9.15.2012

ޢައުރަނިވާކުރުމަކީ ލިބޭ ރައްކާތެރިކަމެކެވެ.

އަލްއުޚްތު އަނާރާ ނައީމް
ޢައުރަ ނިވާކުރުމަކީ އިސްލާމީ ޝަރުޢުގައިވާ ގޮތަށް ހަށިގަނޑު ނިވާކުރުމެވެ. މި ގޮތުން ބަލާއިރު އިސްލާމީ ޝަރުޢުގައި ފިރިހެނާގެ ޢައުރައަކީ ފޫޅާއި ކަކުލާ ދެމެދެވެ. އަންހެނާގެ މޫނާއި ދެ އަތްތިލަ ފިޔަވައި މުޅި ހަށިގަނޑަކީ ޢައުރަކަމަށް ޢިލްމުވެރިން އިޖުމާޢުވެ އެވެ. ދަލީލަކީ ނޫރު ސޫރަތުގެ 31 ވަނަ އާޔަތެވެ. ނަމާދުގައި ވެސް އަންހެނުން ތިބެންޖެހެނީ މި ދެންނެވި ގޮތަށް ޢައުރަނިވާކޮށްގެންނެވެ. އަންހެނާގެ މުޅި ހަށިގަނޑަކީ ޢައުރަކަމަށް ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެ އެވެ. އެ ބޭފުޅުންގެ ދަލީލަކީ އަޙްޒާބް ސޫރަތުގެ 59 ވަނަ އާޔަތެވެ.

އައުރަނިވާކުރުމަށްޓަކައި އިންސާނުން ފޭރާން ބޭނުންކުރުމަކީ، އެހެނިހެން މަޚުލޫޤޫންނާއި އިންސާނުން ތަފާތުކޮށްދޭ މައިގަނޑު ބަހާއެކެވެ. ފޭރާމަކީ ވަރަށް ވެސް ބޮޑު ނިޢުމަތެކެވެ. ރަނގަޅު ގޮތުގައި ފޭރާން ބޭނުންކުރުމުން އިންސާނާގެ ޢިއްޒަތާއި ކަރާމާތް ހިފެހެއްޓެ އެވެ. އިންސާނުންގެ ތެރެއިން ހަމަ ކޮންމެ މީހަކުމެ، އެ މީހަކީ ކުޑަ ކުއްޖެއް ކަމުގައި ވިޔަސް ނުވަތަ ބޮޑު މީހެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، މުއްސަންޖެއް ކަމުގައި ވިޔަސް ފަޤީރެއް ކަމުގައި ވިޔަސް އައުރަ ނިވާކުރުމަށާއި ފިންޏާއި ހޫނުން ހަށިގަނޑު ރައްކާތެރި ކުރުމަށްޓަކައި އެ މީހެއްގެ ނިސްބަތުން ފޭރާން ބޭނުންކުރަންޖެހެ އެވެ.

ނިވާވާނޭ ފޭރާމެއް ނެތުމަކީ އިންސާނުންނަށް ލަދުވެތިކަމާއި ނިކަމެތިކަން އިޙްސާސްކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. ކަންމިހެން އޮތްއިރު ފިޠުރީ ގޮތުން ދުޅަހެޔޮކަން މަތީ ހުރި ކޮންމެ އިންސާނަކުމެ އައުރަ ނިވާކުރުމަށް ސަމާލުވާނެ އެވެ. އަދި އައުރަ ކަޝްފުވުމަކަށް ނުރުހޭނެ އެވެ. މިކަމުން އެނގި ފާޅުވެގެންދަނީ އިންސާނުން ފޭރާންލައި އުޅެނީ އާދަކާދައިގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމަކަށްވާތީ ނޫން ކަމެވެ. އެހެނަސް އައުރަ ނިވާކުރުމަށްޓަކައި ފޭރާން ބޭނުންކުރުމަކީ އެއީ އިންސާނާގެ ޠަބީޢަތާއި ގުޅިލާމެހިފައިވާ ފިޠުރީކަމެއް ކަމެވެ.

މިހާ ހިސާބުން މުސްލިމުން ލާން ބޭނުންކުރާ ފޭރާމުގައި ހުންނަންޖެހޭ ޝަރުޠުތަކަށް ނަޒަރުކޮށްލާނަމެވެ. ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި މުސްލިމުން ލާ ފޭރާމުގައި އަށް ޝަރުޠެއް ހަމަވާންޖެހެ އެވެ. ފުރަތަމަ ޝަރުޠަކީ އައުރަ ނިވާވާ ފަދަ ހެދުމަކަށް ވުމެވެ. އައުރަ ނިވާކުރުމަށް މާތްﷲ ވަނީ އަމުރުކުރައްވާފަ އެވެ. މާތްﷲގެ އަމުރުފުޅުތަކަށް އެންމެހާ މުސްލިމުން ތަބާވެ ބޯލަނބާ ކިޔަމަންވާންޖެހެ އެވެ. އެއީ ދެ ދުނިޔޭގެ ބާއްޖަވެރިކަން ހޯދުމަށްޓަކަ އެވެ. ހިލޭ މީހުންގެ ކުރިމައްޗަށް ނުކުންނަ އިރާއި އެހެނިހެން ޙާލަތްތަކުގައި އައުރަ ނިވާކުރަންޖެހޭ މިންގަނޑު ތަފާތެވެ.

ހެދުން އެޅުމުގައި ސަމާލުވާންޖެހޭ ދެ ވަނަ ޝަރުޠަކީ ލާހެދުމަކީ ގައިގެ ވަނާތައް ފާޅުވާ ފަދަ ބާރުހެދުމަކަށް ނުވުމެވެ. މާނައަކީ ހެދުން ވާންޖެހޭނީ ދޫ ހެދުމަކަށެވެ. އެހެނީ ގަޔަށް ބާރު ހެދުމަކަށްވާ ނަމަ ހެދުން އެޅުމުގެ ފުރިހަމަ މަޤުޞަދު ޙާޞިލެއް ނުވާނެ އެވެ. ހެދުން އެޅުމުގެ މައިގަނޑު މަޤުޞަދަކީ ހަށިގަނޑު ނިވާކުރުމެވެ.

ތިން ވަނަ ޝަރުޠަކީ ލާ ހެދުމަކީ ގައިގެ ހަމުގެ ކުލަ އެނގޭ ފަދަ ތުނި ހެދުމަކަށް ނުވުމެވެ. ގައިގެ ހަމުގެ ކުލަ އެނގުމަކީ ފިތުނައަކަށް ހުށަހެޅިދާނެ ކަމެކެވެ. ވީމާ، ލާހެދުމަކީ ތުނި ހެދުމަކަށް ވެގެންނުވާނެ އެވެ. ހަތަރު ވަނަ ޝަރުޠަކީ މަޝްހޫރުކަން ހޯދަން ބޭނުންކުރާ ހެދުމަކަށް ނުވުމެވެ. މިސާލަކަށް މާ ދުރަށް ފަސްބައި ދެމިފައިވާ ޒީނަތްތެރި ހެދުންތައް ހިމެނިގެންދާނީ މި ބައިގެ ތެރޭގަ އެވެ.

ފަސް ވަނަ ޝަރުޠަކީ އަނެކުންގެ ޙިއްޞުތައް ލަންބުވާލާ ފަދަ މީރުވަސް ދުއްވުމަށްޓަކައި ބޭނުންކުރާ ހެދުމަކަށް ނުވުމެވެ. އެހެނީ މި ކަމަކީ ފިތުނައަކަށް ހުށަހެޅިގެން ހިނގައިދާނެ ކަމެކެވެ. ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅު އަޅައިގެން ތިބުމުން، އެކަމުގެ ލާބަ އާއި މަންފާ ކުރާނެކަމީ ޝައްކެއް އޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ. ހަ ވަނަ ޝަރުޠަކީ އަންހެނުން ފިރިހެން ހެދުން ނޭޅުމެވެ. އަދި ފިރިހެނުން އަންހެން ހެދުން ނޭޅުމެވެ. ހެދުން އެޅުމުގައި ޠަބީޢީ ގޮތަކީ އެ ޖިންސަކަށް ޚާއްޞަ ކުރެވިފައިވާ ހެދުމެއް އެޅުމެވެ.

ހަތް ވަނަ ޝަރުޠަކީ ކާފިރުން އަޅާފަދަ ހެދުމަކަށް ނުވުމެވެ. މިސާލަކަށް ކާފިރުން އަޅުކަންކުރަން ބޭނުންކުރާ ހެދުންތަކެވެ. އަށް ވަނަ ޝަރުތަކީ ހެދުމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ޒީނަތްތެރިކަން ފާޅުވާ ގޮތަށް މީހުންގެ ލޮލުގައި އަޅައިގަންނަ ފަދަ ހެދުމަކަށް ނުވުމެވެ. މީގެ އިތުރުން ލާން ބޭނުންކުރާ ހެދުމަކީ ސާފުތާހިރު ސާދާ ހެދުމަކަށް ވާންޖެހެ އެވެ. ލާން ބޭނުންކުރާ ފޭރާމުގައި އިސްވެ ދެންނެވުނު ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާނަމަ އެއީ އެ ފޭރާމަކުން ފޭރާންލާ މީހާ އަށް ޒީނަތްތެރިކަމާއި ޙިމާޔަތާއި ރައްކާތެރިކަން ލިއްބައިދޭނެ ފޭރާމެކެވެ.

ފޭރާން އެޅުމުން ލިބޭ ފައިދާ
އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ކަމަކަށް އަމުރު ކުރައްވާފައިވާނީ، އެކަމެއްގެ ފަހަތުގައި ތަފާތު ގިނަގުނަ ފައިދާތަކާއި ޙިކުމަތްތައް ލައްވާފައިވާއިވާތީކަން ކަށަވަރެވެ. އެފައިދާތަކުގެ މަދު މިންވަރެއް މެނުވީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގިފައިނުވެ އެވެ. އިސްލާމީ ޝަރުޢީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތަށް ފޭރާން އެޅުމުން އަޚްލާޤީ ގޮތުންނާއި އިޖުތިމާޢީ ގޮތުންނާއި ޞިއްޙީ ގޮތުން ގިނަގުނަ ފައިދާތަކެއް ލިބިގެންދެ އެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ފާހަގަކޮށްލެވޭ ބައެއް ސަބަބުތަކަށް ބަލާލާނަމެވެ.

އައުރަ ނިވާކުރުމުން ލިބޭ އިޖުޠިމާޢީ ރައްކާތެރިކަމަށް ބަލާއިރު އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ކަމަކީ އައުރަ ނިވާކުރުމުން ލޯތައް ރައްކާތެރިވެގެން ދިއުމެވެ. ދަލީލަކީ ނޫރު ސޫރަތުގެ 31 ވަނަ އާޔަތެވެ. އަދި ޒިނޭއާ ކައިރިވެސް ނުވުމަށް ޤުރުއާނުގައި އަންގަވާފައިވެ އެވެ. ކަންމިހެން އޮތްއިރު، އައުރަނިވާވާ ގޮތަށް ހެދުންއެޅުމަކީ ބެލުންތައް ތިރިވެ ނޭދެވޭ ޢަމަލުތަކުން ހިތްތައް ސާފުވެގެންދާނެ ކަމެކެވެ. ރޭޕްކުރުމާއި ބަދުއަޚުލާޤީ ޢަމަލުތައް މަދުވެގެންދާނެ އެވެ. ވީމާ، ނިވާކުރުމުގެ ސަބަބުން މުޖުތަމަޢަށް ވަރަށް ބޮޑެތި ފައިދާތަކެއް ކުރާނެކަން ކަށަވަރެވެ.

ހަމަ އެގޮތަށް މުސްލިމުން އައުރަ ނިވާވާ ގޮތަށް ހެދުން އަޅައިގެން ތިބޭއިރު ކުރެވިގެންދާ ޝަރަފުވެރި މަތިވެރި އިޙުސާސެއްވެ އެވެ. އެއީ އެ މުސްލިމުންނަކީ އުންމަތް ތަމްސީލުކުރަމުންދާ ބައެއްކަމުގެ އިޙްޞާސް ކުރެވުމެވެ. އަދި މުސްލިމެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން އެ މީހަކަށް ލިބިގެންދާ ޙައްޤުތަކާއި ވާޖިބުތަކާއި ކޮނޑުގައި އެޅިފައިވާ ޒިންމާތައް ހަނދާންވަމުން ދިއުމެވެ.

މިސާލަކަށް މާތްﷲގެ އަމުރުފުޅަށް ބޯލަނބާ ކިޔަމަން ގަތުމުގެ ގޮތުން، ބުރުގާ އަޅުއްވާ ކަނބަލުން، އެކަނބަލުން ބުރުގާ އަޅުއްވައިގެން ތިއްބަވާއިރު، އެއީ އިސްލާމީ އުންމަތް ތަމްސީލު ކުރަމުންދާ މީހެއްކަމުގެ އިޙްސާސްކުރެވެ އެވެ. އަދި މުސްލިމެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން އޭނާގެ ކޮނޑުގައި އެޅިފައިވާ ޒިންމާތައް ހަނދާންވާނެ އެވެ. ފަސްވަގުތު ނަމާދުކުރަންޖެހޭ ކަމާއި މުސްލިމުންނަށާއި މުޅި އިސްލާމީ އުންމަތަށް ނަޞްރު ދެއްވުން އެދި ދުޢާކުރަންޖެހޭކަން ހަނދާންކޮށްދޭނެ އެވެ. އެއީ ތަފާތު ޔުނިފޯމުތަކުގައި ވަޒީފާގެ މާޙައުލުގައި މަސައްކަތް ކުރަމުންދާއިރު އެބައިމީހުންނަށް އެބައިމީހުންގެ ޒިންމާ ހަނދުމަވާ އުޞޫލުންނެވެ. ނަތީޖާއަކަށްވާނީ ޒިންމާދާރު ބަޔަކު މުޖްޠަމަޢުގައި އިތުރުވުމެވެ. މުޖުތަމަޢުގެ އަމަން އަމާންކަން ޤާއިމްވަމުން ދިއުމެވެ.

މުޖުތަމަޢުން މީހަކު ދެނެގަންނަނީ އޭނާ އެ މުޖްތަމަޢެއްގައި ތަމްސީލުކުރާ ގޮތަކުންނެވެ. އަންހެނަކު ނިވާކޮށްފައި ހުންނަނަމަ، މުސްލިމް މުޖްޠަމަޢުތަކުން އެ މީހަކު ބޮޑަށް ބަލައިގަންނާނެކަމީ ފެންނަން އޮތް ބޮޑު ޙަޤީޤަތެކެވެ. މުސްލިމް އަންހެން ކަނބަލުން އިސްލާމީ ޝަރުޢީ މިންގަނޑުގެ ތެރޭގައި ނިވާވަނީ އެކަނބަލުންގެ ރުހުމާއި ފުރިހަމަ ހިތްހަމަޖެހުމާއެކުގަ އެވެ. އެކަނބަލުންނަށް ލިބޭ ޝަރަފާއި ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައެވެ. އެހެނީ ކަންކަމުގައި ކުރިއަރައި ގޮސް ކާމިޔާބު ހޯދުމަކީ، ނިވާވުމުގެ ސަބަބުން، ހުރަސް އަޅާ ކަމެއް ނޫންކަން އުންމަތުގެ މުސްލިމް ކަނބަލުންވަނީ ސާބިތުކޮށްދެއްވައިފަ އެވެ.

ނިވާނުކޮށް ތިބުމުން މެދުވެރިވާ ގެއްލުންތަކަށް ބަލާއިރު، އައުރަ ނިވާނުކޮށް އުޅުމަށް ނިންމޭ ނިންމުން ގިނަ ފަހަރަށް ވެގެންދަނީ، އެ މީހަކަށް ލިބިފައިވާ ރީތިކަން ހާމަކޮށް، އެހެން މީހުންގެ ސަމާލުކަން ހޯދަން އުޅެވ ޭގޮތެއް ކަމުގަ އެވެ. މި ކަމުގައި ދެއްކުންތެރިކަން ވަރަށް ބޮޑަށް އެކުލެވިގެންވެ އެވެ.

ދެއްކުންތެރިކަމަކީ އިސްލާމް ދީން ވަރަށް ބޮޑަށް މަނާކުރާ ސިފައެކެވެ. މިސާލަކަށް ދަންނަވަނީ ނަމަ، ޓީވީ ޗެނަލްތަކާ އިޝްތިހާރުތަކުން ދައްކާ ތަފާތު ޑިޒައިންތަކުގެ ހެދުންތައް ހޯދުމާއެކު، އަވަސް އަވަހަށް ފެޝަން ބަދަލުކުރުމާއި، ބޮލުގެ ކުލަ އާއި ބޮލުގެ ޑިޒައިން އަވަސް އަވަހަށް ބަދަލުކޮށް ހެދުން މިއީ އަބަދުގެ ވިސްނުން ކަމުގައިވުމީ، އެ މީހެއްގެ ސިކުނޑި އަށް އެކަމުގެ ނޭދެވޭ އަސަރުކުރާނެ ކަމެކެވެ.

އިތުރަށް ވިދާޅުވޭ...

9.03.2012

އެންމެރީތި އަންހެނާ

އަލްއަޚް އިބްރާހިމް ނަޝީދު
ޑަޔާނާ އަދި ޖެނީފަރ ލޮޕޭޒްއެއް ނޫނެވެ. އައިޝްވާރިޔާ އެއްވެސް ނުމެނޫންމެ އެވެ. އަދި ކީއްކުރަން ހެއްޔެވެ. ކަތްރިނާ އާއި ކަރީނާ އެއްވެސް ނޫނެވެ. އެހެން ވީރު ދެންފަހެ އެއީ ކޮން އަންހެނެއް ހެއްޔެވެ؟ އިސްލާމީ ގިއުގަނޑުގެ ތެރޭގައި ފިކުރު ހިންގާލާށެވެ. އިސާހިތަކު އެއީ ކޮން އަންހެނެއްކަން އެނގިދާނެއެވެ. އެހެނީ، އެއަންހެނާ އޭނާގެ ފައިގެ ކަށިމައްޗައި ހަމައަކަށް ފައުޅެއް ނުކުރާނެ އެވެ. ހިނގުމުގައި ބަނޑި ބަނޑިއެއް ނުލައްވާނެ އެވެ. މިސް ވޯރލްޑް އަދި މިސް ޔުނިވާސްފަދަ މަޤާމުތަކެއް ހަމަހިލާ އެއަންހެނާ ނޭދޭނެ އެވެ. މިފަދަ ހުރިހައި ދުނިޔަވީ ޒީނަތްތެރި ކަމަކުން އެއަންހެނާ ވަނީ ރައްކައިތެރިވެފަ އެވެ. ނަމަވެސް އެއީ އެންމެ ރީތި އަންހެނާއެވެ. އެހެން ވީއިރު އެއަންހެނާ އަކީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟

އާދޭހެވެ! ހިލޭ ފިރިހެނުންގެ ލޯތައް އޭނާއާ ދިމާލަށް އަމާޒުވާކަށް އެއަންހެނާ ނޭދޭނެއެވެ. އެކިކަހަލަ ތަފާތު ކުޅިވަރުތައް ކުޅެ ދުނިޔޭގެ މަޝްހޫރުކަން ހޯދައިކަށް އެއަންހެނާ ބޭނުމެއް ނުވާނެއެވެ. އިސްޓޭޖްތަކުގަ އާއި ކެމެރާ ތަކުގެ ކުރިމަތީ ގައި ނަށައި މީހުންގެ ޝައުޤުވެރިކަން ހޯދައިކަށް އެއަންހެނާ ނޫޅޭނެ އެވެ. އަދި އޭނާގެ އަޑު އެހެން މީހުންނަށް ވިއްކައިގެން މަޝްހޫރުވާން ބޭނުންވާ އަންހެނެއް ކަމުގައި ވެސް އެއަންހެނާ ނުވެއެވެ. ފޭސްބުކް ފަދަ ސޯޝިއަލް ނެޓްވޯކްތަކުގައި އަމިއްލަ ފޮޓޯ ޖަހައިގެން އެހެން މީހުން އޭނާގެ މައްޗަށް މަސްތުކުރުމަކަށް އެއަންހެނާ ނޭދެއެވެ. އެހެނަސް އެއީ އެންމެ ރީތި އަންހެނާއެވެ! ވީއިރު އެއީ ކޮން އަންހެނެއް ހެއްޔެވެ؟

އަންހެނުންނަށް ދެއްވާފައިވާ ޙައްޤުތަކުން އަމިއްލައަށް މަޙުރޫމްވެ، އެޙައްޤުތަކަށް އެދި އަޑުގަދަކުރާ އަންހެނެއް ކަމުގައި އެއަންހެނާ ނުވެއެވެ. ފިރިމީހާގެ ޙައްޤުތަކަށް ފުރިހަމައަށް ރައްކައިތެރިވެ ހުރެ، ފިރިމީހާގެ މައިންބަފައިންނަށް އޯގާތެރިކަމާއި ލޯތްބާއެކު ޚިދުމަތް ކޮށްދިނުމަކީ ލިބޭ އުފަލެއް ކަމުގައި އެއަންހެނާ ދެކޭނެއެވެ. އެއީ ކޮން އަންހެނެއްކަން މިހާރު ވިސްނިއްޖެ ދޯއެވެ؟ އާއެކެވެ. އެއީ ސާދަވިލޭރޭގެ ހަނދެއްފަދަ ރީތި އަންހެނެކެވެ. އޭނާގެ ރީތިކަން އެހެން މީހުންގެ ކުރިމަތީގައި ވަނީ ވަންހަނާ ވެފައެވެ. ޙަލާލް ފިރިމީހާގެ ކުރިމަތީގައި މެނުވީ އެއަންހެނާގެ ޒީނަތްތެރިކަން ފައުޅުވެގެނެއް ނުވެއެވެ. އާދޭހެވެ! އެންމެ ރީތި އަންހެނަކީ ހިޖާބުގެ ތެރޭގައި ނިވާވެހުރެ، ދުނިޔޭގެ ޒީނަތްތެރިކަމުން ދުރުވެ، އާޙިރަތަށްޓަކައި މަސައްކަތްކުރާ އަންހެނާއެވެ. އެންމެ ރީތި އަންހެނަކީ ދުނިޔެ އާއި އާޙިރަތުގައިވެސް މާތް ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ރުހުން ލިބިފައިވާ އަންހެނާއެވެ.

ތުއްތު ތުއްތު ދެ އަހަންހެން ކުދިންގެ ވާހަކަ އަޑުއެހީމު ހެއްޔެވެ؟ އެއްދުވަހަކު ތުއްތު ތުއްތު ދެއަންހެން ކުދިން އަވީގައި ކުޅެން ތިއްބެވެ. އޭގެތެރެއިން އެއްކުއްޖަކު ހުރީ ސުކާފެއްކަހަލަ ފޮތިކޮޅަކުން އޭނާގެ ބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑު ނިވައި ކޮށްގެންނެވެ. އަނެއް ކުއްޖާގެ އިސްތަށިގަނޑު ހާމައަށް ފެންނާން އޮތެވެ. "ކަލޭގެ ބޮލުގައި ސުކާރފު އަޅައިގެން ތިޔަހުރީ ކީއްވެ؟" ސުކާރފު ނުއަޅާ ހުރި ކުއްޖާ ސުވާލުކުރިއެވެ. ސުކާރފު އަޅައި ބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑު ނިވާކޮށްގެން ހުރި ކުއްޖާ ޖަވާބު ދިނެވެ. "އަހަރެންގެ އިސްތަށިގަނޑު ނިވާކޮށްފައި ހުރުމުން އަހަރެންދެކެ މާތް ﷲ ލޯބިވެ ވޮޑިގަންނަވާނެ. އަދި އަހަރެންނާ ދިމާލަށް ފިރިހެން ކުދިންނެއް ގޯސް ނަޒަރަކުން ނުބަލާނެ. ޙަޤީގަތުގައި ބޮޑުވެގެން އަހަރެން ވާން ބޭނުމީ އަހަރެންގެ މަންމަ ފަދައިން އިސްލާމީ ގިއުގަނޑުގެ ތެރޭގައި ހެދުންއަޅާ އަންހެނަކަށް."

ތިބާ އަމިއްލަ ނަފުސާމެދު ތިބާ ސުވާލު ކޮށްލާށެވެ. ތިޔައީ ރީތި އަންހެނެއް ހެއްޔެވެ؟ ސުވަރުގޭގެ ރާނީން ތަކުގެ ތެރޭގައި ތިބާ ހިމެނޭނެ ހެއްޔެވެ؟ ތިބާއަށް އެޅިފައި ތިޔަ ހިރީ ކޮންކަހަލަ ހެދުމެއް ހެއްޔެވެ؟ އިސްލާމީ ގިއުގަނޑުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ހެދުމެއް ހެއްޔެވެ؟ ޝައްކުކަމެއް ހިތުގައި އުފެދިއްޖެ ދޯއެވެ؟ ތިބާ އަވަހަށް ތަޢުބާ ވާށެވެ. ވަގުތު އަދި ނުގެއްލެއެވެ.

އެންމެ ރީތި އަންހެނާ އަކީ ޑަޔާނާ އަދި ޖެނީފަރ ލޮޕޭޒްއެއް ނޫނެވެ. އެއަންހެނާއަކީ ހަމަ ތިބާއެވެ. ނަމަވެސް އެއީ އިސްލާމީ ރިވެތި ހެދުމުން ނިވާވެގެން ހުރެ އާޙިރަތަށްޓަކައި މަސައްކަތްކުރާ ނަމަ އެވެ.
----------------------------------------------------------------------
*(ފޮޓޯ ކްރެޑިޓް ރާއްޕެ)

އިތުރަށް ވިދާޅުވޭ...

8.23.2012

ގޭތެރޭގައި

އަލްއަޚް ޢަބްދުއްރަޙީމް މުޙައްމަދު
ޖިސްމާނީގޮތުން ފިރިހެނާއަކީ ބާރުގަދަ މީހެއްކަމުގައި ވާއިރުގައިވެސް، ގޭތެރޭގެ މަސައްކަތްތައް ކުރުމުގައި އަންހެނާއަކީ ޖިސްމާނީ ގޮތުންވެސް އަދި ތަބީޢީގޮތުންވެސް އެކަމަށް އެންމެ ކުޅަދާނަ ފަރާތެވެ. މާބަނޑުވުމާއި، ވިހެއުމާއި އަދި ދަރިފުޅުގެންގުޅުމާއި އަދި އެދަރިފުޅަށް ގާތުން ކިރުދިނުމުގައި ހުރިހާ ކަމެއްވެސް އެންމެ ފުރިހަމައަށް ކުރެވޭނެ ހަމައެކަނި ފަރާތަކީ އަންހެނާއެވެ.

އަދި ޠަބީޢީގޮތުން އެކަނބަލުންގެ މިޒާޖުގައި ހުންނަ ސިފަތަށް ކަމަށްވާ، އޯގާތެރި އަޅާލާ ހިތްހެޔޮ އަދި އަމިއްލަނަފުސު ދަރިންނަށްޓަކައި ފިދާކޮށްލުން ފަދަ ސިފަތަކަކީ ދަރިންބެލުމާއި އަދި ގޭތެރެ އިންތިޒާމުކޮށް ބެލެހެއްޓުމުގެ މައިގަނޑު އަސާސް ތަކެވެ. ޙަޤީޤަތަށް ބުނާކަމުގައިވާނަމަ، އަންހެންކަނބަލުން ގޭގައި ތިބެގެން ކުރާ މިހުރިހާ ކަމެއްގެ ޙައްޤު ދަރަޖަ އެކަނބަލުންނަށް ދެވެންޖެހޭނެއެވެ. މިޒަމާނުގެ ނޫސްތަކުންނާއި އަދި މުޖުތަމަޢު ތެރެއިން މިފަދަ އަންހެންކަނބަލުންގެ އަގު ވައްޓާލަނީ އެއީ ގޭތެރޭގައި ތިބޭ އަގެއްނެތް ބައެއްކަމަށް ބުނަމުންނެވެ. އެކަނބަލުންގެ ޙަޤީޤީ ދައުރަކީ ކޮބައިކަމާއި އުފުލަމުންދާ ބޮޑެތި މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އެއްފަރާތްކޮށްލުމަށް އަގުވައްޓާލަން މިފަދަ ޕުރޮޕަގެންޑާތައް ފެތުރުމަކީ އެއްވެސް އިންސާފެއްނޫނެވެ. އަންހެން ކަނބަލުންނަކީ މިއަދުގެ ޖީލު ބިނާކުރަމުންދާ އަދި ތަރުބިއްޔަތުކުރަމުންދާ އެންމެ މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރަމުންދާ ފަރާތެވެ. އެއީ ފިރިހެނުންނަށްވެސް އެއާއި އެއްފަދަ ދައުރެއް އަދާ ނުކުރެވޭފަދަ މަތިވެރި މުހިއްމު ދައުރެކެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން އިސްލާމްދީނުގައި ބައްޕައަކަށްވުރެ މަންމައެއް ވަނީ ތިންގުނައަށް މާތްކުރައްވާފައެވެ. އެޙަދީޘް ކުރީބައިގައި ބަޔާންވެއްޖެއެވެ. ފިރިހެނުންނާއި އަންހެނުންގެ ދައުރު ބަޔާންކޮށްދެއްވަމުން ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ.
الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَبِمَا أَنفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللَّهُ وَاللاَّتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلاً إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيّاً كَبِيراً - النساء: ٣٤
މާނައީ: "ފިރިހެނުންނަކީ، އަންހެނުންގެ މައްޗަށް ރައްކާތެރިވެ ބެލެހެއްޓުމުގައި ޤާއިމްވެގެންތިބޭ ބަޔެކެވެ. (އެއީ) އެއުރެންގެ އެއްބަޔެއްގެ މައްޗަށް އަނެއްބަޔަކު ﷲ މާތްކުރައްވާފައިވާ ކަމަށްޓަކައެވެ. އަދި، އެބައިމީހުންގެ މުދަލުން ހޭދަކޮށްފައިވާ ކަމަށްޓަކައެވެ. ފަހެ، ހެޔޮލަފާ އަންހެނުންނަކީ، ކިޔަމަންތެރި އަންހެނުންނެވެ. ރައްކާތެރިކުރުމަށް ﷲ އެންގެވި ކަންތައް، ސިއްރުގައިވެސް، ރައްކާތެރިކުރާ އަންހެނުންނެވެ. އެކަނބަލުން ނުކިޔަމަންތެރިވެދާނެކަމަށް، ތިޔަބައިމީހުން ބިރުގަންނަނަމަ، ފަހެ، އެކަނބަލުންނަށް ނަޞީޙަތްދޭށެވެ! އަދި، އެކަނބަލުންނާއެކު އެއްދާންކުރުން ދޫކޮށްލާށެވެ! އަދި، އެކަނބަލުންގެ ގައިގައި (ހާނީއްކަ ނުވާގޮތުން) ޖަހާށެވެ! ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުންނަށް އެކަނބަލުން ކިޔަމަންވެއްޖެނަމަ، އެކަނބަލުންގެ މައްޗަށް (އަނިޔާވެރި) މަގަކަށް ނޭދޭށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ﷲއީ އެންމެ މަތިވެރި، އެންމެ ބޮޑު އިލާހު ކަމުގައިވެއެވެ."

މިއާޔަތުގައި ފިރިހެނާ ސިފަކޮށްފައިވަނީ ރައްކައުތެރިކޮށް ބަލަހައްޓާ ފަރާތުގެ ގޮތުގައެވެ. قوامون އަދި އަންހެނާ ސިފަކޮށްފައިވަނީ حافضات للغيب ސިއްރުތައް ފޮރުވާ ރައްކާތެރިކުރާ ފަރާތުގެ ގޮތުގަޔާއި އަދި قانتات ކިޔަމަންތެރި ފަރާތެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މިއާޔަތުގައި ފިރިހެނާ ރައްކައުތެރިކޮށް ބަލަހައްޓާ ފަރާތެއްގެ ގޮތުގައި ގެނެސްދީފައިވާ ދެސަބަބެއް ބަޔާންކުރައްވައެވެ.

ފުރަތަމަކަމަކީ "އެދެބައިމީހުން އެއްބައެއްގެ މައްޗަށް އަނެއްބަޔަކު މާތް ﷲ މާތްކުރައްވާފައިވާ ކަމަށްޓަކައެވެ." އެޖުމްލައިގެ މުރާދަކީ ފިރިހެނާ ޖިސްމާނީގޮތުން ބާރުގަދަ ކުރައްވައި މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ބާރު އޭނާއަށް ދެއްވުމެވެ. ތާރީޚީގޮތުން އިންސާނާ ދިރިއުޅެން ފެށީއްސުރެ ފެންނަ ޙަޤީޤަތަކީ މިއެވެ. މުޖުތަމަޢުގެ ހުރިހާ ދާއިރާތަކެއް ބަލަހައްޓަމުން އައީ ފިރިހެނުންނެވެ. ކާއެއްޗެހި ހޯދުމާއި، މުޖުތަމަޢުގެ ޤަވާޢިދުތައް ހިންގުމާއި، ދުޝްމަނުންނާއި ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ކުރުމާއި، އާ ބިންތައް ހޯދައި ވަޒަންވެރިވުމާއި، ޚަޒާނާތަކާއި ބިމުގެ އަޑީގައިވާ މަޢުދަންތައް ހޯދުމާއި މިފަދަ އެތައްކަމަކީ ފިރިހެނުންނަށް ޚާއްޞަ ދާއިރާތަކެވެ. އަދި އަންހެން ކަނބަލުން އަބަދުވެސް ތިބީ ގޭގައި ދަރިން ރަނގަޅުގޮތުގައި ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމަށްޓަކައެވެ. އެކުދިންނަށް ބޭނުންވާ ކަންތައްތައް އެންމެ ރަނގަޅަށް އެނގޭ ފަރާތަކީ އެކުދިންގެ މައިންނެވެ.

ދެވަނަ ސަބަބަކީ "އަދި އެމީހުންގެ މުދަލުން ހޭދަކޮށްފައިވާ ކަމަށްޓަކައެވެ." އެއީ މާލީގޮތުން ޢާއިލާއަށް ބޭނުންވާ ހުރިހާކަމެއް ފުރިހަމަކުރުމަކީ ފިރިހެނާގެ ޒިންމާއެކެވެ. އަދި ކައިވެނި ކުރާއިރު ރަނުގެގޮތުގައި އަނބިމީހާއަށް، ރަން އަދާކުރާ ފަރާތަކީވެސް ފިރިހެނާއެވެ. ކޮންމެ ގެއެއްގައިވެސް ފިރިހެނާއަކީ އަމުރު މަޢުރޫފު ހިންގާ ފަރާތެވެ. އަދި އެހުރިހާ ކަމެއް ބަލަހައްޓާ އަދި ކަންތައްތައް ރަނގަޅަށް ހިންގާ ފަރާތަކީ އަނބިމީހާއެވެ. އަނބިމީހާއަކީ އާޢިލާގައި ތަނބެއްފަދަ ފަރާތެކެވެ. އެއްވެސް ތަނެއްގައި ދެވެރިން ނުތިބޭފަދައިން، ޢާއިލާއެއްގައިވެސް ވެރިފަރާތަކީ ފިރިހެނާއެވެ. ނަމަވެސް ގެއާއި ޢާއިލާގެތެރޭގައި ހުރިހާ ކަމެއް ހިންގައި ބަލަހައްޓާ ފަރާތަކީ އަންހެނާއެވެ. މިސާލަކަށް ޤާނޫނީ ގޮތުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ބާރެއް އޮންނާނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންނަށެވެ. ނަމަވެސް ސަރުކާރާއި ދިވެހި ދަޢުލަތުގެ ހުރިހާ ކަމެއް ބަލަހައްޓާނީ ރައްޔިތުން އިޚްތިޔާރުކުރާ ރައްޔިތުންގެ މަންދޫބެކެވެ. އަދި ޤާނޫނުތައްވެސް ހަދަމުންދާނީ ރައްޔިތުންގެ މަންދޫބުންނެވެ. ޢާއިލާއެއްގައިވެސް ކަންތައް އޮތީ ހަމަ މިޢުޞޫލުންނެވެ.

އިތުރަށް ވިދާޅުވޭ...

7.20.2012

ރޯދަމަހާއި އުޚްތުން

އަލްއުޚްތު އުއްމު ޙަނީން
ﷲގެ އިސްމުފުޅުން ފަށަމެވެ. ހުރިހާ ނިޢުމަތްތަކެއްގެ ވެރި ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާއަށް ޙަމްދުކުރަމެވެ. އެއިލާހުގެ މާތް ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ޞަލާވާތާއި ސަލާމްލެއްވުމަށް އެދި ދުޢާކުރަމެވެ. އާދެ! އެހެނިހެން އުންމަތްތަކުގެ މީހުންގެ މައްޗަށްވެސް ރޯދަ ފަރުޟުކުރެއްވުނު ފަދައިން މާތް ﷲ، މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ އުންމަތުގެ މީހުންގެ މައްޗަށްވެސް ރޯދަ ފަރުޟުކުރެއްވިއެވެ. އެއީ އެކަލާނގެއަށް ބިރުވެތިވެ ތަޤުވާވެރިވުމަށެވެ. އަޅުގަނޑުމެން މުސްލިމުންގެ މާތް މަސް ކަމުގައިވާ ރަމަޟާން މަސް އައިސް ޖެހިއްޖެއެވެ. މި މާތް މަހަށް ތައްޔާރުތޯއެވެ؟ މި މަތިވެރި މަހުގައި ﷲ ތަޢާލާ އެންގެވި ގޮތަށް އުޅެވޭތޯ ބަލަމާ ހިނގާށެވެ.

މައިންބަފައިންނަށް ކަމޭހިތައި ފިރިމީހާ އާއި ކުދިންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތޭތޯ މަސައްކަތް ކުރަމާ ހިނގާށެވެ. ރެއާ ދުވާލު ބަދިގޭގަ ކެއްކުމުގައި ވަގުތު ހޭދަކުރުމަށް ފަހު ވަރުބަލިވެގެން މުޅި ދުވަހު ނިދަންއޮތުމަށް ވުރެ ގިނައިން ހެޔޮ ޢަމަލުތައް ކުރުމުގައި ވަގުތު ހޭދަކުރެވޭތޯ ބަލަމާ ހިނގާށެވެ. ކޮންމެ ޢަމަލެއް ވެސް ﷲ އަށް ޓަކައި ކުރާށެވެ. އޭރުން އެކަމުގެ ހެޔޮ ޖަޒާ އެކަލާނގެ އަހަރެމެންނަށް ދެންވާނެއެވެ. ރޯދަ ވީއްލުމަށްފަހު ވީހާވެސް ގިނައިން މީރު ކާއެއްޗެހި ކަމުން ހަށިގަނޑު ލޮޑު ކޮށްލުމަކީ ރޯދައިގެ މާތް މަޤްޞަދު ގެއްލޭ ކަމެކެވެ. އެފަދަ ބައެއް މީހުން ރޯދައަށް ތިބޭ ވަގުތުގައިވެސް ގިނަ ފަހަރަށް ބަނޑުހައި ހޫނުކަން އިހްސާސެއް ނުކުރާނެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ރޯދައަށް ތިބޭ އިރު ބަނޑުހައި ހޫނު ކަމުގެ އިހްސާސް ލިބިގަންނަން އެބަޖެހެއެވެ. އަދި އެކަމަށް ކެތްތެރިވާންއެބަޖެހެވެ. ދުނިޔޭގައި ނުކައި ނުބޮއި މުޅި އުމުރު ހޭދަކުރަނީ ކިތައް މީހުންނާއި ކުޑަކުދިންތޯއެވެ؟ އެފަދަ ހާލުގަ ޖެހިފަ ތިބޭ މީހުންގެ މަތިން ހަނދާން ކުރުވާ ފަދަ މި މާތް ޢަމަލު އަޅުގަނޑުމެން މުސްލިމުން ކޮންމެ އަހަރަކު އަދާކުރަމެވެ. ނަމަވެސް މިކަން ތަޖުރިބާކުރުމަށްފަހުގަވެސް މިކަން އިހްސާސްވެ ފަޤީރުންނަށް އެހީގެ އަތެއް ދިއްކޮށްލަނީ މަދު ބަޔެކެވެ.

ރޯދަ މަހަކީ ހެޔޮ ޢަމަލްތައް ކޮށް އުޅޭ އަޅުތަކުން ނަރަކައިން ސަލާމަތް ކުރުވާ މަހެކެވެ. ހުރިހާ އަޅުކަމެއްގެ ޘަވާބާއި ދަރުމަ އެތައް ގުނަޔަކަށް އިތުރު ވެގެންދާފަދަ މި މަތިވެރި މަހުގައި ގިނަގިނައިން ހެޔޮޢަމަލުތައް ކުރުމުގައި ވަގުތު ހޭދަކުރާށެވެ. މިގޮތުން ފަސް ނަމާދު ކުރުމާއި ސުންނަތް ނަމާދުތައް ކުރުން، ގިނަގިނައިން ޤުރްއާން ކިޔެވުން، ދީނީ ޢިލްމު އުނގެނުން، ޞަދަޤާތްކުރުން ފަދަ ކަންތައްތައް ކުރުމަށް ވަކިން ޚާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދޭށެވެ. އަދި ރޯދަވީއްލާނެ އެއްޗެހި މީހުންނަށްދީ ހަދާށެވެ. އެއީ އެއިން ރޯދަވީއްލާ މީހާގެ ޘަވާބު އެމީހާއަށް ލިބޭފަދައިން ތިމާ އަށްވެސް އެމީހާ އެހިފި ރޯދައިގެ ޘަވާބުލިބިގަތުމަށެވެ. ތަޙައްޖުދު ނަމާދުކުރުމާއި އިޢްތިކާފަށް އިނުމަކީވެސް ގަދަވެގެންވާ ސުންނަތެކެވެ.

އަންހެނުން މިސްކިތަށް ދިޔުމަކީވެސް މަނާކަމެއް ނޫނެވެ. މިގޮތުން ތަރާވީސް ނަމާދު ޖަމާޢަތުގައި ކުރަންދާ އުޚްތުން ސަމާލުވާންޖެހޭ ކަންކަން އެބަހުއްޓެވެ. އަޅުގަނޑުމެން މިސްކިތަށް ދާންވާނީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެންމެ ރައްކާތެރި ވެގެންވާ ރިވެތި ގޮތުގައެވެ.
މިގޮތުން މިސްކިތަށް ދިއުމުގެ ކުރިން ވިސްނާލަންޖެހޭ ބައެއް ކަންކަން ހިމަނާލާނަމެވެ.
• ފިރިމީހާގެ ހުއްދަޔާއެކު ދިޔުން.
• އިސްލާމީ ފުރިހަމަ ޖިލްބާބުން ނިވާވެގެން ދިޔުން.
• ސެންޓާއި އަތަރުލައިގެން މަގުމަތިން ނުދިޔުން.
• ފިޔަޔާއި ލޮނުމެދު ކަހަލަ އެއްޗެއް ކައިފައި ވާނަމަ ދަތްއުނގުޅުން.
• މަހްރަމަކާ އެއްކޮށް ދިޔުން.
• ގެއިން ނިކުންނަމުން ކިޔާ ދުޢާ ކިޔުން.
• ބެލުން ތިރިކުރުން.
• މަގުމަތިން ދާ ހިލޭ ފިރިހެނުންނަށް އިވޭވަރަށް ހީސަމާސާ ކޮށް ތުއި އަޑުން ވާހަކަދައްކާ ނުހެދުން.
• މިސްކިތަށް ވަނުމުގެ ކުރިންނާއި ނިކުންނަމުން ދުޢާ ކިޔުން.
• މިސްކިތަށް ވަންނަމުން ކަނާތްފައި އިސްކުރުން އަދި ނިކުންނަމުން ވާތްފައި އިސްކުރުން.
• ކުޑަ ތުއްތު ކުދިން މިސްކިތަށް ނުގެންގޮސް ވޭތޯ ބެލުން.
• ޙައިޟު ނުވަތަ ނިފާސް ވެރިއެއްނަމަ މިސްކިތަށް ނުދިޔުން.

އިންސާނުންނަކީ ކުށް ކުރެވޭ ބައެކެވެ. ރޯދަ މަހުގައި ފާފަތައް ކުރުން ހުއްޓައިލައި ފާފަ ފުއްސެވުމަށް އެދި ގިނަގިނައިން އިސްތިޢުފާރުކުރުންމަތީ ދެމިހުންނާށެވެ. އަދި ގިނަގިނައިން ތައުބާވެށެވެ. އިންޝާ ﷲ މިމަހުގައި އަހަރެމެންގެ ވެރި ރައްބު އަހަރެމެންގެ ފާފަތައް ފުއްސަވައި ތައުބާ ޤަބޫލުކުރައްވާނެއެވެ. މިގޮތުން ކެއްކުމާއި ގޭގެ އެހެނިހެން ކަންކަމުގައި މަޝްޢޫލު ވެގެން އުޅޭ އިރުވެސް ގިނަގިނައިން ﷲ ހަނދުމަކޮށް ޛިކުރު ކުރުން މަތީ ދެމިހުންނާށެވެ. އަދި ޤުރްއާން އަޑުއަހައި ދީނީ ދަރުސްތައް ޖަހައި އީމާންތެރިކަން ވަރުގަދަ ކުރެވޭނެ ކަންކަން ކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރާށެވެ.

ލޮބުވެތި އުޚްތުންނޭވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަރިންވެސް ރޯދަހިފުމަށް އާދަކުރުވަން އެބަޖެހެއެވެ. އެކުދިން ބާލިޢު ނުވަނީސް މިކަންތައް ކުރުވަން ފަށާށެވެ. އެކުދިން ކުރާ ހެޔޮ ޢަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން އެކުދިންނަށާއި އަޅުގަނޑުމެންނަށްވެސް ޘަވާބުލިބޭނެއެވެ. ބައެއް ޢިލްމު ވެރިން ދެކޭ ގޮތުގައި 10 އަހަރުގެ ކުޑަކުދިންނަށް ރޯދަ ހިފޭވަރު ވާނަމަ އެކުދިން ލައްވާ ރޯދަހިފުވަން ވާނެއެވެ. އަޞްޙާބު ބޭކަލުން ވަނީ އެބޭކަލުންގެ ދަރިން ރޯދަ ހިފަން އާދަކުރުވުމުގެ މާތް މަޤްޞަދުގައި މިކަން މިގޮތަށް ކުރައްވާފައެވެ. މިގޮތުން އެކުދިންނަށް ހިތްވަރުދީ އިނާމުތައް ދީ ހެދިދާނެއެވެ. އަދި އެކުދިންނަށް ރޯދައިގެ މާތްކަމާއި ފައިދާތައް ބުނެދޭށެވެ. ނަމަވެސް ބަލިކަށި ކުދިން ލައްވާ ގަދަކަމުން ރޯދަ ހިފުވުމަކީ އެދެވިގެންވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެހެނީ އެއީ އެކުދިންނަށް އަދި ވާޖިބު ކަމެއްނޫނެވެ.

ރޯދަވެރިޔާ ހާރުކެއުން އެއީ ސުންނަތްވެގެންވާ ކަމެކެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. " تَسَحَّرُوا فَإِنَّ فِي السَّحُورِ بَرَكَة" (رواه البخاري ومسلم) (މާނައީ: "ތިޔަބައިމީހުން ހާރު ކާށެވެ. ފަހެ ހަމަކަށަވަރުން ހާރުކެއުމުގައި ބަރަކާތްތެރި ކަމެއްވެއެވެ."ހާރުކެއުން ލަސްކޮށްލުންވެސް ސުންނަތްވެގެންވެއެވެ. އަދިރޯދަވެރިޔާ ރޯދަ ވީއްލާއިރު ކިޔާނެ ދުޢާ އެއްވެސް ވެއެވެ. އެއީ
"ذَهَبَ الظَّمَأُ، وَابْتَلَّتِ الْعُرُوْقُ, وَثَبَتَ الْأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللهُ". "ކަރުހިއްކުން ފިލައްޖެއެވެ. އަދި ނާރުތައް ތެމިއްޖެއެވެ. އަދި މާތްﷲ ގެ އިރާދަފުޅުން އަޖުރު ޘާބިތުވެއްޖެއެވެ".

މިރޯދަމަހަކީ އެހެން މަސްތަކާއި ޚިލާފަށް، ތިމާގެ ނަފްޞު ޠާހިރުކޮށްލުމަށް، ހެޔޮކަމަށް ރުޖޫޢަވުމަށް، ޙަޔާތުގެ އައު ޞަފްޙާއެއް އެއްލުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ވަޤުތަކަށް ހަދަމާތޯއެވެ. ޔަޤީނުން އެނގޭ ކަމަކީ މިރޯދަމަހެއް ތިބާއަށް ދެނެއް ނުލިބޭނެކަމެވެ. ޢުމުރުގެ ބާކީ އޮތް ދުވަސްތަކުން އެއްރޯދަމަސް އުނިވަނީއެވެ. ކަންދިމާވާގޮތުން ތިބާއާ ބައްދަލުވާ އެންމެ ފަހު ރޯދަމަހަކީ މިރޯދަމަސް ކަމުގައިވެސް ވެދާނެއެވެ. ތެދުވާށެވެ. ހެޔޮކަންތަކުގައި މަޝްޣޫލު ވާށެވެ.

އިތުރަށް ވިދާޅުވޭ...

7.08.2012

އޭރުން މުޖްތަމަޢުގެ އަނެއް 1/2 ގެއްލިގެންދާނެއެވެ

އަލް އަޚް މުޙައްމަދު ޝަމްޢޫން
ހުޅަނގުގެ އަހުލުވެރިންނާއި، އެމީހުންގެ ފިޔަވަޅުމަތީ ފިޔަވަޅު އަޅަމުންދާ މީހުން، އަންހެނުންގެ ޙަޤީޤީ މަޤާމުން އެމީހުން ބޭރުކޮށް، ފިރިހެނުންނާއެކު ވަޒީފާއަށް ނެރެން ގޮވަމުންދެއެވެ. ފަހެ ހަމަކަށަވަރުން އެމީހުން އެގޮވަނީ ފިތުނައަށެވެ. އަދި އަންހެނުންގެ ކަރާމާތާއި ޢިއްޒަތް ނަގާލައި، އަބާއްޖަވެރިންގެ ތެރޭގައި އެކަނބަލުން ހިމެނުމަށެވެ. އެހެންކަމުން ޤަލަމާއި ދުލުން އެމީހުން ގޮވަމުންދާ، އެ ޖާހިލިއްޔަ ގޮވެލިތައް ހުއްޓުވަންޖެހެއެވެ. ހުޅަނގުގެ ޤައުމުތަކާއި، އެމީހުންގެ މަގުން ހިނގަމުންދާ އެހެން ޤައުމުތަކުގައި، އަންހެނުންނަށް ކުރިމަތިވަމުންދާ ހިތާމަވެރި ހިތްދަތި ކަންތަކުން އަހަރެމެން ޢިބްރަތް ޙާޞިލުކުރަންޖެހެއެވެ. ބާއްޖަވެރިއަކީ އޭނާގެ ވަށައިގެން ހިނގަމުންދާ ކަންތަކުން ޢިބްރަތް ޙާޞިލުކުރާ މީހާއެވެ.

އަންހެނުން ވަޒީފާއަށް ނުނެރެފިނަމަ، ‘މުޖުތަމަޢުގެ ދެބައިކުޅައެއްބައި ވަނީ މަސައްކަތެއް ނުކޮށޭ’ ބުނުން ފިޔަވައި، އިތުރު އެއްވެސް ޙުއްޖަތެއް އެމީހުންނަކަށް ނުވެއެވެ. މިހެން ބުނެ އެމީހުން ބޭނުންވަނީ އަންހެނުންނަކީވެސް، ފިރިހެނުންނާއި އެއްސަފެއްގައި ވަޒީފާ އަދާކުރާ ބަޔަކަށް ހަދާށެވެ. އަދި ފިރިހެނުންނާއި މަސްހުނިވެ އުޅޭ ބަޔަކަށް ހަދާށެވެ. އަންހެނުންތައް އެކަނބަލުންގެ ގެތަކުގައި ކުރަމުންދާ އަގުހުރި މަސައްކަތް އެމީހުންވަނީ ހަނދާންނެތިފައެވެ. ނުވަތަ ހަނދާން ނައްތައިލާފައެވެ. ފަހެ އަންހެނުން، ގެތަކުގައި އެކުރާ އަގުހުރި މަސައްކަތަކީ، މުޖުތަމަޢަށް ކޮށްދެވޭ ބޮޑުވެގެންވާ ޚިދުމަތެކެވެ. އެއީ އެކަނބަލުން ޚަލްޤުކުރެވިފައިވާ ފިޠުރަތާއި އެންމެ އެކަށޭނެ މަސައްކަތެވެ. އަދި އެކަނބަލުން ނޫން އެހެންބަޔަކަށް ނުކުރެވޭނޭ މަސައްކަތެކެވެ.

ބުރަމަސައްކަތް ކުރުމަށްފަހު ގެއަށް އަންނަވަގުތު އޯގާތެރިކަމާއި ލޯތްބާއެކު ވާހަކަދައްކައި، ފިރީން ހިތްހަމަޖައްސައިދޭ އަނބީންނަކީ އެކަނބަލުންނެވެ. ބަނޑުގައި ދަރީންތައް އުފުލައި، ވިހެއުމުގެ އެންމެހާ ވޭންތަކަށް ކެތްކޮށް، ގާތުންކިރުދީ، މުޖުތަމަޢު ހެޔޮގޮތުގައި ބިނާކުރާނޭ ދަރިންތަކެއް ތަރުބިއްޔަތުކުރުމުގެ ބުރަމަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލަނީ އެކަނބަލުންނެވެ. ގޭގެ އެންމެހާ ކަންތައް ބަލަހައްޓަނީ އެކަނބަލުންނެވެ. ފިރިހެނުންނާއި އެއްސަފަކަށް ވަޒީފާއަށް އެކަނބަލުން ނެރެފިނަމަ މިމަސައްކަތްކުރާނީ ކާކުތޯއެވެ؟ އޭރުން މިމަސައްކަތްތައް ހުއްޓުމަކަށް އަންނާނޭކަން ކަށަވަރެވެ. އެހިނދުން މުޖްތަމަޢުގެ އަނެއް 1/2 ގެއްލިގެންދާނެއެވެ. (އެބަހީ: ވަޒީފާ އަދާކުރުމަށްޓަކައި، ރަނގަޅު ތަރުބިއްޔަތެއް ލިބިފައިވާ ފިރިހެނުންތަކެއް އޭރުން ނުތިބޭނެއެވެ.) ދެންފަހެ ‘ދެބައިކުޅަ އެއްބައި މަސައްކަތެއް ނުކުރެއޭ’ ބުނެ، މި 1/2(އަންހެނުން) ނެރުމުން ވާނީ ކޮންފައިދާއެއްތޯއެވެ؟ މުޅި މުޖްތަމަޢު ހަލާކުވެ ނިކަމެތިވެގެންދިއުން ފިޔަވައި އިތުރުކަމެއް ނުވާނެކަން ޔަޤީނެވެ.

އެހެންކަމުން، އަންހެނުން ވަޒީފާއަށް ނެރުމަށް ގޮވާލާ މީހުންނަށް އަހަރެމެން ބުނާނީ، ޣާފިލުކަމުގެ ނިދިން ހޭލާށެވެ. ހެޔޮވިސްނޭ ބަޔަކަށް ވާށެވެ. ﷲގެ ނިޢުމަތަށް ކާފަރުވެ، އަމިއްލަ ޤައުމު ހަލާކުގެގޮވައްޗަކަށް ހަދާ ބަޔަކަށް ނުވާށެވެ. ބިނާކުރުވާ، ހެޔޮޢަމަލުތަކަށް ގޮވާލާ ބަޔަކަށްވާށެވެ. އަދި ނިކަމެތިކޮށް ހަލާކުކޮށްލާ ނުބައިޢަމަލުތަކަށް، ގޮވާ ބަޔަކަށް ނުވާށެވެ.

އޭ މުސްލިމް އަންހެނާއެވެ! ތިބާގެ ދީނުގައި ގަދަޔަށް ހިފައްޓާށެވެ. އިސްލާމްދީން ތިބާއަށް ހޯދައިދީފައިވާ، ކަރާމަތާއި ޢިއްޒަތް ނަގާލަން މަސައްކަތްކުރަމުންދާމީހުންގެ ކެހިވެރި މަޅިތަކުގައި ނުޖެހޭށެވެ. ފަހެ އިސްލާމްދީން ނޫން އެހެން ދީނެއް އިޚްތިޔާރުކޮށްފި މީހަކީ ހުރިހާ ޢިއްޒަތަކުން މަޙުރޫމްވެ، ދެދުނިޔޭގައިވެސް ގެއްލެނިވެގެންދާނޭ މީހެކެވެ.

_________________________________________

ނޯޓް: މިއީ ޝެއިޚް ޞާލިޙް އަލްފައުޒާން ‘އަލްމުލައްޚަޞުލް ފިޤުހީ’ ގައި، އަންހެނުން މިސްކިތައް ދިއުމުގެ ޙުކުމް ނަންގަތް ބާބުގައި ލިޔުއްވާފައިވާ ބަސްކޮޅެއްގެ ތަރުޖަމާއެވެ.

މިލިޔުން ނަގާފައި ވަނީ ދިލަސަލަފިއްޔާ.ނެޓް އިން. http://dhisalafiyyah.net/?p=4070

އިތުރަށް ވިދާޅުވޭ...

6.17.2012

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ކެއުމުގައި ރަނގަޅު އާދަތަކެއް ހިފަހައްޓަންޖެހޭ

އަލްއުޚްތު ޙުސްނާ ޢަބްދުﷲ
މާބަނޑުވުމުން ކޮންމެ އަންހެނެއްގެ ވެސް އުންމީދަކަށް ވާނީ ސިއްޙަތު ސަލާމަތުން ހެޔޮހާލުގައި އޭނާގެ ދަރިފުޅު އުފަން ކުރުމެވެ. އެހެންކަމުން ބަލިވެ އިނުމުން ގިނަ އަންހެނުން އެހެންޏާ ނުވާ ވަރަށް ޞިއްޙަތާ މެދު ސަމާލުވެއެވެ. ގަވާއިދުން ޑޮކްޓަރުގެ އިރުޝާދުތައް ހޯދައެވެ.

މާބަނޑު ދުވަސްވަރަކީ އާންމުކޮށް ކާން އާދަވެފައި ހުންނަ އެއްޗެހި ނޫން ތަފާތު ‘ކޫސަނި’ އެއްޗެހި ކާހިތްވާ ދުވަސްވަރެކެވެ. ހާއްސަކޮށް ތަފާތު ހުތްކަން ގަދަ މޭވާ ކެއުމަށް މާބަނޑު އަންހެނުން ބޭނުންވެ އެވެ. އެހެންކަމުން ހުތް އަނބު، ކުންނާރު ފަދަ ހުތް އެއްޗެހި މާބަނޑުވުމާއި ވިހެއުމާ ދޭތެރޭގައި އެވާ 9 މަސްދުވަހު ގޭގައި ހުސްނުކޮށް ބަހައްޓަ އެވެ. މިފަދަ މޭވާތަކަކީ އޭގައި ވިޓަމިން ސީ ވަރަށް ގިނައިން އެކުލެވޭ އެއްޗެހި ކަމުގައި ވިޔަސް މާ ގިނައިން ކާނަމަ ގެއްލުން ބޮޑު އެއްޗެއްސެވެ.

ހުތް ކަން ގަދަ މޭވާ ތަކަކީ އޭގައި ‘އެސިޑް’ އެކުލެވޭ ބާވަތްތައްކަމުން އޭގެ ސަބަބުން ބަނޑުގައި ރިއްސުން ފަދަ ސިއްހީ މައްސަލަތައް ދިމާވުން އެކަށީގެންވެ އެވެ. އެހެންކަމުން އެފަދަ އެއްޗެހި މާ ގިނައިން ކެއުން ބުއްދިވެރި އެއް ނޫނެވެ.

ހުތް ރަހަ ފިޔަވާ މާބަނޑު އަންހެނުން ދެން އެންމެ ގަޔާވާ ރަހަޔަކީ ކުޅި ރަހަ އެވެ. މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ވަރަށް ގިނަ އަންހެނުން ކުޅިކޮށް ކާން ބޭނުންވެ އެވެ. ކާން ކިތަންމެ ހިތް އެދުނަސް އެއީ ސިއްހަތައް ކިހާ ގެއްލުން ހުރި ކަމެއްތޯ ބަލާލުން މުހިއްމެވެ.

މާ ކުޅިކޮށް ކާނަމަ ބަނޑަށް އުނދަގޫވެ މާގިނައިން ބޮޑުކަމު ދެވެން ފެށުން ގާތެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުން ގިނަ އަދަދަކަށް ފެން ބޭރުވެ ހަށިގަނޑަށް ވަރަށް ނުރައްކާ ވެއެވެ. ހާއްސަކޮށް ވައިގެ މައްސަލަ ހުންނަ މީހުންނަށް ނުރައްކާ ބޮޑެވެ. އެހެން ކަމުން އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ ކުޅިކޮށް ކެއުމުގައި ވަކި މިންގަނޑެއް ހިފެހެއްޓުމެވެ.

ބަލިވެ އިންނަ ދުވަސްވަރު ގިނަ ވަގުތު އަރާމުކުރުމަށް ޑޮކްޓަރުން އިރުޝާދު ދެއެވެ. އެހެންކަމުން އަންހެންވެރިން ތައްޔާރީ ކާނާއާ ރައްޓެހިވެ އެވެ. އެކި ގޮތް ގޮތަށް ބަންދުކޮށްފައި ހުންނަ ނޫޑުލްސް ފަދަ އެއްޗެއްސަކީ ފަސޭހައިން ތައްޔާރު ކޮށްލައިގެން ކައިލެވޭނެ އަނގަޔައްވެސް މީރު އެއްޗެއްސެވެ. މި ތަކެއްޗަކީ ގިނަ އަދަދަކަށް ލޮނާއި ތެޔޮ އެކުލެވޭ އެއްޗެއްސެވެ. މީގެ އިތުރުން މިކަހަލަ ތައްޔާރީ ކާނާ ތަކަކީ އެއެއްޗެހީގެ ރަހަ ގިނަ ދުވަސްވަންދެން ތާޒަ ކަން މަތީގައި ބެހެއްޓުމަށްޓަކައި ‘ޕްރިޒަވޭޓިވްސް’ އަޅައިގެން ހަދާފައި ހުންނަ އެއްޗެއްސެވެ.

ތަފާތު ލުއި ބުއިންތަކަކީވެސް މާބަނޑު އަންހެނަކަށް ރަނގަޅު އެއްޗެއް ނޫނެވެ. މިފަދަ ފިނި ބުއިންތައް އާންމުކޮށް ބޯނަމަ ފައިދާ ހުރި އެއްޗެއް ބޯނެ ޖާގަ ބަނޑަކު ނޯންނާނެ އެވެ. މީގެ ބަދަލުގައި ކިރާއި ޖޫސް ފަދަ ހަށިގަނޑަށް ފައިދާ ހުރި އެއްޗެއް ބުއިން މާ ރަނގަޅެވެ. ގިނައިން ފެން ބުއިމަކީވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ.

ބަލިވެ އިނުމުން ކާ ހިތްވާ އެއްޗެހީގެ ބަދަލުގައި ފައިދާ ހުރި ބާވަތްތައް އިސްކަން ދިނުން މުހިންމެވެ. މިގޮތުން ފެހިކަން ގަދަ ފަތާއި ‘ވިޓަމިން ސީ’ އަދި ‘ވިޓަމިން އޭ’ ގިނަ ބާވަތްތައް ކެއުން ރަނގަޅެވެ. މީގެ އިތުރުން ‘ފޮލިކް އެސިޑް’ އާއި ‘ފައިބަރ’ އަދި ‘ކެލްސިއަމް’ އަކީވެސް މާބަނޑު އަންހެނެއްގެ ކެއުމުގައި ހިމެނެންޖެހޭ މުހިންމު މާއްދާތަކެވެ.

އިތުރަށް ވިދާޅުވޭ...

6.15.2012

އުޚްތެއްގެ ޝުޢޫރު

ރާއްޖެ އިސްލާމް
އަޅުގަނޑުމެން އިންސާނުންގެ ބައްޕަ، އާދަމް އަލައިހިއްސަލާމް ހައްދަވައި، އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިކަށިފުޅުގެ ކަށިކޮޅަކުން އަބިކަނބަލުން ހައްވާގެފާނު މާތް ﷲ ހެއްދެވިއެވެ. އަދި މަނާ ކުރެވުނު ގަހަކާއި ގާތްވުމުގެ ސަބަބުން (ވަކި ބޭފުޅަކަށް ވަކި ގޮތެއް ނުހައްދަވާ) ދެކަނބަލުން އެއްކޮށް މިދުނިޔެއަށް ފޮނުއްވުނެވެ. މިފުރަތަމަ އިންސާނީ ފެށުން އަންހެން އަދި ފިރިހެން ބޭފުޅުން ލިބިވަޑާއިގަތެވެ. އަދި މިބިމުގެ ޚަލީފާއިން ކަމުގައި ލައްވަވާ މާތް ކުރައްވާ ގިނަ ކުރެއްވިއެވެ. އިންސާނާ އިންސާނަކަށްވީ މިދުނިޔޭގައި ދިރިއުޅޭ ހައިވާނުންނާއި ޖަނަވާރުންނަށް ވުރެއް ބުއްދި އާއި ވިސްނުން މާތް ﷲ ގެ އޯގާވެވޮޑިގެން، ދެއްވާއިގެންނެވެ. އަދި އިންސާނުންގެ ތެރެއިންވެސް މާތް ކުރައްވާ މާތް ﷲ ރަސޫލުންނާއި ނަބީޔުން ފޮނުއްވިއެވެ. އެއީ އެކަލާނގެ ދީން ހިމާޔަތް ކުރައްވާ އިންސާނުން އުޅެންވީ ހެޔޮ ގޮތް އެނގެވުމައްޓަކައިއެވެ. އަދި ޢާލަމްތަކަށް ރަޙްމަތެއް ކަމުގައި ލެއްވި އެންމެ ފަހުގެ ސާހިބާ މުޙައްމަދު صلى الله عليه وسلم މެދުވެރި ކުރައްވާ އެންމެ ފަހުގެ ރިސާލަތް ކަމުގައިވާ އިސްލާމް ދީން ބާއްވާލައްވާ އެންމެ ފުރިހަމަ ދީންކަމުގައި ލައްވަވާ އެހެން ދީންތައް މަންސޫޙް ކުރެއްވިއެވެ.
ޖާހިލު ޒަމާނުގައި އަންހެނުންނަކީ އެއްވެސް އަގެއްނެތް ނަޖިސް ބައެއް ކަމުގައި ވިއެވެ. އަންހެން ދަރީން ލިބިއްޖެ ނަމަ މޫނު އަނދިރިވެ ލިބުނު ލަދުވެތިކަން ފޮރުވުމަށްޓަކައި ދިރިތިއްބާ ވަޅުލާ މަރާލައެވެ. އަދި އެއަންހެނުންނަކީ ފިރިހެނުންގެ މުނިފޫހިފިލުވާ ކުޅޭކުޅޭ އެއްޗަކަށް ހެދިއެވެ. މިމާތް ވެގެންވާ އިސްލާމް ދީން އައުމާއެކު އަންހެނުންނަށް، އެމީހުންގެ ހައްގުތަކާއި ރައްކާތެރިކަމާއި މިނިވަންކަން ވަނީ އެހެން ދީންތަކުގައި ދުވަހަކުވެސް ނުލިބޭ ވަރަށް މިނިވަންކަން ދެއްވާފައިއެވެ.

ކީރިތި ރަސޫލާ މުޙައްމަދު صلى الله عليه وسلم އިސްލާމް ދީނާއިގެން ވަޑާއިގަތީއްސުރެއް ޔަހޫދީންނާއި ނަޞާރާއިން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހަސަދަވެރިވެފައިއެވެ. އަދި އެމީހުން ދަނީ އޭރުއްސުރެއް އެކިގޮތްގޮތަށް އިސްލާމް ދީނުގެ ނަން ހުތުރުކޮށް އަގުވައްޓާލަން މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. އެންމެ ބޮޑު އެއްސަބަބަކީ އިސްލާމް ދީނުގައި އަންހެނުންނަށް ވަނީ ދުވަހަކުވެސް އެހެން ދީންތަކުގައި ނުދޭ ޙާއްސަ ހައްޤުތަކެއް ދެއްވާފައިއެވެ. ކޮންމެ އަންހެނަކީ އެމީހަކު ނިސްބަތްވާ ޢާއިލާއެއްގެ ލޮބުވެތި މަންމައެއް، ދައްތައެއް، ކޮއްކޮއެއް، ދަރިފުޅެއް، ބޮޑުދައިތައެއް، މާމައެއް ނުވަތަ އަނބެކެވެ. މުސްލިމް ޢާއިލާތަކު ގައި މިދެންނެވި އަންހެނުން ގެންގުޅެނީ އިއްފައިތެރިކަމާއި ޝަރަފުވެރިކަމާއި އިއްޒަތްތެރިކަމުވެ. މިސަބަބުތަކާއި ވެސް އެކު މިއަދާ ހަމައަށް އިސްލާމްދީނުގެ އަދުއްވުން ވަނީ އެކިއެކި ގޮތްގޮތަށް މުސްލިމުންނަށް ފުރައްސާރަކޮށް އަނިޔާވެރިވެފައިއެވެ. މިގޮތުން ބައެއް މުސްލިމް ޤައުމުތަކާއި ޖަމާޢަތްތައް ވަނީ އެމީހުންގެ ހީލަތްތެރި ރޭވުންތަކުން ބައިބައިކޮށް ފައިއެވެ. ދުނިޔޭގެ ދަހިވެތިކަމުގެމަޅީގައި ޖެހި ބައެއް މުސްލިމުން ވަނީ ގެއްލި ހަލާކުވެފައިއެވެ. އަދި ޙާއްސަކޮށް މިމަޅީގައި ޖެހިފައިވަނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އުޙުތުންނެވެ. އެއީ އެމީހުންގެ އުކުޅުތައް ބޮޑަށް އަމާޒުކުރެވިފައި ވަނީ މުސްލިމް އަންހެނުންނަށެވެ. އަންހެނުންގެ ހައްޤުތަކޭ ކިޔައިގެން މީޑިއާތެރޭގައި ފާޑުފާޑުގެ އާޓިކަލްތަކާއި ޓީވީ ޝޯތަކުގައި ޝައިޠާނީ ހެއްލުންތެރި އުކުޅުތައް ބޭނުންކޮށްގެނެވެ. ދުނިޔޭގެ ރީތީގެ ރާނީ ހޮވުމާއި ލަވަކިއުމުގެ ހުނަރު ދެއްކުމާއި މޮޑެލް ކުރުން ފަދަ ކަންތައްތަކެވެ. މިއީ އެމެރިކާ އަދި ޔޫރަޕް ގެ 'މިނިވަން' އަންހެނުންނަށް ލިބިފައިވާ މިނިވަންކަން ދައްކާގެންނެވެ. އެކަމަކު އެމެރިކާ އަދި ޔޫރަޕް އަންހެނުންގެ ޙާލަކީ ކޮބައިތޯ؟ ކުޑަ މިސާލެއް ދަންނަވާލާނަމެވެ. އެމީހުން އަދާކުރާ ވަޒީފާގައި އެއް މަޤާމެއްގައި ވަޒީފާ އަދާކުރާ ފިރިހެނަކަށް މުސާރަ މާ ބޮޑެވެ. އެކަމަކު އެއް މަޤާމެކެވެ. ވަޒީފާ ގެ ޒިންމާ އެއްވަރަށް ނަގަންޖެހޭއެވެ. މި މިނިވަންކަން އޮތް ކަމަށް ދައުވާ ކުރާމީހުން ބުނާ ގޮތުގައި މުސްލިމް އަންހެނާގެ މިނިވަންކަން ވަނީ ހިޖާބުގެތެރޭގައި ބަނދެވި ގޭގައި ބަނދުކޮށް ނިގުޅާއިގެންފައިއެވެ. ވީމާ މުސްލިމުންގެ އަދުއްވުން ވަކާލާތުކުރަނީ މުސްލިމް އަންހެނުންނަށް މިނިވަންކަން ހޯދުމަށް، ޙައްޤު ހޯދުމަށް ނިކުތުމަށެވެ.

މިހާރު މިމޮޑަރން ވިސްނުން ވަނީ މިކުޑަކުޑަ ރާއްޖެގައި ވެސް އަށަގަނެފައިއެވެ. ނަތީޖާއަކަށް ވެގެން ދިއައީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ބަޔަކު ޙައްޤުތައް ހޯދުމަށޭ ކިޔާގެން ހަށިފޮޅާލާ ތެދުވުމެވެ. ދީނީ ޙައްޤު، މިނިވަން ކަމުގެ ޙައްޤު، ޑިމޮކްރަސީގެ ޙައްޤު،ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ޙައްޤު، އަންހެނުންގެ ޙައްޤު ... މިފަދަ އެތަކެއް ޙައްޤުތަކެއް ހޯދުމަށް ދުއްވައިގަނެ މުޅި ރާއްޖޭ ހަލަބޮލިކޮއްލައިފިއެވެ. ބައެއް ފަހަރު ބައެއްގެ އަބުރާ ޢިއްޒަތަށް އަރާގަނޭވޭ އިރުވެސް އެއީ އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. އެއީވެސް އެ ޢަމަލު ކުރާ މީހަކަށް ލިބިފައިވާ ޙައްޤެކެވެ.

އަޅުގަނޑު މިލިއުން އަމާޒުކޮއްލަނީ އަޅުގަނޑުގެ ހިތުގައިވާ ޝުޢޫރު ފާޅުކޮއްލުމަށެވެ. މިދޭތެރެއިން މުޅި ރާއްޖެ ސިއްސުވާލި ޖާރިޔާއެއްގެ ވާހަކައެވެ.

މީޑިއާތެރޭގައި ޖާރިޔާއެއްގެ ގޮތުގައި 9 އަހަރުގެ ކުޑަ އަންހެން ކުއްޖަކު އޭނާގެ ސާހިބުމީހާއަށް ބަލިވެއިން ވާހަކަ ދެކެވުނެވެ. މިޚަބަރާ ގުޅިގެން މުޅި މާލެތެރެ ހަލަބޮލިވެ ކަންބޮޑުވެ، އެންމެންގެ ދޫ މަތިން ތަފާތު އެކިއެކި ގޮތްގޮތަށް ވާހަކަތައް ދެކެވި، އެކުއްޖަކު ހޯދުމަށް ސަރުކާރާއި ފުލުހުންނާއި ސިޔާސި މީހުންނާއި އަދި އާންމުންގެ މީހުން ކުރި މަސައްކަތްތަކަށް ފަހު ނަތީޖާ ލިބުނު އިރު ހިތާމައިގެ ކޮޅެއް ނެތެވެ. އެތަކެއް ވާހަކަތަކެއް އެކި ގޮތްގޮތަށް ދެކެވި، ވަރަށް ހުތުރު ބަސްތައް ރައްދުކޮށް ބައެއް އަންހެނުން ބަދުނާމު ކުރުމުގެ އިނގިލި ދިއްކުރެވިފައެވެ. ވަރަށް ވެސް ހިތި ތަޖުރިބާތަކެއް ވަނީ ވަރަށް ގިނަ އަންހެނުންނަށް މިކަމުން ކުރިމަތިވެފައިއެވެ. އެއީ ކޮންބަޔެއްކަން އިނގިލައްވާތޯ؟ އާދެ، ކަޅުހެދުންލާއިގެން ބޮޑު ބުރުގާ އަޅާއިގެން ތިބޭ އަންހެނުންނާއި އަދި މޫނު ބުރުގާ އަޅާގެން ތިބޭ އަންހެނުންނަށެވެ. މިގޮތަށް ހެދުން އަޅާއިގެން ތިބޭ އަންހެނުންނަކީ އެމީހުންގެ ފިރީންނަށް 'ޖާރިޔާ' ކުޑަ އަންހެން ކުދީން ހޯދައިދޭބައެއްކަމުގައި ލޭބަލްވިއެވެ. އެއީ އެއަންހެނުންގެ ޙައިޟުގެ ދުވަސްވަރު ފިރީންގެ އެދުންފުއްދުމަށެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ މާތް ވެގެންވާ އިސްލާމް ދީނުގައި އަނގަވާފައި ވަނީ ކުޑަ ޅަ އަންހެން ކުދިން ހޯދައިގެން ޒިނޭކުރާ ކަށެއްނޫނެވެ. ކުޅަދާނަވެގެންވާ އަދި ހުރިހާ އަނބީންނަށް ހަމަހަމައަށް ކަންތައް ކޮއްދެވޭނެ ކޮންމެ ފިރިހެނަކަށް ދޭއް، ތިނެއް ނުވަތަ ހަތަރު އަނބީންނާއި ކައިވެނިކޮއްގެން ހަލާލުގޮތުގައި އުޅުމެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ހިތަށް އަރަނީ މިވާހަކަދެކެވުނު ކުއްޖާއަށް ލިބުނު ނަފްސާނީ ގެއްލުމާއި އަދި އޭނާގެ ކަރާމާތަށާއި އަބުރަށް ލިބުނު ގެއްލުމުގެ ޒިންމާ ނަގާނީ ކޮންފަރާތަކުންތޯ؟ އެ އުޙުތާއަށް ލިބުނު އަނިޔާގެ ކޮޅެއްވެސް ނެތެވެ. ހަމަ ގައިމުވެސް އެމީހެއްގެ ކޮއްކޮ، ދައްތަ ނުވަތަ އަނބެއް، ބަލިވެއިނދެއްޖެ ނަމަ އޭނާއަށް ޙާއްސަ އަޅާލުމެއް ދެވެއެވެ. މާބަނޑުދުވަސްވަރު ދިމާވާ ވަރުބަލިވުމާއި އުނދަގޫތަކަށް ޢާއިލާގެފަރާތުން ވަރަށް ބޮޑަށް އެހީތެރިކަންލިބެއެވެ. އަދި ޢާއިލާއަށް އިތުރުވާ ތުއްތު ތުއްތު މެހުމާނަށްޓަކާއި ޢާއިލާއިން ކުރާ އިންތިޒާރާއިން މަރުހަބާ ކިޔުމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ތައްޔާރުވެއެވެ. ވީމާ ކޮންމެ އަންހެނަކުވެސް އިންނާނީ މަންމަ އަކަށް ވާ އުފާވެރި ދުވަހަށް އިންތިޒާރުގައެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން އަމިއްލަ އެދުމައްޓަކާއި އަދި އެހެން ނިޔަތެއްގައި ވިޔަސް މިކުރެވުނީ ކޮންފަދަ ނުބައި ހަޑިހުތުރު ޢަމަލެއްތޯ؟ ހިތާމައިގެ ކޮޅެއްވެސް ނެތެވެ. އަންހެނަކަށް ލިބިގެންދާނެ އެންމެ ބޮޑު އުފާ ވަނީ އެކުށެއް ނެތް އުޙްތާގެ ކިބައިން ނިގުޅާއިގެންފައިއެވެ.

މާބަނޑުވުމަކީ ކިހާ ބޮޑު ވޭނެއްކަން ތިޔާއިގެ ތެރޭއިން ކޮންމެ އަންހެން ބޭފުޅަކަށް އިނގިވަޑާއި ގަންނަވާނެއެވެ. އެއްހަށިގަނޑެއްގައި 2 ފުރާނައެވެ. މަންމަ ވިހެއުމުގެ ތެރޭގައި މަރުވެއްޖެނަމަ އެއީ އަޅުގަނޑުމެން ގެ މާތް ވެގެންވާ އިސްލާމް ދީނުގައި އެއަންހެނަކަށް ލިބޭނެ އެންމެ ބޮޑު ނިޢުމަތެވެ. އާދެ، އެއީ ޝަހީދެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ގެ ތެރެއިން ކިޔަވާވިދާޅުވެގެން ތިއްބެވި ކަމުވޮށިވެގެންވާ ހުރިހާ ބޭފުޅުން ޤަބޫލުފުޅުކުރައްވާނެ މާބަނޑުދުވަސްވަރު މާބަނޑުމީހާއަށް އޯގާތެރިވެ، އެވާން އުޅޭ މަންމަ އުފަލުގައި ބެހެއްޓުމަކީ އެމައިމީހާ އަށް ކޮށް ދެވޭނެ އަދި ލިބިގެންދާނެ އެންމެ ބޮޑު ޝިފާކަން، އެހެން ކަމަށްވާނަމަ އެނިކަމެތި އަންހެން ކުއްޖާގެ ޙާލަކީ ކޮބާއިތޯ؟ މިރާއްޖޭގައި ކިތައް ކުދީންތޯ ނަހަލާލަ ބަލިވެއިނދެ ވިހަނީ ނުވަތަ އިންޑިޔާ ލަންކާ އަށް ގޮސް އެބޯޝަން ހަދަނީ.... މިވާހަކަ ތަކެއް ނޫސްތަކުގެ ފަލަ ސުރުހީތަކަަށް ނާރައެވެ. އެކަމަކު ޙަލާލު ގޮތުގައި ކައިވެނި ކޮށް މަންމައަކަށްވުމުގެ އުފާ އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ނުލިބެނީސް މިވަނީ މުޖުތަމަޢު ތެރެއަށް ގިނަވެ ބަނޑުގައި ހެދި ބޮޑުވަމުން އަންނަ މަޢުސޫމު ދަރިފުޅާ ދިމާލަށް އިނގިލި ދިއްކޮށް 'ޖާރިޔާ އަކަށް، އޭނާގެ ސާހިބުމީހާގެ ފަރާތުން ލިބޭ ދަރިއެއް ކަމަށް' ނިސްބަތް ކޮއްފައެވެ. ކޮންމެ ފަހަރަކުވެސް މީހަކު ކުށެއް ކޮއްފިނަމަ ބަލަންޖެހެނީ އެމީހަކު ހެދުން އަޅާ ގޮތަށްތޯ؟ ނޫނީ އެންމެ އިންސާފުވެރި ގޮތަކީ އެމީހަކު ކުރި ކުށް ބެލުންތޯ؟

ފުރަތަމަ ޖާރިޔާ މިބަސް މިބޭނުން ކުރެވެނީ ކިހިނެއްތޯ؟ ޢަރަބި ބަހުގައި ޖާރިޔާ މިކިޔަނީ ކުޑަ އަންހެން ކުއްޖަކަށެވެ. އަދި ދެން އޮންނަނީ މުސްލިމުންނާއި ކާފިރުންގެ ދެމެދު ކުރެވޭ ހަނގުރާމާއިން ކާފިރުންގެ ތެރޭން ރަހީނު ކުރެވޭ ފިރިހެނުންނަކީ އަޅުންނެވެ. އަދި އަންހެނުންނަކީ ޖާރިޔާއިންނެއެވެ. މިހާރު ޖާރިޔާ، މިބަސް އަޅުގަނޑުމެންގެ މިދިވެހި މުޖުތަމަޢުތެރެއަށް ތަޢާރަފުމިވީ ނުވަތަ ދަސްވީ ވަކި ގޮތަކަށް ހެދުން އަޅާއި ތުނބުޅި ބަހައްޓާއި ދީނުގައި ވަކި ގޮތަކަށް އުޅޭ ބަޔަކު "ސެކްސް ސްލޭވްސް" ގެ ގޮތުގައި ގެންގުޅޭ ކުޑައަންހެންކުދިންނަށެވެ... ޖާރިޔާއިން މިރާއްޖޭގައި ގެންގުޅުނު ކަމެއް އަޅުގަނޑެއް ނުދެނަހުރީމެވެ. މިރާއްޖެ އަކީ ދުވަހަކު ވެސް އަޅުން ގެ ބާޒާރެއް ނުވަތަ އަޅުން ގަނެވިއްކި ތަނެއް ނޫނެވެ. ކޮންމެ ދިވެހި ރައްޔިތަކީ މިނިވަން ފަރުދެކެވެ. ވީމާ ދިވެހި މިނިވަން ދެމަފިރިއަކަށް އަޅުކުއްޖެއް ނުވަތަ ޖާރިޔާ އެއް ލިބޭނީ ކިހިއްނެއްތޯއެވެ.

މިރާއްޖޭގައި އެބަޔަކު ހެދުން އެޅުމުގެ މިނިވަކަން އެބައޮތެވެ. އެމީހެއްގެ ހަށިގަނޑު ކަޝްފު ކުރަންވީ ވަރަކަށް ކަޝްފު ކުރުމުގެ ޙައްޤު އެބައޮތެވެ. ނުވަތަ ޔޫރަޕް ސްޓައިލް އަށް ހެދުން އެޅުމުގެ މިނިވަންކަން ވެސް އެބައޮތެވެ. ބައެއް އަންހެން ކުދިން ލާ ހެދުންތަކުގައި އަތެއް ނުހުރޭއެވެ. ކޮނޑު އޮންނަނީ ހާމަ އަށް ފެންނާށެވެ. ނުވަތަ ސައިކަލެއްގެ މަތީ އިނދެއްޖެ ނަމަ ފަހަތުން ބުރަކަށި އޮންނަނީ ކުޑަ ފޮތިކޮޅަކުން ކިރިޔާ ނިވާވެފައިއެވެ. ބަފައިން އަންހެންދަރީން ގޮވައިގެން މަގުމައްޗަށް ނިކުމެވޭވަރެއްނުވެއެވެ. ނުވަތަ މައިން އެމީހުންގެ ފިރިހެންދަރީން ގޮވައިގެން ބޭރަށް ދެވޭކަށް ނެތެވެ. މިފެންނަ ލަދުވެތި މަންޒަރުތަކުންނެވެ. އަދި ރާއްޖެއަށް ނިސްބަތްވާ ޓީ.ވީ ޗެނަލް އެއް ހުޅުވައިގެން ސިޓިންރޫމް ގައި ޢާއިލާ އާއެކު ޓީ.ވީ ބަލަން ނުތިބެވެއެވެ. ފެންނަ ލަދުވެތި މަންޒަރު ތަކުންނެވެ. ހަމަ ހީވަނީ ބޮލީވުޑް ނުވަތަ ހޮލީވުޑްގެ މަންޒަރުތަކެއްހެންނެވެ. މިހާރު ދައްކާ ޗޮކްލެޓް އިސްތިހާރެއްގައި ވެސް ފެންނަނީ ބެންޗެއްގައި އިންނަ އަންހެން ކުއްޖަކު، ފިރިހެންް ކުއްޖަކު އައިސް އިށީ ނުމުން އެ ކުއްޖާއަށް ނުރުހުމުން ބަލާލާ ތަނެވެ. އެކަމަކު އެފިރިހެން ކުއްޖާ ޗޮކްލެޓެއް ޖީބުން ނަގާއިރަށް ހަމަ ވަގުން އެފިރިހެން ކުއްޖާގެ ގައިގާ އޮޅުލައި ގަނެ ކޮނޑުމަތީ ގައި ބޯއަޅާލާތަނެވެ. މި އިސްތިހާރުން އަޅުގަނޑަށް ނެގޭ މާނަ އަކީ އަންހެނުންނަކީ އެއްވެސް އަގެއްނެތް ' ޗީޕް' ކުޑަ ޗޮކްލެޓަކަށް ހެއްލޭ ބައެއް ކަމަށެވެ. ހަމަ ޖާހިލު ޒަމާނުގައި ގެންގުޅުނު ކުޅޭކުޅޭ ގޮތް މިބުނާ ތަހުޒީބު ޒަމާނަށް ވެސް އައީއެވެ. އަދި ދަންނަވަންތޯ، ތަނެއް ހުޅުވިޔަސް ނުވަތަ ޖަލްސާއެއް ބޭއްވިޔަސް އެތަނަކަށް ވަޑާއިންނަވާ މެޙްމާނުންނަށްޓަކާއި ޙާއްސަ މުނިފޫހިފުލުވުމުގެ އައިޓަމްއެއް ކިޔާފައި އަޅުގަނޑުމެންގެ އުޙުތުންގެ ނެށުމެއް ދެއްކުމެއް އޮންނާނެއެވެ.

މައްސަލައަކަށް ވަނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ބައެއް އުޙުތުން އަބުރުވެރިކަމާއި އެކު ހިޖާބުން ނުވަތަ ނިޤާބުން ނިވާވީމައެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ކޮންމެ މުސްލިމް އަންހެނަކު ނަމާދަށް އަރާއިރު ހުންނަނީ ކިހިނެއްތޯ؟ ދެއަތާއި މޫނު ނޫން ހުރިހާ ތަނެއް ނިވާކޮއްގެންނެވެ. އެކަމަކު އަޅުގަނޑު ނުދަންނަވަން ބުރުގާ ނާޅާ ތިބޭ ކޮންމެ އަންހެނަކީ ނުބައި ކަންތައް ކުރާނެ ބައެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ މިކުޑަކަޑަ މުޖުތަޢުގައި ވަކި ގޮތަކަށް ހެދުން އަޅާ އަންހެން ކުދީންނާއި ބުރުގާ އަޅާއިގެން ނިވާވެގެން ތިބޭ ކުދީންނާ، އިނގިގެން ނުވަތަ ނޭނގި ނަމަވެސް ތަފާތު ކުރޭއެވެ. ބުރުގާ އަޅާއިގެން ނިވާވީމާ އެއީ ވަރަށް ކަޓު ނާތަހުޒީބު ޑީގްރޭޑް ބަޔަކަށް ހަދައެވެ. ވަޒީފާ އާއި ޕްރޮމޯޝަން ވެސް މިލިބެނީ ޔޫރަޕް ސްޓައިލް އަށް ހެދުން އަޅާ ކުދީންނަށެވެ. ދެން އަންގަނީ މިއޮފީހުގެ ޔުނީފޯމުގައި ނުވަތަ ޑްރެސް ކޯޑުގައި ބުރުގާއެއް ނުހިމެނޭކަމަށެވެ. ނުވަތަ ވަޒީފާ ބޭނުންނަމަ ބުރުގާ ބޭލުމަށެވެ. މީތޯ އަންހެނުންގެ ޙައްޤުތައް ހަމަހަމަ އަށް ދޭ ގޮތަކީ؟ މިއީ ވަރަށް ބޮޑު ބޭއިންސާފެކެވެ. އަދި މިއީ ބުރުގާ އަޅާއިގެން ނިވާވެގެން ތިބޭ އަންހެން ކުދިންނަށް ދެވޭ ވަރަށް ބޮޑު އަނިޔާއެކެވެ. މިދަންނަވަނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ސައްތައިންސައްތަ މުސްލިމް ދިވެހި ޤައުމުގެ ވާހަކައެވެ. ބޭރުގެ ލާދީނީ ޤައުމެއް ނުވަތަ ބީރައްޓެހި ޤައުމެއްގައި ވިސާ ޖަހައިގެން ދިރިއުޅޭ ބައެއްގެ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. ހަމަ އެއްބަހަކުން ވާހަކަ ދައްކާ އެއްނަސްލަކަށް ނިސްބަތްވާ އަމިއްލަ ވަޡަނުގައި ދިރި އުޅޭ ބައެއްގެ ވާހަކައެވެ.

ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނީ 25 ނޮވެމްބަރު 2009 އަކީ އަންހެނުންނަށް އަނިޔާ ކުރުން ހުއްޓުވުމަށް އ.ދ އިން ކުރައްވާ މަސައްކަތަށް 10 އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރި ދުވަހެވެ. އަޅުގަނޑު ގޮވާލަނީ، ހުރީހާ އަންހެނުންނަށް ވެސް ހަމަހަމަ އަށް ކަންތައްކުރެއްވުމަށެވެ. ވަކި މީހަކު ހެދުން އަޅާ ގޮތަކަށް ނުވަތަ ނިސްބަތްވާ ޢާއިލާއަކަށް ނުބައްލާށެވެ. ކަޅުހެދުމާއި އެކު ބުރުގާ އަޅާއިގެން ތިބޭ އަންހެނުންނަކީ ވެސް ހަމަ މިމުޖުތަމައުގެ ބައެއްކަމަށް ދެކެވަޑާއިގަންނަވާށެވެ. އެއީ ދީނުގައި އެކްސްޓްރީމިސްޓުންނެއް ނޫނެވެ. ނުވަތަ ޖާރިޔާ އިން ގެންގުޅޭ ބައެއް ނޫނެވެ. އަޅުގަނޑުމެން، އަންހެނުންނަކީ މިރާއްޖޭގެ މުސްތަގުބަލުގެ ޖީލު ބައްޓަން ކުރަން ތިބި މީހުންނެވެ. އަދި މިޤައުމު ކުރިއެރުވުމައްޓަކާއި ވަރަށް އިސް މަޤާމުތަކެއް ފުރަމުންދާ ހީވާގިބަޔެކެވެ. ގޭތެރެއަށް ބެއްލެވިއަސް ،ހޮސްޕިޓަލެއް، ކްލާސް ރޫމް އެއް ނުވަތަ އޮފީހެއްގެ ތެރެއަށް ބެއްލެވިއަސް ފެނިވަޑާއިގަންނަވާނީ ހަމަ ކުރަން ޖެހޭ ކޮންމެ ކަމެއް ޖެހިލުމެއްނެތި ވަރަށް ޝައުގުވެރިކަމާއި ކެތްތެރިކަމާއި އަދި ކަމަށް ކަމޭ ހިތާއިގެން ކުރާތަނެވެ. ވީމާ މިރާއްޖޭގެ މުސްތަގުބަލުގައި ހެޔޮ ޖީލެއް ނެރެވޭނީ މިރާއްޖޭގައި އަޙްލާގު ރަނގަޅު އެހެން މީހުންނަށް އިޙްތިރާމް ކުރާނެ ބަޔަކު އުފެދިގެންނެވެ. ދީނަށާއި ޤައުމަށް ލޯބިދެވިގެންނެވެ. މިރާއްޖޭގައި ދިރި އުޅޭ ހުރިހާ އަންހެނުންނަށް ހަމަހަމަ ކުރެވުމުންނެވެ. އަންހެނުންނަށް ދުޅަހެޔޮ، އުފާވެރި ދިރިއުޅުމެއްލިބިގެންނެވެ. އަނިޔާ ކުރުން ހުއްޓާލައިގެނެވެ.
_______________________________
ރާއްޖެއިސްލާމް ވެބްސައިޓުން ނަގާފައިވާ ލިޔުމެއް

އިތުރަށް ވިދާޅުވޭ...