައި އެނޫރެއްގެ އަލީގައި ހިނގާނޭ ނޫރެއް ލެއްވި މީހަކާއި އަނދިރީގެތެރޭގައި ނުނުކުމެ ހުންނަ މީހަކާއި އެއްފަދަވާނޭ ހެއްޔެވެ؟ ހަމައެފަދައިން ކާފިރުންނަށް އެމީހުންކޮށްއުޅުނު ޢަމަލުތައްވަނީ ޒީނަތްތެރިކޮށްދެވިފައެވެ." (ސޫރަތުލް އަންޢާމް:221).

އިސްވެ ދެންނެވުނު އާޔަތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ނޫރަކީ ކީރިތި ޤުރުއާނެވެ. އެއާޔަތުގައިކޮށްފައި އެވަނީ ތަފްސީލީ ޖަވާބެއް ބޭނުންވާފަދަ ސުވާލެކެވެ. އަދި އެގޮތުން އޭގެ ނަތީޖާއާ ހަމައަށް ވާސިލްވެވޭނެއެވެ. އިސްވެދަންނަވާލެވުނު މިސާލީ ވާހަކަގައި އޭނާހުރި މަގުން، ދުއްވާފައިދިޔަ ބޮޑެތި ޕިކަޕްތަކާއި ކާރުތަކާއި ސައިކަލްތަކަކީ ދިރިއުޅުއްވުމުގެ ޙަޔާތުގައި ކުރިމަތިވާ އެންމެހާ މައްސަލަތަކެވެ. ކީރިތި ޤުރްއާނާއި ރަސޫލާ ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމްގެ ސުންނަތް ރަނގަޅަށް ނުދަންނަ މީހާ އެ މައްސަލަތަކާއި ކުރިމަތިލުމަށް ވަރަށް ބޮޑު ދަތިތަކާއި އުނދަގޫ އުފުލަންޖެހެއެވެ. އަދި ތާކުންތާކު ނުޖެހޭ ކުޑަކުޑަކަމެއް ބޮޑު މައްސަލައަކަށް ހަދާލެވެއެވެ. އެހެނީ އޭނާއަށް ކުރިމަތިވަމުންދާ އެންމެހާ މައްސަލަތަކުގެ ޙައްލުކަމުގައި (ޤުރުއާނާއި ކީރިތި ރަސޫލާގެ ސުންނަތް) އޭނާވަނީ ދޫކޮށްލާފައެވެ.

އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ޙަޔާތުގައި ދިމާވާ މިފަދަ މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން މައްސަލައަކަށް އަލިއަޅުވާލާނަމެވެ. މިސާލަކަށް ވަރީގެ މައްސަލައަށް ބަލާލަމާ ހިނގާށެވެ. ކައިވެނީގެ ފުރަތަމަ 2 ތިން އަހަރުތެރޭގައި ވަރިކުރާ ނިސްބަތް އަޅުގަނޑުމެންގެ މިކުޑަކުޑަ ދިވެހިރާއްޖޭގައި މިވަނީ ވަރަށް ބޮޑުތަން މައްޗަށްގޮސްފައެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބަކީ ކޮބައިކަން އެނގިލައްވާތޯއެވެ؟ ސަބަބަކީ ކައިވެނިކުރާ ދެމަފިރިން އެ ކައިވެނިން ޙާޞިލްކުރަން ބޭނުންވާ ލަނޑުދަނޑިއަކީ އިސްލާމްދީން ރުހޭފަދަ ލަނޑުދަނޑިއަކަށް ނުވުމެވެ. އަދި ފިރިމީހާ އަނބިމީހާ އިޚްތިޔާރުކުރާގޮތާއި، އަދި އަނބިމީހާ ފިރިމީހާ އިޚްތިޔާރުކުރާގޮތްވެސް ބިނާވެފައިއޮންނަނީ އިސްލާމްދީން ރުހޭގޮތަކަށް ނުވުމެވެ. އެހެންކަމުން އަނބިމީހާއާއި ފިރިމީހާގެ ގުޅުން ކިލަނބުވެ ހައްދުފަހަނައަޅާދެއެވެ. ފިލިޖެހިފައިނުވާ އަކުރުތަކެއްފަދައިންނެވެ. ހުރިހާކަންތައްތަކެއް އޮޅުންބޮޅުންވެ މަސްހުނިވެއެވެ. އަދި އެކަމުން ރައްކާތެރިވުމަށް ބޭނުންކުރެވެނީ މާނައެއްނެތް ލަފްޒުތަކެކެވެ. ނުވަތަ ޙައްދުފަހަނައަޅާފައިވާ ބަސްތަކެކެވެ. މިހާހިސާބަށް ކަންތައްދިޔުމުން ފިރިމީހާ އޭނާއަށް ލިބިފައިވާ ބާރުގެ ބޭނުން ނަހަމަގޮތުގައި ހިފަންފަށައެވެ. އަދި އަނބިމީހާއަށް، ކައިވެންޏަކީ ހުރަގެއްގައި ބަންދުވުންކަމުގައި ހީކުރެވި، އެކަމުން ސަލާމަތްވާން ބޭނުންވެއެވެ. އަދި އެކަމުން ސަލާމަތްވުމަށް މަސައްކަތްފަށައެވެ. މިދެންނެވި ދެގޮތަކީ ކީރިތިޤުރުއާނާ ރަސޫލާގެ ސުންނަތުގައިވާގޮތާ ޚިލާފު ދެގޮތެކެވެ.

ވިސްނުމަކާނުލާ ކަންތައްތައްތައް ކުރުމުން ޢާއިލީ ޖައްވުގައި ދިމާވާ ކުދިކުދި ކަންތައްތައް ބޮޑެތި މައްސަލަތަކަށް ބަދަލުވެއެވެ. އަދި ގޮތްދޫނުކުރުމުގެތާޖު ބޮލުގައި އެޅެއެވެ. އަދި އެކަކު އަނެކަކަށް އޯގާތެރިވެ ރަހުމްކުރުމުން މަނާވެ ގަނެއެވެ. އަދި އެމާތް މަތިވެރި ގުޅުން ބަރުބާދުވުމަށް މަގުތަނަވަސްވަމުންދެއެވެ. އަންހެނަކާއި ފިރިހެނަކާއި ދެމެދުވާ ގުޅުމުގެ ނަމަކަށް އިސްލާމްދީން ނަންދީފައިވާ "ވަރުގަދަ އަޙުދު" ގެ އަގު ދަށްވެގެންދެއެވެ.

ކައިވެނީގެ ޙަޔާތުގެ ލަނޑުދަނޑިއަކީ އަންހެނަކާ ފިރިހެނަކާ ދެމެދު އޯގާތެރިކަމާއި، ލޯތްބާއި، ހަމަހިމޭންކަންއޮތުމެވެ. އަދި ކައިވެނީގެ ގުޅުމަށް އިސްލާމްދީނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އަސާސްތަކާއިނުލާ އެލަނޑިދަނޑި ޙާޞިލެއްނުވާނެއެވެ. އަދި އެ އަސާސްތަކާނުލާ މިފަދަބޮޑުކަމަކާ ކުރިމަތިވުމުން އެއީ ނުބައި ހުވަފެނަކަށް ނުވަތަ ނުރައްކާތެރި އެކްސިޑެންޓަކަށް ވެދާނެއެވެ. އެ އެކްސިޑެންޓުގެ ސަބަބުން އާއިލާގެ ހުރިހާ އަފްރާދުންނަށް ގެއްލުންލިބެއެވެ. އަނބިމީހާއާ ފިރިމީހާއާ ހިސާބުން ފެށިގެންގޮސް ހުރިހާ މައްސަލައެއް ނިމޭހިސާބަކީ ދަރިންކަމުގައިވެއެވެ.

އަދި މިފަދަ ޙާލެއްޖެހިފައިވާ މީހަކަސް، ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ ސުންނަތުގެ އަލީގައި އަލިމަގެއް ފެނިދާނެއެވެ. އެއީ އިސްވެ ބަޔާންކުރެވުނު ލޯފަންމީހާ ފަދައިން އަމިއްލަ ނަފްސަށް ޤުރުއާނާއި ރަސޫލާގެ ސުންނަތް އުނގަންނައިދީ ތަންދޮރުދަންނަ މީހަކަށްވެގެންނެވެ.

އަދި ހަމައެފަދައިން ޢާއިލާތައް ހަރުދަނާކުރުމަށްޓަކައި މުސްލިމް އަންހެނުންނަށްވެސް ކުރެވިދާނެ ވަރަށް ގިނަކަންތައްތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. އެގޮތުން އިސްލާމީ އުއްމަތުގެ މުސްތަޤުބަލަށްޓަކައި ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ވަޤުތުކޮޅެއް ހޭދަކުރެވިދާނެއެވެ. އެގޮތުން އިސްލާމީ މުޖުތަމަޢަށް ކުރިމަތިވެފައިމިވާ މައްސަލަތަކުން މީސްތަކުން ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި އެހީތެރިވުމުގެގޮތުން ކައިވެނިކުރާ އުމުރުގެ އަންހެންކުދިންނަށް ކައިވެންޏާބެހޭގޮތުން އިސްލާމްދީނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މަޢުލޫމާތުތައް ދެވިދާނެއެވެ. އަދި ކައިވެނިކޮށްގެން އުޅޭ އަންހެނުންނަށާއި އެހެން އަންހެނުންނަށް އިސްލާމްދީނުގެ ދެ އަޞްލުކަމުގައިވާ ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުން ކައިވެނީގެ ޙުކުމްތައް ބުނެދީ، އަމިއްލައަށް އެ ޙުކުމްތައް ދެނެގަންނަން މަސައްކަތް ކުރުމަށް އިރުޝާދު ދެވިދާނެއެވެ. މިގޮތުން ގެއެއްގައި ކުޑަމަޖްލިސެއް ހަދާލައި، ނުވަތަ ފޯނުންވިޔަސް ބުނެދެވިދާނެއެވެ. އެހެން ބަޔަކަށް ބުނެދޭއިރު އެންމެ އިސްކަމެއްދޭންޖެހޭނެކަމަކީ އެ ދެވޭ ނަސޭޙަތަކީ ޤުރުއާނާއި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ ސުންނަތުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ އެއްޗަކަށްވުމެވެ.

މީހަކު ބުނުން އެކަށީގެންވެއެވެ. "އެހެންމީހަކަށް ބުނެދެވޭވަރަށް ތިމަންނައަކަށް ކައިވެނީގެ ޙުކުމްތަކެއް ނޭނގެއެވެ." މައްސަލައެއް ނެތެވެ. ތިބާ އެ ޙުކުމްތައް ދަސްކުރާށެވެ. ކޮންމެ ހަފްތާއެއްގައިވެސް 3 ގަޑިއިރެއްހާއިރު ކައިވެނީގެ ޙުކުމްތައް ދަސްކުރާށެވެ. އެއީ ފޮތަކުން ނުވަތަ ޓީވީއިން ނުވަތަ ރޭޑިއޯއިން ކަމުގައި ވިޔަސް އެންމެ ރަނގަޅެވެ. އަދި އުނގެނުނު އެއްޗެއް އެހެންމީހުންނަށް ބުނެދިނުމަށް ހަފްތާއަކު 4 ގަޑިއެއްހާއިރު ހޭދަކުރާށެވެ.

އަދި އެހެނިހެން ރޮނގު ރޮނގުންވެސް ޢިލްމު އުނގެނޭށެވެ. މުހިއްމުކަމަކީ އެހެންމީހުންނަށް ތެދުމަގު ދައްކައިދުނުމުގައި ތިބާ ބައިވެރިވުމެވެ. އަދި މުޖުތަމަޢުން ވަރީގެ މައްސަލަ ކުޑަކުރުމެވެ. ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުގައި ކައިވެނީގެ ޙުކުމްތަކޭ ބުނި ބަހުގެ މާނައަކީ: ކައިވެނީގެ ލަނޑުދަޑިތަކާއި ކައިވެނި ޞުލްޙަވުމުގެ ޝަރުޠުތަކާއި، ކައިވެނީގެ ޙައްޤުތަކާއި ވާޖިބުތަކާއި، އަދަބުތަކާއި ކައިވެނީގެ ހުރިހާ މަރުޙަލާއެއްގައިމެ ހުންނާނޭ ސިފަތަކެވެ. މިގޮތުން ކައިވެނިކުރަންބޭނުންވާ ދެމީހުން ފުރަތަމަ ބައްދަލުވެ ތަޢާރަފްވީއްސުރެ ކައިވެނީގެ ހުށަހެޅުން ޤަބޫލުކުރުމާއި ކައިވެނީގެ އެއްބަސްވުމާއި އަކައިވެނި ބިނާކުރުމެވެ. ހަމައެފަދައިން އެކިއެކި މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވާހިނދު އެކަންހައްލުކޮށް، މައްސަލަތައް ދުރުކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރާ މިންވަރު އެކަކު އަނެކެއްގެ ކިބައިން ދެނެގަތުމެވެ. އިސްލާމީ އުއްމަތަށް ކުރިމަތިވެފައިމިވާ މައްސަލަތަކު ތެރެއިން ވަރީގެ މައްސަލަވެސް މިވަނީ ބޮޑު މައްސަލައަކަށްވެފައެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ވަރިވުމުގެ އަޞްލު ސަބަބަކީ އަނިޔާވެރި މައްސަލަތަކެއް ނުވަތަ ދާއިމީ ދެބަސްވުންތަކެއްގެ ސަބަބުން އެއްވެސް އިޚްތިރާމަކާނުލާ ކުރެވުނު ވަރިއެއްނަމަ އެކަމުގެ ސަބަބުން ހިތާމައާ ހިތްދަތިކަމާ ކުރިމަތިލާންޖެހިފައިތިބި ޅަދަރީންތަކެއް ވާނެއެވެ. އަދި އެކުދީންނަކީ ކުދިކުދި ކަންތަކާ ބިރުގަންނަ، މުޖްތަމަޢާ ރައްޓެހިނޫން މުޖުތަމައާ ޢަދާވާތްތެރި ބަޔަކަށްވުމީ ވަރަށް ގާތުގައިވާކަމެކެވެ. ނުވަތަ ވިސްނުމާ ސުލޫކަށް ނޭދެވޭ އަސަރުކޮށްފައިވާ ބަޔަކަށް ވެދާނެކަމަށް ނަފްސާނީ ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ.

އެއީ އެކުދިން ކުޑައިރު ޢާއިލީ މާޙައުލުން ކުރި ނޭދެވޭ އަސަރުގެ ސަބަބުންނެވެ. އެކަމަކު ހިތާމައަކީ މިކަންތައްތައް މިދެންނެވިފަދަގޮތަކަށް ވަމުންދާކަމެވެ.

މުޖުތަމަޢު ބޭނުންވަނީ ވަރި މަދު ކުރާށެވެ. އަދި އަންހެނުންނާއި ފިރިހެނުންވެސް ދިރިއުޅުމުގެ މައްސަލަތައް ޙައްލުކުރާނެގޮތް ދެނެގަނު އެކަމުންރައްކާތެރިވާށެވެ.

ވަރީގެ ސަބަބުން ދަރިންނަށްކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކުން އެދަރިފުޅުގެ މައިންބަފައިންނަށް ބަރީއައެއް ނުވެވޭނެއެވެ. އަދި ވަރިވާ އަންހެނާއަށާ ފިރިހެނާއަށްވެސް ނޭދެވޭ އަސަރު ކުރެއެވެ. އަދެމީހުންނަށްމެ ބާއްޖަވެރި އައުޒަވާޖީ ޙަޔާތެއް ފެށުމަށް އުނދަގޫވެއެވެ. އެއީ ކައިވެނީގެ ޙަޔާތުގައި ހިތި ތަޖުރިބާއަކާ ކުރިމަތިވެފައިވާތީއެވެ. އަދި އޭނާއަކީ މީހަކާއިނދެ ވަރިކޮށްފައިވާ މީހަކަށްވާތީއެވެ.

އިސްވެ ދެންނެވުނު ވާހަކަތަކާމެދު ފުންކޮށް ވިސްނާލާށެވެ. އަދި އަޅުގަނޑުމެންނާއި އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަރީންނާއި މުޖްތަމަޢާއި، ޤައުމާއި އުއްމަތުގެ މުސްތަޤުބަލް އުޖާލާކުރުމަށްޓަކައި، ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމްގެ ސުންނަތުގެ އަލީގައި ޢާއިލާ ބިނާކުރަމާތޯއެވެ. އަދި ކައިވެނީގައި ހިތި ތަޖުރިބާއެއް ކުރެވިފައިވާ މީހެއްނަމަ، އިސްލާމްދީން އަންގަވާފައިވާގޮތަށް އަލުން އާ ފެށުމަކާއެކު ފަށަމާހިނގާށެވެ. އެކަން އެގޮތަށް ކުރަންތިބި ބަޔަކީ ހަމަ އަޅުގަނޑުމެންނެވެ.

=ދަރުމަ މަޖައްލާގެ 2005 ގެ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ ޢަދަދުން ނަގާފައި=

އިތުރަށް ވިދާޅުވޭ...

12.13.2009

ބާއްޖަވެރި ޒަވާޖީ ޙަޔާތެއްގައި ހުންނާނެ ސިފަތައް

އަލްއުޚްތު އަނާރާ ނަޢީމް
ޒަވާޖީ ޙަޔާތް ބާއްޖަވެރިކުރުމަކީ ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު އެދޭނެކަމެކެވެ. އަދި ޒަވާޖީ ޙަޔާތް ކާމިޔާބު ގޮތުގައި ހޭދަކުރުމުގެ މުހިއްމުކަން ވިސްނޭ މީހުން، އެކަމަށް ގަދައަޅައި މަސައްކަތް ކުރާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. އެފަދަ މީހުންނަކީ ވިސްނުން ރަނގަޅު ތަހުޒީބު މީހުންނެވެ.
އުފާވެރި ޢާއިލާއަކީ، އެ ޢާއިލާއެއްގައި ޞުލްޙަވެރިކަމާއި ހަމަޖެހުން އެކުލެވިފައިވާ ޢާއިލާއެކެވެ. އަދި ޢާއިލާއެއް އުފާވެރިކަންމަތީ ދެމެހެއްޓުމަކީ ޢާއިލާއާއި މުޖްތަމަޢުގެ އަފްރާދުން ކާމިޔާބަށް ވާޞިލްވުމަށްޓަކައި ކޮށާލެވޭ ތަނަވަސް މަގެކެވެ. އެހެންކަމުން މި ލިޔުމުގައި އަޅުގަނޑު އަލިއަޅުވާލަން ޤަޞްދުކުރާ މައުޟޫއައިގެން ކުރިއަށް ދާނަމެވެ. ބާއްޖަވެރި ޒަވާޖީ ޙަޔާތެއްގައި ހުންނާނެ ސިފަތަކުގެ ތެރެއިން ބައެއް މުހިއްމު ސިފަތައް މިދަންނަވާލަނީއެވެ.
1 – ދެމަފިރިން އެކަކު އަނެކަކަށް އިތުބާރުކުރުން:
ދެމަފިރީން އެކަކު އަނެކަކަށް ޝައްކުނުކޮށް، ފުރިހަމަ އިތުބާރާއެކު ޒަވާޖީ ޙަޔާތް ވޭތިކުރަމުން ދިޔުން އެއީ އުފާވެރި ޒަވާޖީ ޙަޔާތެއްގައި ހުރުން ލާޒިމު ސިފައެކެވެ. އަދި އެކަކު އަނެކަކަށް އިތުބާރު ކުރެވޭނީ، އިތުބާރު ލިބޭނޭ ގޮތަށް ދިރިއުޅުމުގެ ކަންތައްތައް ބަހައްޓައިގެންނެވެ.
2 – އޯގާތެރިކަމާއި އިޙްތިރާމާއެކު ވާހަކަދައްކާ މުޢާމަލާތު ކުރުން:
ދުރުމީހުންނާއި ރައްޓެހި ރަޙުމަތްތެރިންނާ އޯގާތެރިކަމާއި އިޙްތިރާމާއެކު ވާހަކަދެކެވޭ އިރު ވާހަކަދެކެވޭއިރު، ފިރިމީހާ ނުވަތަ އަނބިމީހާއާއި ދަރީންނާ އެގޮތަށް ވާހަކަ ނުދެއްކޭންވީ ސަބަބެއް ނެތެވެ. މިހެން މިކަން އޮތްއިރު މިއަދުން ފެށިގެން، ވިސްނުމާ އޯގާތެރިކަމާ އިޙްތިރާމާއެކު ޙަޔާތުގެ ބައިވެރިޔާއާއި ދަރީން އަދި ޢާއިލާ މީހުންނާއެކު ވާހަކަދެއްކުމަށް ހިތުގައި ޢަޒުމް ކަނޑައަޅާށެވެ. އަދި ދައްކާ ވާހަކަތައް ތަކުރާރު ނުކުރާށެވެ. އަދި އެމީހުންނަށް ބިރު ނުދައްކާށެވެ. އެހެނީ ބިރުދެއްކުމުން އިތުރު މައްސަލަތައް ޖެހުން ނޫންކަމެއް ނުވާނެއެވެ. އަދި ޖަދަލުނުކޮށް، ޙަޔާތުގެ ބައިވެރިޔާއަށާއި ދަރީންނަށް ގިނަގިނައިން ނަޞީޙަތްތެރިވެ، އެކަމުގެ ފައިދާ ތަޖުރިބާކޮށްލާށެވެ.
3- ކައިވެނިވެގެން ކިތަންމެ ގިނަ ދުވަހެއް ވޭތުވެގެން ދިޔަޔަސް ތިބާގެ ހަށިގަނޑު ލޫޅާފަތިކޮށް ބެހެއްޓުމަށާއި، ހަށިގަނޑާއި ފޭރާން އަދި ދިރިއުޅޭ ވެށި ސާފުތާހިރުކޮށް ބެހެއްޓުމަށް ސަމާލުކަން ދޭށެވެ. އަދި ޚާއްޞަކޮށް ނިދާކޮޓަރީގެ ސާފުތާހިރުކަމަށް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއްދޭށެވެ. އެގޮތުން އެހާ ގިނަދުވަސްނުކޮށް ނިދާކޮޓަރީގެ ތަރުތީބު ބަދަލުކޮށްލާހަދާށެވެ. އަދި އެކަމަށް ސަމާލުކަންދީ ޙަޔާތުގެ ބައިވެރިޔާއަށާއި ދަރީންނަށްޓަކައި ތިބާ ހޭދަކުރާ ވަޤުތަކީ ބޭކާރު ވަޤުތެއްކަމަށް ނުވިސްނާށެވެ. އަދި އެމީހުންނާ ދޭތެރޭ ރުޅި އިސްނުކުރާށެވެ. އެހެނީ އެންމެ ވަރުގަދަ މީހަކީ ރުޅިއަންނަ ވަޤުތު ނަފްސު ކޮންޓްރޯލްކުރާ މީހާއެވެ.
4- ދެމަފިރީންގެ ސިއްރުތައް ފާޅުނުކުށާށެވެ.
ބައިވެރިޔާގެ ކަންތައްތައް ހުންނަ ގޮތާމެދު ހިތްހަމަނުޖެހުނު ކަމުގައިވިޔަސް، އޭނާގެ ކިބައިގައި ހުންނަ އުނި ސިފަތަކުގެ ވާހަކަ އެހެން މީސްމީހުންގެ ކައިރީގައި ނުދައްކާށެވެ. އެހެނީ އެކަމުން ވިއްޔާ ވާނީ ގެއްލުމެކެވެ. އަދި އެއީ އެހެންމީހުންގެ ކުރިމަތީގައި ތިބާގެ އަގުވެއްޓޭފަދަ ކަމެކެވެ. އަދި ދަރީންގެ ކުރިމަތީގައި ދެމަފިރީން އަރާރުންވެ ޖަދަލުކޮށް ނުހަދާށެވެ. އަދި ޙަޔާތުގެ ބައިވެރިޔާ އެހެންމީހުންގެ ކުރިމަތީގައި ލަދުގަންނަންޖެހޭފަދަ ކަމެއް ތިބާގެ ފުށުން ވިޔަ ނުދޭށެވެ.
5- "ވަރި" މިލަފްޒު ތިބާގެ ދުލަށް ނުގެނެސްވޭތޯ ބަލާށެވެ.
އެހެނީ ވަރިއަކީ ހަމަޖެހުމެއް ނޫނެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ދަރިން ލިބުމަށްފަހު ވަރިކުރުމަކީ ކުރުން އެދެވިގެންވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި އަނބިމީހާ ނުވަތަ ފިރިމީހާގެ ފަރާތުން ވަރިއަށް އެދިއެދި ހުންނަނަމަ ނުވަތަ ފިރިމީހާ ވަރިކުރާނެކަމުގެ އިންޒާރުދީދީ ހުންނަނަމަ ދަރީންނަށް އެކަމުގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ކުރެއެވެ. އަދި އެކުދީންގެ މަންމައާއި ބައްޕަ ވަކިވެދާނޭކަމުގެ ބިރު އަބަދާއި އަބަދު އެކުދީންގެ ސިކުނޑީގައި ހަރުލާފައި ހުރެއެވެ. ނަތީޖާއަކަށްވަނީ އެކުދީންގެ ކުރިމަގަށް ހުރަސް އެޅުމެވެ. އަދި ކާމިޔާބީތަކަށް ވާޞިލްވުމަށް ނުކުޅެދުމެވެ.
6- ދޮގުނުހަދާށެވެ. ﷲ ޙަރާމްކުރެއްވި ކަމެއްގައި މެނުވީ ޙަޔާތުގެ ބައިވެރިޔާއަށް ކިޔަމަންތެރިވެ ތެދުބުނާށެވެ.
އަދި ކަމަކާ އޭނާ ރުޅިއައިސްފާނެކަމަށް ހީވާނަމަ، އޭނާ ހިތްހަމަޖެހިފައި ހުންނަ ވަޤުތަކު އެވާހަކަ ދައްކާށެވެ. އަދި އެފަދަ ވަޤުތުތަކުގައި މައްސަލަ ޙައްލުކުރަން މަސައްކަތްކުރާށެވެ. އަދި ތިބާއަށް ކުށެއްކުރެވިއްޖެނަމަ ބުނާށެވެ. އަހަރެންނަށް މިގޮތަށް ކުށެއް ކުރެވިއްޖެކަމަށް އެއްބަސްވަމެވެ. އަދި އެކަމަށް އަދަބު ނުދޭށެވެ. އޭރުން އެފަދަކަމެއް ފަހުން ނުކުރުމަށް ބާރު އެޅޭނެނޫން ހެއްޔެވެ؟ މިފަދައިން ކަންތައްކުރުމުން އޭނާއަށް ވިސްނޭނެއެވެ. އަދި ދަރީންގެ ކުރިމަތީގައި ޙައްޤުބަސް ބުނާނަމަ، ދަރީންވެސް ވާނީ ޙައްޤުބަސްބުނާ ސާދާ ބަޔަކަށެވެ. ޙައްޤަށް އިޢުތިރާފުވުމަކީ ހެޔޮކަމެކެވެ.
7- ހަފުތާއަކު އެއްފަހަރުނަމަވެސް ޢާއިލާގެ ހުރިހާ މެންބަރުން އެއްތަނަކަށް ޖަމާވެ، ވާހަކަ ދައްކާލުމަށް ސަމާލުކަން ދޭށެވެ.
އަދި މަންމައާއި ބައްޕަގެ ޚިޔާލު ފާޅުކުރާށެވެ. އަދި ދަރީންނަށްވެސް އެކުދީންގެ ޚިޔާލު ފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ދޭށެވެ. އަދި އަބަދު އެކުދީންގެ އުނި ސިފަތަކުގެ ވާހަކަ ނުދައްކާށެވެ. އެހެނީ އޭރުން އެކުދީންގެ އުނިކަން އަބަދު އިޙްސާސްކުރެވޭގޮތް ވެއެވެ. އެހެންކަމުން ކަންތައްތައް ކުރަންވާގޮތާއި ރަނގަޅުގޮތްތައް ބުނެދީ، އެގޮތަށް ދަރީން ކަންތައްތައް ކުރުމުން އެކަމަށް ތަޢުރީފުކުރާށެވެ. އަދި އަބަދުމެ ﷲ ދެއްވި ނިޢުމަތްތަކަށް ޙަމްދުކުރަން ޢާއިލާގެ މެންބަރުންނަށް ހަނދާންކޮށްދީ، ﷲ ހަނދުމަކުރާށެވެ. އޭރުން، ޢާއިލާގެ ނިޢުމަތް ދެއްވިކަމަށްޓަކައި، ﷲ އަށް ޙަމްދުކުރެވޭނެއެވެ. އަދި ހިތްހަމަޖެހުމާއި އުފާލިބި ﷲ މަތިން ހަނދުމަކުރެވޭނެއެވެ. އަޅުގަނޑު މިލިޔުން ނިންމާލާނީ އެންމެހާ މުސްލިމް ޢާއިލާތަކަކީ އުފާވެރި ބާއްޖަވެރި ޢާއިލާތަކެއް ކަމުގައި ލެއްވުމުގެ ތައުފީޤު ދެއްވުން އެދެމުންނެވެ.

އިތުރަށް ވިދާޅުވޭ...